imported>Keo010122Bot: /* top */Monkbot 19, cập nhật chú thích IUCN lấy dữ liệu từ API Sách đỏ IUCN; đánh giá 1 bản mẫu khác; định dạng 1 bản mẫu; (1/00:00.39);

2021-12-21T04:01:39Z

top: Monkbot 19, cập nhật chú thích IUCN lấy dữ liệu từ API Sách đỏ IUCN; đánh giá 1 bản mẫu khác; định dạng 1 bản mẫu; (1/00:00.39);

Trang mới

{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Zingiber singapurense''
| status = CR
| status_system = iucn3.1
| status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |author=Leong-Škorničková, J. |date=2019 |title=''Zingiber singapurense'' |volume=2019 |page=e.T132717094A132717102 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T132717094A132717102.en |access-date=21 December 2021}}</ref>
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Thài lài|Commelinids]]
| ordo = [[Bộ Gừng|Zingiberales]]
| familia = [[Họ Gừng|Zingiberaceae]]
| subfamilia = [[Zingiberoideae]]
| tribus = [[Zingibereae]]
| genus = ''[[Zingiber]]''
| species = '''''Z. singapurense'''''
| binomial = ''Zingiber singapurense''
| binomial_authority = Škorničk., 2014<ref name=Skornick14>J. Leong-Škorničková, A. Thame & P.T. Chew, 2014. [https://www.nparks.gov.sg/sbg/research/publications/gardens%27-bulletin-singapore/-/media/sbg/gardens-bulletin/gbs_66_02_y2014_v66_02/4-4-66-1-05-y2014-v66p2-gbs-pg153.pdf Notes on Singapore native Zingiberales I: A new species of ''Zingiber'' and notes on the identities of two further ''Zingiber'' taxa]. ''Gardens’ Bulletin Singapore'' 66(2): 153-167. Xem trang 154-158.</ref>
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
'''''Zingiber singapurense''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Gừng]]. Loài này được Jana Leong-Škorničková miêu tả khoa học đầu tiên năm 2014.<ref name=Skornick14/>

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: ''J. Leong-Škorničková & Aung Thame SNG-178''; thu thập ngày 7 tháng 5 năm 2014 ở tọa độ {{coord|1|20|42|N|103|49|26|E|display=inline}}, khu vực hồ chứa nước MacRitchie, Khu bảo tồn thiên nhiên Vùng thu nước Trung ương, Singapore. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING), các isotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh (E), Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K), Viện Nghiên cứu Rừng Malaysia tại Kepong, Selangor (KEP).<ref name=Skornick14/><ref name=ZRC>[https://padme.rbge.org.uk/ZRC/Data/specimens?padme_collector_names_ss=&padme_genus_s=Zingiber&padme_current_epithet_s=singapurense&padme_herbarium_s= ''Zingiber singapurense''] trong Zingiberaceae Resource Centre. Tra cứu ngày 21-6-2021.</ref>

==Từ nguyên==
Tính từ định danh ''singapurense'' (giống đực / giống cái: ''singapurensis'') là Latinh hóa tên gọi của Singapore trong tiếng Mã Lai là Singapura, nơi thu mẫu định danh loài này.<ref name=Skornick14/>

==Phân bố==
Loài này đặc hữu [[Singapore]].<ref name=iucn/><ref name=Skornick14/><ref name=POWO>[http://powo.science.kew.org/taxon/77145385-1 ''Zingiber singapurense''] trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 21-6-2021.</ref> Môi trường sống là rừng nguyên sinh và thứ sinh thuần thục vùng đất thấp, ưa nơi ẩm ướt nhiều bóng râm, ở cao độ tới 50 m.<ref name=iucn/><ref name=Skornick14/>

==Phân loại==
Thuộc nhóm ''Zingiber gracile'' trong tổ ''Zingiber'', bao gồm ''[[Zingiber aurantiacum|Z. aurantiacum]]'', ''[[Zingiber elatius|Z. elatius]]'', ''[[Zingiber gracile|Z. gracile]]'', ''[[Zingiber kelantanense|Z. kelantanense]]'', ''[[Zingiber petiolatum|Z. petiolatum]]'', ''[[Zingiber raja|Z. raja]]'', ''Z. singapurense'' và ''[[Zingiber sulphureum|Z. sulphureum]]''.<ref name=Skornick14/>

