2000 năm 1997

1997 (MCMLXVII) là một năm thường bắt đầu vào Thứ Tư theo lịch Gregory. Trong kỷ nguyên Công nguyên, đây là năm thứ 1997 của Công nguyên (AD) hay Kỷ nguyên Chung (CE); năm thứ 997 của thiên niên kỷ 2; năm thứ 97 của thế kỷ 20; và là năm thứ tám của thập niên 1990.

Năm 1997 đánh dấu những cột mốc lịch sử đặc biệt quan trọng trên phạm vi toàn cầu: Vương quốc Anh trao trả Hồng Kông về cho Trung Quốc; sự bùng nổ của Khủng hoảng tài chính châu Á 1997; sự ra đời của Nghị định thư Kyoto về biến đổi khí hậu; cái chết gây chấn động thế giới của Công nương Diana; cùng sự kiện khoa học lịch sử khi chú cừu Dolly trở thành động vật có vú đầu tiên được nhân bản vô tính thành công. Riêng tại Việt Nam, năm 1997 ghi dấu mốc lịch sử khi chính thức kết nối với mạng Internet toàn cầu.

Sự kiện diễn ra theo tháng

Tháng 1

• 1 tháng 1: Kofi Annan (người Ghana) chính thức đảm nhận vị trí Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc, nối tiếp nhiệm kỳ của Boutros Boutros-Ghali.
• 18 tháng 1: Hãng hàng không Far Eastern Air Transport Chuyến bay 128 bị bắt giữ tại Đài Loan, vụ việc giải quyết hòa bình mà không có thiệt hại về người.
• 20 tháng 1: Bill Clinton tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Hoa Kỳ nhiệm kỳ thứ hai.

Tháng 2

• 4 tháng 2: Hai chiếc trực thăng chở quân Sikorsky CH-53 của Quân đội Israel va chạm trên không trung ở miền bắc Israel làm 73 binh sĩ thiệt mạng.
• 19 tháng 2: Đặng Tiểu Bình, nhà lãnh đạo tối cao của Trung Quốc, người khởi xướng chính sách "Cải cách và Mở cửa", qua đời ở tuổi 92.
• 22 tháng 2: Các nhà khoa học tại Viện Roslin (Thụy Điển/Scotland) chính thức công bố sự ra đời của chú cừu Dolly – động vật có vú đầu tiên được nhân bản vô tính thành công từ tế bào trưởng thành.
• 28 tháng 2: Vụ xả súng North Hollywood: Cuộc đấu súng nảy lửa giữa 2 tên cướp ngân hàng trang bị vũ khí hạng nặng và Cảnh sát Los Angeles (LAPD) làm chấn động ngành an ninh Hoa Kỳ.

Tháng 3

• 9 tháng 3: The Notorious B.I.G., một trong những nghệ sĩ nhạc Rapper vĩ đại nhất lịch sử âm nhạc Mỹ, bị ám sát bằng súng ở tuổi 24 tại Los Angeles.
• 13 tháng 3: "Hiện tượng ánh sáng Phoenix" (Phoenix Lights) xuất hiện trên bầu trời bang Arizona (Mỹ), trở thành một trong những sự kiện UFO nổi tiếng nhất lịch sử.
• 26 tháng 3: 39 thành viên của nhóm cuồng giáo "Heaven's Gate" thực hiện vụ tự sát tập thể tại San Diego, California, với niềm tin sẽ lên một con tàu vũ trụ đi theo sao chổi Hale-Bopp.

Tháng 4

• 3 tháng 4: Thảm sát Thalit tại Algeria, hơn 52 dân thường bị các nhóm phiến quân cực đoan sát hại.
• 11 tháng 4: Một vụ hỏa hoạn lớn phá hủy một phần nhà thờ Turin Cathedral ở Ý, nhưng Tấm khăn liệm Turin (Shroud of Turin) được cứu thoát an toàn.
• 22 tháng 4: Lực lượng đặc nhiệm Peru đột kích vào Dinh Đại sứ Nhật Bản tại Lima, giải cứu 71 con thù bị nhóm phiến quân MRTA bắt giữ trong suốt 126 ngày.

