Đánh xèng
Đánh xèng (còn gọi là kéo xèng hoặc kéo xu) là một trò chơi dân gian trẻ em Việt Nam, xuất hiện chủ yếu từ giữa thế kỷ XX, phổ biến ở các vùng nông thôn. Trò chơi được thực hiện bằng dụng cụ tự chế đơn giản từ vật liệu sẵn có và từng là một phần tuổi thơ của nhiều thế hệ trẻ em Việt Nam.[1]
Nguồn gốc và phân loại
Đánh xèng thuộc loại trò chơi vận động kết hợp với thao tác khéo léo tay. Tên gọi xèng xuất phát từ vật dụng chính trong trò chơi – nắp chai bia đã được đập dẹt hoặc miếng kim loại mỏng.
Trong văn hóa trò chơi dân gian Việt Nam, đánh xèng là một trong số các trò chơi thủ công, tương tự như đánh quay, nhảy dây, ô ăn quan, tổ chức ngoài trời và không đòi hỏi vật dụng phức tạp.
Dụng cụ
- Xèng: Nắp chai bia hoặc miếng kim loại phẳng, đường kính khoảng 5–7 cm.
- Dây chun hoặc dây ni lông chắc để luồn qua xèng.
- Đinh và búa (nếu cần) để tạo lỗ trên xèng.[1][2]
Cách chơi
Người chơi luồn dây qua xèng rồi xoắn chặt bằng cách xoay hai tay. Khi dây đủ xoắn, giật mạnh để xèng quay trên không hoặc mặt đất. Mục tiêu có thể là:
Ý nghĩa văn hóa
Trò chơi phản ánh sự sáng tạo trong cộng đồng trẻ em, giúp rèn luyện khéo léo, nhịp nhàng, phối hợp tay-mắt, đồng thời tạo điều kiện cho trẻ em giao lưu và tương tác.[1]
Đánh xèng từng là một phần ký ức tuổi thơ quen thuộc, đặc biệt trước khi đồ chơi điện tử trở nên phổ biến. Việc bảo tồn trò chơi dân gian này giúp duy trì ký ức văn hóa và truyền thống giải trí của cộng đồng.
Xem thêm
Bản mẫu:Vietnamese traditional games