==Mô tả==
Cây thảo thân rễ thường xanh lâu năm, cao tới 0,8 m. Thân rễ đường kính 7–10 mm, phân nhánh, ruột màu vàng sáng, hơi thơm. Các chồi lá của cây trưởng thành ra hoa dài 0,7-1,5 m, uốn cong mạnh, 18-30 lá; khoảng 1/4-1/5 sát gốc không lá, với 4-5 lá bắc bao bọc màu xanh lục và nhẵn nhụi. Bẹ lá màu xanh lục, nhẵn nhụi. Lưỡi bẹ 1–2 mm, gần như khó thấy, 2 thùy, màu xanh lục, có lông măng. Cuống lá tiêu giảm thành gối, dài 2–3 mm, màu xanh lục sáng, có lông măng. Phiến lá 15-22 × 2–4 cm, hình trứng hẹp, dần thon nhỏ thành đỉnh thon nhỏ dần hẹp-hình đuôi hẹp, đáy tù tới thuôn tròn, mặt trên màu xanh lục sẫm, bóng, nhẵn nhụi, mặt dưới nhạt màu hơn và gần như nhẵn nhụi (trừ đôi khi có lông gần gân giữa và phần đáy gần gối). Cụm hoa mọc từ thân rễ, dài tới 23 cm, thẳng đứng. Cuống cụm hoa 5-10(-12) cm; lá bắc bao bọc 4-6, dài 0,5–3 cm với các lá bắc dài dần về phía cành hoa, hình ống tại đáy (2–10 mm), màu trắng-kem tới xanh lục sáng, với ánh đỏ-da cam ở các lá bắc trên, có lông tơ mềm áp ép. Cành hoa bông thóc 7-11 × 1,5–2 cm, hình thoi hẹp, gồm 8-17 lá bắc với 2 lá bắc thấp nhất và cao nhất thường vô sinh. Lá bắc sinh sản hơi hình trứng ngược, các lá thấp nhất 3,6 × 2,3 cm (nhỏ dần về phía đỉnh), đỉnh nhọn rộng tới tù, mặt ngoài màu trắng-kem tới vàng sáng ở đáy, màu ánh đỏ-da cam tại phần lộ thiên phía trên, có lông tơ mềm áp ép, bên trong màu vàng sáng, bóng, nhẵn nhụi, mép ~0,5 mm, như thủy tinh, màu trắng trong mờ, bao 1 hoa. Lá bắc con tiêu giảm mạnh, dài 2–7 mm, rộng 2–5 mm tại đáy, hình tam giác, màu trắng trong mờ, mặt ngoài thưa lông mềm áp ép màu trắng, mặt trong nhẵn nhụi. Hoa dài 6–7 cm. Đài hoa dài 1,3–2 cm, hình trụ tại 1/3 đáy, phồng tại phần đỉnh với 3 răng khó thấy, chẻ một bên 6–10 mm, màu trắng trong mờ, thưa lông tơ về phía bầu nhụy, nhẵn nhụi ở phần đỉnh. Ống tràng dài 3,5-4,2 cm, màu trắng-kem tại đáy, màu ánh vàng tại đỉnh. Thùy tràng lưng hình trứng-tam giác, 2,6-2,8 × 0,9-1,1 cm, màu vàng nhạt trong mờ, nhẵn nhụi, đỉnh nhọn thon hẹp, mép cụp trong, hiếm khi có nắp nhỏ. Các thùy tràng bên hình trứng hẹp-tam giác, 2,3-2,5 × 0,5-0,7 cm, màu vàng nhạt trong mờ, nhẵn nhụi, đỉnh nhọn thon hẹp, mép cụp trong. Cánh môi 2,1-2,3 × 0,9-1,1 cm (khi gồm cả các nhị lép bên rộng 1,8–2 cm), màu vàng nhạt, nhẵn nhụi. Nhị lép bên 1,3-1,4 × 0,4-0,5 cm, hợp sinh với cánh môi ở 4/5 từ đáy, màu vàng nhạt, nhẵn nhụi. Nhị dài 1,8–2 cm; chỉ nhị dài 1-1,5 mm; bao phấn ~1,1 × 0,4 cm (không tính mào); phần phụ liên kết màu trắng-kem; mào bao phấn dài 1,1-1,3 cm (khi kéo thẳng), vượt quá đầu nhụy 1–3 mm, màu trắng-kem tới vàng nhạt tại đáy, hơi sẫm hơn về phía đỉnh. Mô vỏ bao phấn nứt dọc toàn bộ chiều dài. Tuyến trên bầu 2, dài ~3,5 mm, đường kính ~0,75 mm, màu trắng-kem. Bầu nhụy 3-4 × 2–3 mm, màu trắng-kem, có lông tơ, lông màu nâu gỉ sắt sáng. Vòi nhụy màu trắng; đầu nhụy với lỗ nhỏ thuôn tròn, có lông rung, hướng về phía trước. Không thấy quả. Ra hoa tháng 5-6.<ref name=Skornick14/>

Tương tự như ''[[Zingiber aurantiacum|Z. aurantiacum]]'', nhưng khác ở chỗ toàn cây nhỏ hơn, thanh mảnh hơn, cụm hoa với các lá bắc sinh sản lồi khác biệt (so với áp ép chặt), lá bắc con tiêu giảm (dài tới 6 mm so với dài ~25 mm), các nhị lép bên rời một phần với cánh môi (so với gần như hợp sinh hoàn toàn với cánh môi).<ref name=Skornick14/>

==Xem thêm==
* ''[[Zingiber aurantiacum]]''
* ''[[Zingiber elatius]]''
* ''[[Zingiber gracile]]''
* ''[[Zingiber petiolatum]]''

==Chú thích==
*{{commonscat-inline|Zingiber singapurense}}
*{{wikispecies-inline|Zingiber singapurense}}
*{{IPNI2|Zingiber singapurense|77145385-1|access-date =ngày 21 tháng 6 năm 2021}}
{{tham khảo|30em}}
{{taxonbar|from=Q81745058}}

[[Thể loại:Chi Gừng|S]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2014]]
[[Thể loại:Thực vật Singapore]]

{{Zingibereae-stub}}

Zingiber singapurense - Lịch sử thay đổi

imported>Keo010122Bot: /* top */Monkbot 19, cập nhật chú thích IUCN lấy dữ liệu từ API Sách đỏ IUCN; đánh giá 1 bản mẫu khác; định dạng 1 bản mẫu; (1/00:00.39);