Tháng 5

• 1 tháng 5: Công đảng Anh giành chiến thắng áp đảo trong cuộc Tổng cử tại Anh. Tony Blair trở thành Thủ tướng Trẻ nhất nước Anh sau 18 năm cầm quyền của Đảng Bảo thủ.
• 11 tháng 5: Máy tính siêu cấp Deep Blue của hãng IBM đánh bại nhà vô địch cờ vua thế giới Garry Kasparov, đánh dấu bước ngoặt vĩ đại của trí tuệ nhân tạo (AI).
• 17 tháng 5: Laurent-Désiré Kabila lật đổ độc tài Mobutu Sese Seko, tuyên bố làm Tổng thống và đổi tên quốc gia Zaire thành Cộng hòa Dân chủ Công go.
• 23 tháng 5: Mohammad Khatami đắc cử Tổng thống Iran với đường lối cải cách và nới lỏng chính sách xã hội.

Tháng 6

• 1 tháng 6: Liên minh Châu Âu chính thức thông qua các tiêu chí thiết lập đồng tiền chung Châu Âu (Euro).
• 25 tháng 6: Tàu vũ trụ Progress M-34 của Nga va chạm với trạm vũ trụ Mir, gây tổn hại nghiêm trọng cho trạm và sụt giảm áp suất không khí.
• 28 tháng 6: Võ sĩ Mike Tyson bị xử thua và cấm thi đấu sau vụ cắn đứt một phần tai của đối thủ Evander Holyfield trong trận tranh đai vô địch quyền anh hạng nặng thế giới tại Las Vegas.

Tháng 7

• 1 tháng 7: Lễ trao trả Hồng Kông: Hồng Kông chính thức kết thúc 156 năm chịu sự cai trị của Đế quốc Anh và trở thành Đặc khu Hành chính thuộc Trung Quốc dưới mô hình "Một quốc gia, hai chế độ".
• 2 tháng 7: Thái Lan quyết định thả nổi đồng Baht, kích hoạt chuỗi sụp đổ tài chính dây chuyền toàn khu vực – chính thức khởi đầu cuộc Khủng hoảng tài chính châu Á 1997.
• 4 tháng 7: Tàu vũ trụ Pathfinder của NASA hạ cánh thành công xuống Sao Hỏa, thả robot tự hành Sojourner thăm dò bề mặt Hành tinh Đỏ.

Tháng 8

• 6 tháng 8: Chuyến bay 801 của Korean Air gặp nạn khi hạ cánh xuống đảo Guam, khiến 228 trong tổng số 254 người trên máy bay thiệt mạng.
• 31 tháng 8: Cái chết của Diana, Vương妃 Xứ Wales: Công nương Diana cùng người bạn Dodi Fayed thiệt mạng trong một vụ tai nạn ô tô thảm khốc dưới hầm đường bộ Pont de l'Alma ở Paris, Pháp khi bị các tay săn ảnh (paparazzi) rượt đuổi.

Tháng 9

• 5 tháng 9: Mẹ Teresa, nhà hoạt động từ thiện nhân đạo đoạt giải Nobel Hòa bình, qua đời ở tuổi 87 tại Kolkata, Ấn Độ.
• 6 tháng 9: Tang lễ của Công nương Diana diễn ra tại Tu viện Westminster (Anh) với hơn 2,5 tỷ người trên khắp hành tinh theo dõi qua truyền hình.
• 15 tháng 9: Tên miền Google.com chính thức được đăng ký bởi hai nhà sáng lập Larry Page và Sergey Brin.

Tháng 10

• 15 tháng 10: Tàu vũ trụ Cassini-Huygens của NASA phối hợp với ESA được phóng lên không trung trong sứ mệnh thăm dò Sao Thổ và các vệ tinh của nó.
• 20 tháng 10: Tình trạng khẩn cấp được bố cáo tại Indonesia do các thảm họa cháy rừng trên diện rộng gây ra hiện tượng sương mù ô nhiễm nghiêm trọng khắp Đông Nam Á.

Tháng 11

• 2 tháng 11: Cơn Bão Linda (bão số 5) đổ bộ trực tiếp vào khu vực Nam Bộ Việt Nam (đặc biệt là tỉnh Cà Mau), trở thành cơn bão thảm khốc nhất trong vòng 100 năm tại đây, khiến hơn 3.000 người chết và mất tích.
• 17 tháng 11: Vụ thảm sát Luxor tại Ai Cập: 62 người (trong đó có 58 du khách quốc tế) bị các phiến quân Hồi giáo cướp đi sinh mạng tại đền Hatshepsut.
• 19 tháng 11: Việt Nam chính thức kết nối với mạng Internet toàn cầu, mở ra thời kỳ bùng nổ công nghệ thông tin và truyền thông tại Việt Nam.

