Đúc thủy tinh
Đúc thủy tinh (Glass casting) hay còn gọi là Chế tác thủy tinh là quy trình trong đó các vật thể thủy tinh được đúc bằng cách dẫn thủy tinh nóng chảy vào bên trong một chiếc khuôn đúc sau đó để cho nó đông đặc lại tạo thành hình khối thủy tinh. Kỹ thuật này đã được vận dụng từ thế kỷ XV trước Công nguyên ở cả Ai Cập cổ đại và Lưỡng Hà. Thủy tinh đúc hiện đại được tạo hình bằng nhiều quy trình đa dạng như đúc trong lò hoặc đúc vào các khuôn bằng chất liệu cát, than chì hoặc kim loại. Trong suốt thời kỳ La Mã, các khuôn đúc cấu thành từ hai hoặc nhiều phần khớp vào nhau đã được vận dụng để khởi tạo các đĩa thủy tinh phôi thô. Thủy tinh hoàn toàn có thể được bồi đắp vào khuôn bằng phương pháp đúc bột thủy tinh sinter, nơi khuôn được lấp đầy bằng các mảnh thủy tinh vụn được gọi là bột thủy tinh nung kết (frit) và sau đó được gia nhiệt để làm nóng chảy thủy tinh, hoặc bằng phương thức đổ thủy tinh nóng chảy trực tiếp vào khuôn.[1]
Đại cương
Các bằng chứng khảo cổ tại Pompeii cho thấy thủy tinh nóng chảy nhiệt độ cao có thể đã được du nhập sớm nhất từ khoảng giữa thế kỷ thứ I Công nguyên.[1] Các bình phôi thô sau đó được đem đi ủ nhiệt khử ứng suất, cố định vào các hệ thống máy tiện để cắt gọt và đánh bóng trên mọi bề mặt nhằm đạt được hình phom dáng mục tiêu cuối cùng.[2] Sau này, nước Ý được tin là cội nguồn của phần lớn các loại thủy tinh đúc đa sắc thời kỳ đầu thuộc Đế quốc La Mã, trong khi các loại thủy tinh đúc đơn sắc lại chiếm vị trí thống trị độc tôn ở những nơi khác thuộc lưu vực Địa Trung Hải.[3] Sau này, vùng Đông Âu cũng có sản phẩm trứ danh là pha lê Tiệp. Quy trình đúc trong lò nung (kiln casting) bao hàm công tác chuẩn bị một chiếc khuôn đúc vốn thường được chế tạo từ một hỗn hợp cấu thành từ thạch cao và các loại vật liệu chịu lửa chẳng hạn như silica.[4] Một mô hình phom dáng hoàn toàn có thể được khởi tạo từ bất kỳ nguồn vật liệu rắn nào, ví dụ như sáp, gỗ, hoặc kim loại, và sau khi tiến hành lấy khuôn từ mô hình (một tiến trình được gọi là làm khuôn bọc vỏ), mô hình nguyên bản sẽ được tách rời khỏi khuôn đúc. Một phương pháp tạo khuôn đúc đỉnh cao chính là bằng hệ phương pháp luận Cire perdue hay còn gọi là công nghệ "đúc khuôn mẫu chảy" (lost wax). Vận dụng phương pháp này, một mô hình hoàn toàn có thể được làm từ sáp và sau khi bọc khuôn, phần sáp sẽ được hấp hơi nước hoặc đốt cháy hoàn toàn bên trong lò nung, tạo thành một lòng khuôn rỗng độc đáo. Khuôn được trang bị một bể chứa dạng phễu chứa đầy các hạt hoặc khối thủy tinh rắn. Chiếc khuôn chịu nhiệt sau đó được đặt định vị vào bên trong một lò nung và được gia nhiệt đạt đến ngưỡng nhiệt độ từ 800 °C cho đến 1000 °C để làm nóng chảy thủy tinh. Khi thủy tinh hóa lỏng, nó sẽ tự động chảy tràn vào và lấp đầy trọn vẹn lòng khuôn đúc.[5]
Chú thích
- ^ a b Stern, E.M., Roman Mould-blown Glass, Rome, Italy: L'Erma di Fretshneidur in association with the Toledo Museum of Art.
- ^ Grose, D.F., Early Imperial Roman cast glass: The translucent coloured and colourless fine wares, in Roman Glass: two centuries of art and invention, M. Newby and K. Painter, Editors. 1991, Society of Antiquaries of London: London.
- ^ Price, J., A survey of the Hellenistic and early Roman vessel glass found on the Unexplored Mansion Site at Knossos in Crete, in Annales du 11e Congres. 1990: Amsterdam.
- ^ Peter Layton (1996) Glass Art. Craftsman House
- ^ Thwaites, Angela (2011). Mould making for glass. Bloomsbury. ISBN 978-14081-1433-9.