imported>Keo010122Bot: clean up, general fixes using AWB

2021-11-05T12:01:13Z

clean up, general fixes using AWB

Trang mới

{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Zingiber wightianum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Thài lài|Commelinids]]
| ordo = [[Bộ Gừng|Zingiberales]]
| familia = [[Họ Gừng|Zingiberaceae]]
| subfamilia=[[Zingiberoideae]]
| tribus= [[Zingibereae]]
| genus = ''[[Zingiber]]''
| species = '''''Z. wightianum'''''
| binomial = ''Zingiber wightianum''
| binomial_authority = [[George Henry Kendrick Thwaites|Thwaites]], 1861<ref name=Thwaites61>Thwaites G. H. K., 1861. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/528244#page/322/mode/1up ''Zingiber wightianum'']. ''Enumeratio Plantarum Zeylaniae''. Phần 4: 315.</ref>
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms = ''Zingiber squarrosum'' <small>Wight, 1853 không Roxb., 1810</small>
}}
'''''Zingiber wightianum''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Gừng]]. Loài này được George Henry Kendrick Thwaites miêu tả khoa học đầu tiên năm 1861.<ref name=Thwaites61/>{{Ref|NoteS|Gc}}<ref>{{chú thích web | url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-273434 | title=''Zingiber wightianum'' | access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013 | author=The Plant List | year=2010}}</ref>

==Mẫu định danh==
George Henry Kendrick mô tả ''Z. wightianum'' dựa theo 2 mẫu sau:
* Hình vẽ tại tab 2004 trong ''Icones plantarum Indiae Orientalis'' của Robert Wight (1853).<ref name=Thwaites61/><ref name=Wight53>Robert Wight, 1853. [https://www.biodiversitylibrary.org/item/1861#page/140/mode/1up ''Zingiber squarrosum''?]. ''Icones plantarum Indiae Orientalis, or figures of Indian plants''. 6: tab. 2004.</ref>
* ''CP 2286''.<ref name=Thwaites61/><ref name=ZRC>[https://padme.rbge.org.uk/ZRC/Data/specimens?padme_collector_names_ss=&padme_genus_s=Zingiber&padme_current_epithet_s=wightianum&padme_herbarium_s= ''Zingiber wightianum''] trong Zingiberaceae Resource Centre. Tra cứu ngày 20-6-2021.</ref> Gồm 4 mẫu lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K), với barcode tương ứng là [http://apps.kew.org/herbcat/detailsQuery.do?barcode=K000815668 K000815668], [http://apps.kew.org/herbcat/detailsQuery.do?barcode=K000815669 K000815669], [http://apps.kew.org/herbcat/detailsQuery.do?barcode=K000815670 K000815670], [http://apps.kew.org/herbcat/detailsQuery.do?barcode=K000815671 K000815671]. Lưu ý rằng mẫu K000815671 với cụm hoa đầu cành, một đặc điểm của tổ ''Dymczewiczia'' chứ không phải của tổ ''Cryptanthium'' nên có lẽ không thuộc về ''Z. wightianum''.<ref name=Baker92/><ref name=Schum04/>

==Phân bố==
Loài này có tại miền nam [[Ấn Độ]] ([[Travancore]], nay thuộc các bang [[Kerala]], [[Tamil Nadu]]), [[Sri Lanka]].<ref name=Thwaites61/><ref name=Baker92/><ref name=Schum04/><ref name=POWO>[http://powo.science.kew.org/taxon/798398-1 ''Zingiber wightianum''] trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 20-6-2021.</ref> Môi trường sống là rừng, ở cao độ tới 1.300 m.<ref name=Thwaites61/><ref name=Baker92/><ref name=Schum04/>

==Phân loại==
''Z. wightianum'' thuộc về tổ ''Cryptanthium''.<ref name=Baker92>Baker J. G., 1892. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/18707881#page/252/mode/1up Order CXLIX. Scitamineae: ''Zingiber wightianum''] trong Hooker J. D., 1892. ''The Flora of British India'' 6(18): 244.</ref><ref name=Schum04>Schumann K. M., 1904. [https://www.biodiversitylibrary.org/item/56528#page/194/mode/1up IV. 46. Zingiberaceae: ''Zingiber wightianum''] trong Engler A., 1904. ''Das Pflanzenreich'' Heft 20: 186-187.</ref>

==Mô tả==
Cây cao 45–180 cm. Cuống lá ngắn, tới 4 mm. Lá thuôn dài hình mác hoặc hình mác, đỉnh thon nhỏ dần-nhọn thon, đáy nhọn, dài 15-30(-45) cm, rộng 6,5–10 cm, dạng màng, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới có lông nhung; bẹ cho tới đỉnh rải rác các mấu nhỏ, không có mấu lớn hình nón ở đỉnh; lưỡi bẹ 2 thùy, các thùy dài 2–5 mm, dạng màng, thuôn tròn, cắt cụt, có lông. Cụm hoa thuôn dài hình elipxoit hoặc gần hình cầu; cuống cụm hoa rất ngắn, dài ~5 cm. Lá bắc màu xanh lục, có lông tơ; lá bắc ngoài hình trứng, dài 3,8 cm; lá bắc trong hình mác, dài 3 cm. Hoa màu đất son tới đỏ. Đài hoa 2 phần sâu, có lông tơ. Ống tràng dài như lá bắc, có lông tơ. Các thùy tràng hoa dài gần bằng nhau, dài 2-2,5 cm, hình mác nhọn thon, từ vàng nhạt màu tới đỏ. Cánh môi ngắn, hình trứng ngược-hình nêm, dài 2-2,5 cm, màu vàng nhạt tới vàng tới đỏ, đốm và gân màu tía, 3 thùy; thùy giữa lớn, hình trứng, tù, chẻ đôi, khía răng cưa; các thùy bên dạng tai, hình mác tới hình trứng, ngắn, nhọn, nhỏ. Nhị ngắn hơn cánh môi, cong phía trên nó. Quả nang hình elipxoit, dài 2,3-2,5 cm, vỏ màu đỏ tươi, bên trong màu đỏ. Hạt màu đen, áo hạt trắng.<ref name=Thwaites61/><ref name=ZRC/><ref name=Baker92/><ref name=Schum04/>

==Ghi chú==
: Ghi chú.{{Note|NoteS}} [https://www.biodiversitylibrary.org/page/528244#page/7/mode/1up Xem chi tiết về năm in ấn các phần tại đây]. Cụ thể, năm in trên bìa sách là 1864 nhưng phần 1 gồm 80 trang in năm 1858; phần 2 từ trang 81 đến trang 160 in năm 1859; phần 3 từ trang 161 đến trang 240 in năm 1860; phần 4 từ trang 241 đến trang 320 in năm 1861 và phần 5 từ trang 321 đến trang 483 in năm 1864.

==Chú thích==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Zingiber wightianum}}
*{{Wikispecies nội dòng|Zingiber wightianum}}
*{{IPNI2|Zingiber wightianum|798398-1|access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013}}
{{tham khảo|30em}}
{{taxonbar|from=Q15337027}}

[[Thể loại:Chi Gừng|W]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1861]]
[[Thể loại:Thực vật Ấn Độ]]
[[Thể loại:Thực vật Sri Lanka]]

{{Zingibereae-stub}}

Zingiber wightianum - Lịch sử thay đổi

imported>Keo010122Bot: clean up, general fixes using AWB