imported>SongVĩ.Bot: Task 6: Làm đẹp bản mẫu

2021-12-04T01:09:28Z

Task 6: Làm đẹp bản mẫu

Trang mới

{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Zingiber neesanum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Thài lài|Commelinids]]
| ordo = [[Bộ Gừng|Zingiberales]]
| familia = [[Họ Gừng|Zingiberaceae]]
| subfamilia = [[Zingiberoideae]]
| tribus = [[Zingibereae]]
| genus = ''[[Zingiber]]''
| species = '''''Z. neesanum'''''
| binomial = ''Zingiber neesanum''
| binomial_authority = ([[John Graham|J.Graham]]) Ramamoorthy, 1976<ref name=Rama76>Ramamoorthy T. P., 1976 trong Cecil John Saldanha & Dan Henry Nicolson (biên tập). ''Flora of Hassan District, Karnataka, India''. New Delhi, VIII, 915 tr., xem trang 769.</ref>
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms = * ''Alpinia neesana'' <small>[[John Graham|J.Graham]], 1839</small><ref name=Graham39>John Graham 1839. [https://www.biodiversitylibrary.org/item/98080#page/423/mode/1up 1455. ''Alpinia neesana''] trong ''A catalogue of the plants growing in Bombay and its vicinity'' 207.</ref>
* ''Zingiber macrostachyum'' <small>[[Nicol Alexander Dalzell|Dalzell]], 1852</small><ref name=Dalzell52>Dalzell N. A., 1852. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/787003#page/351/mode/1up ''Zingiber macrostachyum''] trong Hooker W. J., 1852. ''Hooker's Journal of Botany and Kew Garden Miscellany'' 4: 342.</ref>
}}
'''''Zingiber neesanum''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Gừng]]. Loài này được John Graham miêu tả khoa học đầu tiên năm 1839 dưới danh pháp ''Alpinia neesana''. Năm 1976, Thennilapuram Parasuraman Ramamoorthy chuyển nó sang chi ''[[Zingiber]]''.<ref>{{Chú thích web | url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-273348 | tiêu đề=''Zingiber neesanum'' | ngày truy cập=ngày 16 tháng 7 năm 2013 | tác giả 1=The Plant List | năm=2010}}</ref>

==Phân loại==
Baker (1892) và Schumann (1904) đặt ''Z. neesanum'' trong tổ ''Lampuzium'' / ''Lampugium'' (= tổ ''Zingiber'').<ref name=Baker92>Baker J. G., 1892. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/18707881#page/255/mode/1up Order CXLIX. Scitamineae: ''Zingiber macrostachyum''] trong Hooker J. D., 1892. ''The Flora of British India'' 6(18): 247.</ref><ref name=Schum04>Schumann K. M., 1904. [https://www.biodiversitylibrary.org/item/56528#page/187/mode/1up IV. 46. Zingiberaceae: ''Zingiber macrostachyum''] trong Engler A., 1904. ''Das Pflanzenreich'' Heft 20: 179.</ref> Nó là một thành viên của nhóm ''Z. montanum''; bao gồm ''[[Zingiber corallinum|Z. corallinum]]'', ''[[Zingiber griffithii|Z. griffithii]]'', ''[[Zingiber idae|Z. idae]]'', ''[[Zingiber montanum|Z. montanum]]'', ''Z. neesanum'', ''[[Zingiber purpureum|Z. purpureum]]'', ''[[Zingiber tenuiscapus|Z. tenuiscapus]]''.<ref name =Aung16a>Mu Mu Aung, 2016. [https://kochi.repo.nii.ac.jp/?action=repository_action_common_download&item_id=7576&item_no=1&attribute_id=17&file_no=1 Taxonomic study of the genus ''Zingiber'' Mill. (Zingiberaceae) in Myanmar]. Luận án tiến sĩ, Đại học Kochi. Xem trang 24-25.</ref><ref name=Bai19>Lin Bai, Bruce Roger Maslin, Pramote Triboun, Nianhe Xia, Jana Leong-Škorničková, 2019. [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/tax.12160 Unravelling the identity and nomenclatural history of ''Zingiber montanum'', and establishing ''Z. purpureum'' as the correct name for Cassumunar ginger]. ''Taxon'' 68(6): 1334-1349, {{doi|10.1002/tax.12160}}.</ref>

==Phân bố==
Loài này có tại miền nam [[Ấn Độ]] và [[Myanmar]].<ref name=Rama76/><ref name=Graham39/><ref name=Dalzell52/><ref name=Baker92/><ref name=Schum04/><ref name =Aung16>Mu Mu Aung, 2016. [https://kochi.repo.nii.ac.jp/?action=repository_action_common_download&item_id=7576&item_no=1&attribute_id=17&file_no=1 Taxonomic study of the genus ''Zingiber'' Mill. (Zingiberaceae) in Myanmar]. Luận án tiến sĩ, Đại học Kochi. Xem trang 38-40.</ref><ref name=POWO>[http://powo.science.kew.org/taxon/873063-1 ''Zingiber neesanum''] trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 3-6-2021.</ref> Môi trường sống là nền rừng trong các khu rừng hỗn hợp lá sớm rụng khô, ở cao độ 200–630 m.<ref name =Aung16/>

