Bánh mì giòn
Bánh mì giòn Thụy Điển | |
| Tên khác | Bánh mì cứng |
|---|---|
| Loại | Bánh mì |
| Xuất xứ | Thuỵ Điển |
| Vùng hoặc bang | Các nước Bắc Âu |
| Thành phần chính | Bột lúa mạch đen, muối, nước |
| |
Bánh mì giòn[1][a](cripsbread) là một loại bánh mì dẹt và khô, chủ yếu chứa bột lúa mạch đen. Bánh mì giòn nhẹ và giữ được độ tươi rất lâu do không chứa nước. Bánh mì giòn là một loại thực phẩm thiết yếu[2] và từ lâu được coi là thức ăn của người nghèo.[3][4]
Nguồn gốc
Thụy Điển, Phần Lan và Na Uy có truyền thống lâu đời trong việc tiêu thụ bánh mì giòn. Nguồn gốc của bánh mì giòn xuất phát từ loại bánh mì nướng lò (spisbröd) trước đó, một loại bánh mì tương tự nhưng dày hơn. Từ "knäcka" trong tiếng Thụy Điển có nghĩa là "bẻ" hoặc "bẻ gãy". Tuy nhiên, từ "knäckebröd" (bánh mì giòn) trong tiếng Thụy Điển có nguồn gốc từ từ cổ "kruseknäcke", dùng để chỉ một dụng cụ cụ thể được sử dụng để cán bột bánh mì giòn.[5]
Những loại bánh mì này đã được nướng từ ít nhất thế kỷ thứ sáu ở miền trung Thụy Điển.[6] Chúng thường được treo trên bếp để phơi khô. Bánh mì giòn truyền thống ở Thụy Điển và miền tây Phần Lan được làm theo truyền thống này với hình dạng ổ bánh mì tròn dẹt có lỗ ở giữa để dễ dàng bảo quản trên những cây sào dài treo gần trần nhà. Nó cũng có thể là một cách để xua đuổi chuột.[7] Theo truyền thống, bánh mì giòn chỉ được nướng hai lần một năm: sau vụ thu hoạch và một lần nữa vào mùa xuân khi nước sông đóng băng bắt đầu chảy.[8] Loại bánh mì giòn mỏng phổ biến ngày nay có nguồn gốc từ phía đông Värmland.[9] Xưởng bánh mì giòn công nghiệp đầu tiên của Thụy Điển, AU Bergmans enka, bắt đầu sản xuất tại Stockholm vào năm 1850. Bánh mì giòn hình chữ nhật Knäckebrot lần đầu tiên được sản xuất tại Đức vào năm 1927, và vẫn phổ biến và dễ dàng tìm thấy ở đó kể từ đó.
Bánh mì giòn trong gia đình phổ biến nhất ở Thụy Điển (số liệu được công bố năm 2003); ở Thụy Điển, 85% hộ gia đình có bánh mì giòn ở nhà, trong khi ở Đức là 45% và ở Pháp là 8%.[10]
Thành phần
Bánh mì giòn theo truyền thống bao gồm bột lúa mạch đen nguyên cám, muối và nước. Tuy nhiên, ngày nay, nhiều loại bánh mì giòn chứa bột mì, gia vị và ngũ cốc, và thường được làm nở bằng men hoặc bột chua, và có thể thêm sữa hoặc hạt mè.[11]
Trong trường hợp bánh mì giòn không men, các bọt khí được đưa vào bột bằng cơ học. Theo truyền thống, điều này được thực hiện bằng cách trộn tuyết hoặc đá bột vào bột, sau đó bay hơi trong quá trình nướng.[12] Ngày nay, bột nhào, phải chứa một lượng nước lớn, được làm lạnh và trộn cho đến khi nổi bọt.
Một phương pháp khác là nhào bột dưới áp suất trong máy ép đùn. Sự giảm áp suất đột ngột sau đó khiến nước bay hơi, tạo ra các bọt khí trong bột.
Bánh mì giòn chỉ được nướng trong vài phút, ở nhiệt độ thường từ 200 đến 250 °C.