Tháng 12

• 11 tháng 12: Nghị định thư Kyoto chính thức được thông qua tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu tại Kyoto, Nhật Bản, cam kết cắt giảm khí thải nhà kính trên quy mô toàn cầu.
• 19 tháng 12: Bộ phim Titanic của đạo diễn James Cameron chính thức công chiếu tại các rạp chiếu phim Bắc Mỹ. Phim sau đó trở thành tác phẩm điện ảnh đầu tiên cán mốc doanh thu 1 tỷ USD và giành tới 11 giải Oscar.
• 29 tháng 12: Chính quyền Hồng Kông ra lệnh tiêu hủy toàn bộ 1,3 triệu con gia cầm trên toàn lãnh thổ để ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch Cúm gia cầm A/H5N1 lây sang người.

Sinh

Tháng 1 - Tháng 3

• 1 tháng 1: Kou Itakura, cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Nhật Bản.
• 7 tháng 1: Ayumu Hirano, vận động viên trượt tuyết mạo hiểm người Nhật Bản, vô địch Olympic.
• 13 tháng 1: Luis Díaz, cầu thủ bóng đá người Colombia (hiện chơi cho Liverpool FC).
• 20 tháng 1: Ao Tanaka, cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
• 11 tháng 2: Rosé, ca sĩ, thành viên nhóm nhạc nữ Blackpink nổi tiếng người New Zealand gốc Hàn Quốc.
• 10 tháng 2: Chloë Grace Moretz, nữ diễn viên điện ảnh nổi tiếng người Mỹ.
• 25 tháng 2: Isabelle Fuhrman, nữ diễn viên Mỹ (nổi tiếng với phim Orphan).
• 2 tháng 3: Becky G, nữ ca sĩ, vũ công và diễn viên người Mỹ.
• 24 tháng 3: Mina, ca sĩ người Nhật Bản, thành viên nhóm nhạc Twice.
• 27 tháng 3: Lisa (Lalisa Manobal), ca sĩ rap, vũ công người Thái Lan, thành viên nhóm nhạc Blackpink.

Tháng 4 - Tháng 6

• 1 tháng 4: Asa Butterfield, nam diễn viên người Anh (nổi tiếng với phim Sex Education).
• 20 tháng 4: Alexander Zverev, tay vợt quần vợt chuyên nghiệp người Đức, cựu số 2 thế giới.
• 2 tháng 5: BamBam, ca sĩ, thành viên nhóm nhạc Got7 người Thái Lan.
• 10 tháng 5: Richarlison, cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Brasil.
• 12 tháng 5: Frenkie de Jong, cầu thủ bóng đá người Hà Lan (thi đấu cho FC Barcelona).
• 8 tháng 6: Jelena Ostapenko, tay vợt quần vợt người Latvia, vô địch Roland Garros 2017.
• 30 tháng 6: Gedson Fernandes, cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha.

Tháng 7 - Tháng 9

• 12 tháng 7: Malala Yousafzai, nhà hoạt động giáo dục người Pakistan, người trẻ tuổi nhất lịch sử đoạt Giải Nobel Hòa bình (năm 2014).
• 1 tháng 8: Lâm Canh Tân, nam diễn viên Trung Quốc.
• 10 tháng 8: Kylie Jenner, ngôi sao truyền hình thực tế, doanh nhân người Mỹ.
• 18 tháng 8: Renato Sanches, cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha.
• 1 tháng 9: Jungkook, ca sĩ, vũ công, thành viên nhóm nhạc nam BTS người Hàn Quốc.
• 30 tháng 9: Max Verstappen, tay đua xe Công thức 1 (F1) người Hà Lan, nhiều lần vô địch thế giới.

Tháng 10 - Tháng 12

• 6 tháng 10: Theo Hernandez, cầu thủ bóng đá người Pháp.
• 16 tháng 10: Naomi Osaka, tay vợt quần vợt người Nhật Bản, cựu số 1 thế giới WTA và từng giành 4 danh hiệu Grand Slam.
• 23 tháng 10: Minnie, ca sĩ người Thái Lan, thành viên nhóm nhạc (G)I-DLE.
• 31 tháng 10: Marcus Rashford, cầu thủ bóng đá người Anh (ngôi sao của Manchester United).
• 16 tháng 12: Zara Larsson, nữ ca sĩ, nhạc sĩ nổi tiếng người Thụy Điển.
• 27 tháng 12: Ana Konjuh, tay vợt quần vợt người Croatia.

