imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:02.3286168, replaced: {{wikispecies-inline → {{Wikispecies nội dòng

2023-09-17T02:49:26Z

(Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:02.3286168, replaced: {{wikispecies-inline → {{Wikispecies nội dòng

Trang mới

{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Zingiber vinosum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Thài lài|Commelinids]]
| ordo = [[Bộ Gừng|Zingiberales]]
| familia = [[Họ Gừng|Zingiberaceae]]
| subfamilia = [[Zingiberoideae]]
| tribus = [[Zingibereae]]
| genus = ''[[Zingiber]]''
| species = '''''Z. vinosum'''''
| binomial = ''Zingiber vinosum''
| binomial_authority = [[John Donald Mood|Mood]] & [[Ida Theilade|Theilade]], 1997<ref name=Mood97>Theilade I. & Mood J. D., 1997. [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1756-1051.1997.tb00325.x Five new species of ''Zingiber'' (Zingiberaceae) from Borneo]. ''Nordic Journal of Botany'' 17(4): 337-347, xem trang 337-339, {{doi|10.1111/j.1756-1051.1997.tb00325.x}}.</ref>
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
'''''Zingiber vinosum''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Gừng]]. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.<ref>{{chú thích web | url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-273431 | title=''Zingiber vinosum'' | access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013 | author=The Plant List | year=2010}}</ref>

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh ''Gambating A. SAN 90413''; thu thập ngày 26 tháng 5 năm 1982 tại tọa độ {{coord|5|52|47|N|117|55|1|E|display=inline}}, khu bảo tồn rừng Sepilok, bang [[Sabah]], Malaysia.<ref name=Mood97/><ref name=ZRC>[https://padme.rbge.org.uk/ZRC/Data/specimens?padme_collector_names_ss=&padme_genus_s=Zingiber&padme_current_epithet_s=vinosum&padme_herbarium_s= ''Zingiber vinosum''] trong Zingiberaceae Resource Centre. Tra cứu ngày 11-5-2021.</ref> Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).<ref name=Mood97/><ref name=ZRC/>

==Phân bố==
Loài bản địa đảo [[Borneo]], trong huyện [[Sandakan (huyện)|Sandakan]], tỉnh [[Sandakan (tỉnh)|Sandakan]], bang [[Sabah]], [[Malaysia]].<ref name=Mood97/><ref name=POWO>[http://powo.science.kew.org/taxon/998213-1 ''Zingiber vinosum''] trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 11-5-2021.</ref> Môi trường sống là những nơi ẩm thấp trong rừng nguyên sinh vùng đất thấp. Thường xuyên được tìm thấy trong các đường mòn chính trong Khu bảo tồn rừng Sepilok và thung lũng Danum.<ref name=Mood97/>

==Mô tả==
Thân có lá cao 100–125 cm, màu đỏ burgundy sẫm ở đáy. Các bẹ lá nhẵn nhụi. Lưỡi bẹ 2–3 mm, nguyên, nhẵn nhụi. Cuống 2mm, có lông tơ. Các lá hình mác, 25-35 × 6-8,5 cm, mặt trên màu xanh lục, mặt dưới màu đỏ burgundy sẫm, gân giữa về phía đáy mặt dưới hơi có lông, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon. Cán hoa mọc từ rễ, thẳng đứng tới hơi cong, dài tới 30 cm, màu đỏ tươi; các bẹ dài tới 7 cm, có lông. Cành hoa bông thóc hình thoi, 15-30 × 2,5-3,5 cm, đỉnh nhọn. Lá bắc hình mác ngược, 3-5 × 2-2,5 cm, màu đỏ burgundy, mép khô xác, hơi có lông, đỉnh có mấu nhọn. Lá bắc con 2,7 × 1,3 cm, mép hơi có lông. Đài hoa dài 2,7 cm, dài bằng lá bắc con. Tràng hoa dài 6,8 cm, màu trắng tuyết; thùy tràng lưng 2,4 × 1,4 cm. Cánh môi dài 6,7 cm, màu trắng tuyết; thùy giữa hình elip, 2 × 1,3 cm, nguyên, mép gợn sóng; các thùy bên 0,5 × 0,5 cm, thuôn tròn, tỏa rộng tới 1,8 cm khi ép dẹt. Quả không rõ.<ref name=Mood97/>

''Z. vinosum'' giống ''[[Zingiber purpureum|Z. purpureum]]'' ở chỗ có cụm hoa mọc thẳng đứng, hình thoi tới hình trứng với các hoa màu trắng, nhưng khác ở chỗ thân rễ ít dạng căn hành hơn với mùi ít hăng hơn, màu đỏ burgundy ở đáy các chồi lá, lưỡi bẹ nhẵn nhụi, hình hình mác lớn hơn với màu đỏ burgundy sẫm ở mặt dưới, cán hoa màu đỏ tươi thuôn dài hơn, các lá bắc màu đỏ burgundy và lá bắc con cùng đài hoa dài hơn. Ở ''Z. purpureum'' thì các lá bắc màu ánh nâu vào lúc ra hoa và chuyển thành đỏ tía chỉ ở các cụm hoa già đang tạo quả trong khi ''Z. vinosum'' có các lá bắc màu đỏ burgundy tươi ngay từ khi ra hoa.<ref name=Mood97/>

==Chú thích==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Zingiber vinosum}}
*{{Wikispecies nội dòng|Zingiber vinosum}}
*{{IPNI2|Zingiber vinosum|998213-1|access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013}}
{{tham khảo|30em}}
{{taxonbar|from=Q15336775}}

[[Thể loại:Chi Gừng|V]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997]]
[[Thể loại:Thực vật Malaysia]]

{{Zingibereae-stub}}

Zingiber vinosum - Lịch sử thay đổi

imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:02.3286168, replaced: {{wikispecies-inline → {{Wikispecies nội dòng