Cách phục vụ
Bản thân bánh mì giòn rất khô và do đó được dùng kèm với bơ hoặc các loại topping tùy chọn. Bánh mì giòn thường là một phần của bữa ăn hàng ngày. Ở Thụy Điển và Phần Lan, bánh mì giòn dùng với bơ hoặc bơ thực vật được đưa vào bữa ăn ở trường. Bánh mì giòn cũng có thể được nghiền vào sữa chua hoặc filmjölk thay cho ngũ cốc hoặc muesli, và thậm chí được dùng làm đế bánh pizza.[13] Ở Thụy Điển, bánh mì giòn là món ăn kèm phổ biến cho súp đậu Hà Lan, cũng như cho cá trích ngâm giấm.[14]
Hình ảnh
Các loại và hình dạng khác nhau của bánh mì giòn thương mại:
Đọc thêm
- Bublik
- Dorset knob
- Bánh mì dẹt
- Flatbrød
- Bánh quy cứng
- Khakhra
- Lavash
- Matzo
- Ryvita, một thương hiệu bánh mì giòn
- Tunnbröd
- Wasabröd, một công ty Thụy Điển
Ghi chú
- ^ tiếng Thụy Điển: knäckebröd (phát âm [ˈknɛ̂kːɛˌbrøːd], n.đ. 'crack bread'), hårt bröd/hårdbröd (n.đ. 'hard bread'), spisbröd (n.đ. 'stove bread') or knäcke; tiếng Đan Mạch: knækbrød; tiếng Na Uy: knekkebrød; tiếng Phần Lan: näkkileipä or näkkäri; tiếng Estonia: näkileib; tiếng Iceland: hrökkbrauð; tiếng Faroe: knekkbreyð; tiếng Đức: Knäckebrot (phát âm [ˈknɛkəˌbʁoːt] Tập âm thanh "De-Knäckebrot.ogg" không có sẵn) or Knäcke; tiếng Low German: Knackbrood.
Tham khảo
- ^ CRISPBREAD
- ^ Medeltida trädgårdsväxter: Att spåra det förflutna Lưu trữ ngày 25 tháng 2 năm 2009 tại Wayback Machine
- ^ "Knekkebrød (Crispbreads) with Herbs". ngày 2 tháng 7 năm 2021.
- ^ "What's up with Wasa Crispbread?". ngày 13 tháng 9 năm 2024.
- ^ "Knäckebröd" (bằng tiếng Swedish). Brödinstitutet. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2025.
{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết) - ^ "Tuggmotstånd - DN.SE". ngày 3 tháng 5 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2022.
- ^ "Knäckebröd". Svenskt Uppfinnaremuseum (bằng tiếng Swedish). ngày 31 tháng 7 năm 2017. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2024.
{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết) - ^ History of Crispbread – http://www.finncrisp.com/history Lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2010 tại Wayback Machine
- ^ Nils-Arvid Bringéus. ”Knäckebröd”. Nationalencyklopedin. Bokförlaget Bra böcker AB, Höganäs.
- ^ Knäckebröd 03. Göteborgs-Posten, 2003.
- ^ Swahn, Jan-Öjvind (2003). Mathistorisk uppslagsbok [Food history reference book] (bằng tiếng Thụy Điển). Ordalaget. ISBN 978-91-89086-49-4.
- ^ Edwards, W. P. (2007). The science of bakery products. Cambridge: Royal Society of Chemistry. tr. 188. ISBN 978-0-85404-486-3.
- ^ "What is Crispbread?". leksands.com. Leksandsbröd. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2021.
- ^ "Tuggmotstånd - DN.SE". ngày 3 tháng 5 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2022.
- Trang có lỗi kịch bản
- Trang có sử dụng tập tin không tồn tại
- Bài viết có văn bản tiếng Thụy Điển
- Trang có IPA tiếng Thụy Điển
- Bài viết có văn bản tiếng Đan Mạch
- Bài viết có văn bản tiếng Na Uy
- Bài viết có văn bản tiếng Phần Lan
- Bài viết có văn bản tiếng Estonia
- Bài viết có văn bản tiếng Iceland
- Bài viết có văn bản tiếng Faroe
- Bài viết có văn bản tiếng Đức
- Trang nhúng tập tin không tồn tại
- Trang có IPA tiếng Đức
- Trang có phát âm được ghi âm
- Bài viết có văn bản tiếng Low German
- Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback
- Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ
- Nguồn CS1 tiếng Thụy Điển (sv)
- Bánh mì Thuỵ Điển
- Ẩm thực Phần Lan
- Ẩm thực Thụy Điển
- Ẩm thực Na Uy
- Ẩm thực Estonia
- Bánh mì đen
- Bánh mì Đức