Mất

Tháng 1 - Tháng 6

• 8 tháng 1: Melvin Calvin, nhà hóa học người Mỹ, đoạt giải Nobel Hóa học (s. 1911).
• 19 tháng 2: Đặng Tiểu Bình, nhà lãnh đạo chính trị tối cao của Trung Quốc (s. 1904).
• 6 tháng 3: Cheddi Jagan, Tổng thống Guyana (s. 1918).
• 9 tháng 3: The Notorious B.I.G., nghệ sĩ nhạc rap huyền thoại người Mỹ (s. 1972).
• 14 tháng 3: Fred Zinnemann, đạo diễn điện ảnh đoạt giải Oscar người Mỹ gốc Áo (s. 1907).
• 17 tháng 4: Chaim Herzog, Chánh án kiêm Tổng thống thứ 6 của Israel (s. 1918).
• 22 tháng 5: Alfred Hershey, nhà di truyền học người Mỹ, đoạt giải Nobel Y học (s. 1908).
• 25 tháng 6: Jacques-Yves Cousteau, nhà thám hiểm đại dương, nhà sinh học hải dương học người Pháp (s. 1910).

Tháng 7 - Tháng 12

• 1 tháng 7: Robert Mitchum, diễn viên điện ảnh nổi tiếng người Mỹ (s. 1917).
• 15 tháng 7: Gianni Versace, nhà thiết kế thời trang huyền thoại người Ý, người sáng lập hãng Versace (s. 1946).
• 4 tháng 8: Jeanne Calment, người Pháp, kỷ lục gia thế giới về tuổi thọ sống lâu nhất lịch sử được xác minh (112 tuổi 164 ngày) (s. 1875).
• 23 tháng 8: John C. Kendrew, nhà hóa học sinh học người Anh, đoạt giải Nobel Hóa học (s. 1917).
• 31 tháng 8: Diana, Vương妃 Xứ Wales, biểu tượng văn hóa và nhân đạo toàn cầu (s. 1961).
• 5 tháng 9: Mẹ Teresa, nữ tu Công giáo, nhà hoạt động từ thiện nhân đạo đoạt giải Nobel Hòa bình (s. 1910).
• 7 tháng 9: Mobutu Sese Seko, cựu độc tài độc đoán của Zaire (s. 1930).
• 29 tháng 9: Roy Lichtenstein, họa sĩ, biểu tượng dòng nghệ thuật Pop Art người Mỹ (s. 1923).
• 12 tháng 10: John Denver, ca sĩ, nhạc sĩ nhạc dân gian huyền thoại người Mỹ (s. 1943).
• 24 tháng 12: Toshiro Mifune, nam diễn viên điện ảnh vĩ đại nhất lịch sử điện ảnh Nhật Bản (s. 1920).

Giải Nobel

• Vật lý: Steven Chu, Claude Cohen-Tannoudji, William Daniel Phillips (cho các phương pháp làm lạnh và bẫy nguyên tử bằng ánh sáng laser).
• Hóa học: Paul D. Boyer, John E. Walker, Jens Christian Skou (cho việc phát hiện ra enzym tổng hợp ATP - ATP synthase).
• Y học: Stanley B. Prusiner (cho việc phát hiện ra Prion – một nguyên nhân gây bệnh truyền nhiễm mới).
• Văn học: Dario Fo (nhà viết kịch kịch nghệ người Ý).
• Hòa bình: Chiến dịch Quốc tế Cấm Mìn (ICBL) và Jody Williams (cho nỗ lực cấm và dọn dẹp mìn chống người trên thế giới).
• Kinh tế: Robert C. Merton, Myron Scholes (cho phương pháp mới xác định giá trị của các công cụ tài chính phái sinh - Mô hình Black-Scholes).

Bảng xếp hạng và thành tựu văn hóa

• Điện ảnh: Titanic lập kỷ lục doanh thu mọi thời đại, trở thành bộ phim đắt giá nhất và thành công nhất lịch sử điện ảnh tính đến thời điểm đó. Các bộ phim nổi bật khác gồm Good Will Hunting, Men in Black, L.A. Confidential và Life Is Beautiful.
• Âm nhạc: Ca khúc "Candle in the Wind 1997" của Elton John (sáng tác dành tặng riêng cho Công nương Diana) trở thành đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại. Album OK Computer của ban nhạc Radiohead ra mắt và được giới phê bình coi là kiệt tác của dòng nhạc Alternative Rock.
• Trò chơi điện tử: Square phát hành Final Fantasy VII trên nền tảng PlayStation, tạo bước ngoặt đưa thể loại JRPG vươn tầm toàn cầu. Nintendo phát hành GoldenEye 007 làm bùng nổ thể loại bắn súng FPS trên máy console.

Xem thêm

• 1997 trong lịch sử
• 1997 trong âm nhạc
• 1997 trong điện ảnh
• 1997 trong công nghệ
• 1997 trong thể thao