==Mô tả==
Cây thảo thân rễ sống lâu năm, cao 0,7–1,1 m. Thân rễ ruột màu vàng, rễ mọng với nhiều củ rễ màu trắng hình thoi, mùi thơm nồng, thơm hơn ''[[Zingiber cernuum|Z. cernuum]]'' và ''[[Zingiber nimmonii|Z. nimmonii]]''. Thân lá màu xanh lục ánh đỏ, có lông tơ. Lá 7 cặp; phiến lá thẳng-thuôn dài hình mác, dài 22–45 cm, rộng ~2-7,5 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, màu xanh lục sẫm, mặt xa trục có lông tơ, nhạt màu hơn, đỉnh nhọn tới nhọn thon, đáy tù tới nhọn, mép gợn sóng nhiều hay ít; lưỡi bẹ hình tam giác, dài 2–3 cm, rộng 3–4 mm, màu ánh trắng, dạng màng, có lông tơ; cuống lá dài 5–6 mm, màu xanh lục. Cụm hoa 1-2, mọc từ thân rễ, cách thân lá một khoảng cách nhỏ, hình trụ thuôn dài, dài 15–30 cm, rộng 3–6 cm; cành hoa bông thóc hình thoi hẹp, màu đỏ ánh xanh lục; cuống cụm hoa dài 30–60 cm, thanh mảnh, có nhiều bẹ lớn, tù, khô xác, màu ánh xanh lục hoặc ánh đỏ bao bọc. Lá bắc từ hình trứng ngược tới hình trứng rộng, nhọn tới tù, các lá bắc phía trên nhọn, dài 2,5–3,8 cm, rộng 1,8–2 cm, màu từ nâu đỏ gỉ sắt tới đỏ ánh tía, hình thuyền, rậm lông màu ánh đỏ. Lá bắc con hình mác, dài 2,5–3 cm, rộng 1,5 cm, chẻ tới đáy, màu xanh lục với các đốm tía ở mặt ngoài, có lông tơ nhỏ. Hoa màu trắng; đài hoa hình ống, dài 1,6–1,7 cm, rộng 1–1,3 cm, màu trắng, dạng màng, nhẵn nhụi, đỉnh hơi 3 răng; ống hoa dài 3–3,3 cm; tràng hoa 3 thùy, màu trắng ánh xanh lục, thùy tràng lưng hình mác, dài 2,3–3 cm, rộng 1–1,1 cm, lõm, các thùy tràng bên dài 2–3 cm, rộng 8–9 mm; cánh môi 3 thùy, màu trắng ánh vàng với sọc đỏ ánh tía tỏa hình quạt, nhẵn nhụi; thùy giữa dài 2,2–2,5 cm, rộng 2,4–2,6 cm, hình tròn tới hình trứng ngược-hình nêm, khía răng cưa ở đỉnh; các nhị lép bên dài 1 cm, rộng 0,6 cm, thuôn dài-hình trứng, màu trắng. Nhị dài 2,2–2,5 cm, màu trắng ánh vàng; chỉ nhị dài 4–6 mm; bao phấn màu vàng nhạt, dài 1,8–1,9 cm; mào bao phấn dài 8–9 mm, màu vàng nhạt, thuôn dài, hình trụ, uốn ngược. Bầu nhụy màu trắng, dài 7–8 mm, gần thuôn dài, có lông tơ, noãn đính trụ với hai hàng noãn ở mỗi ngăn; vòi nhụy hình chỉ, dài 5,8–6 cm; đầu nhụy màu trắng, mép có lông rung; tuyến trên bầu 2, thẳng, dài 4–5 mm, màu trắng ánh vàng. Quả nang hình trứng ngược tới elipxoit, màu nâu xỉn tới đỏ, có lông tơ, kích thước và hình dáng giống như quả trứng chim sẻ, dài 1,2 cm; hạt hình elipxoit ngắn, màu tía sẫm, bề ngang có rãnh ánh xám tro; áo hạt màu trắng, dạng sợi dài bao quanh toàn bộ. Ra hoa và tạo quả tháng 7-11, thời gian nở hoa là ban ngày.<ref name=Graham39/><ref name=Dalzell52/><ref name=Baker92/><ref name=Schum04/><ref name =Aung16/>

==Chú thích==
*{{commonscat-inline|Zingiber neesanum}}
*{{wikispecies-inline|Zingiber neesanum}}
*{{IPNI2|Zingiber neesanum|873063-1|access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013}}
{{tham khảo|30em}}
{{taxonbar|from=Q15337166}}

[[Thể loại:Chi Gừng|N]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1839]]
[[Thể loại:Thực vật Ấn Độ]]
[[Thể loại:Thực vật Myanmar]]

{{Zingibereae-stub}}

Zingiber neesanum - Lịch sử thay đổi

imported>SongVĩ.Bot: Task 6: Làm đẹp bản mẫu