Bước tới nội dung

Bùi Văn Châu

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Lưu Dự Châu
Chức vụ
Nhiệm kỳTháng 3, 1941 – 28 tháng 7, 1941
Tiền nhiệmLê Văn Khương
Kế nhiệmNguyễn Văn Xướng
Vị trí Việt Nam
Thông tin cá nhân
Mất1941
Dân tộcViệt
Đảng chính trịĐảng Cộng sản Việt Nam

Bùi Văn Châu (?–1941), bí danh Lưu Dự Châu, Lưu Văn Châu, thường gọi là Giáo Châu, là một nhà cách mạng Việt Nam, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Gia Định.

Cuộc đời

Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào năm 1930, cùng Nguyễn Chí Diểu, Hồ Văn Long, Lê Văn Phận tham gia Tỉnh ủy lâm thời Gia Định do Lê Trọng Mân làm Bí thư.[1] Ngày 6 tháng 4, ông cùng Bí thư Lê Trọng Mân chỉ đạo cuộc biểu tình của hơn một nghìn người tại quận Hóc Môn.[2] Năm 1931, ông bị bắt và chịu án tù biệt xứ. Một số nguồn cho rằng ông từng đảm nhận vai trò Bí thư Tỉnh ủy Gia Định vào năm 1931.[3] Năm 1933, ông ra tù, cùng Nguyễn Văn Nhung (Mười Nhung) về làng Bình Nhựt để móc nối với các Đảng viên còn sót lại của quận Thủ Thừa.[4]

Khoảng 1938–1939, ông được bổ sung vào Tỉnh ủy Tân An do Trần Trung Tam làm Bí thư.[5] Theo kế hoạch khởi nghĩa của Xứ ủy Nam Kỳ, Tỉnh ủy phân công Trần Văn Đấu, Lưu Dự Châu, Phẩm Văn Giáo phụ trách tây bắc lộ Đông Dương (quận Thủ Thừa), nhưng do ông Giáo không may bị bắt từ trước, nên ông trực tiếp chỉ huy hướng Vàm Cỏ Tây.[6][7] Ngày 23 tháng 8, ông cùng hai Ủy viên quân sự Lê Minh QuangLê Văn Tưởng (Hai Tưởng) lãnh đạo lực lượng, phối hợp với nghĩa quân của Lê Văn Của (Mười Râu) và Lê Văn Nhỏ đánh hạ đồn Trà Cú (bên bờ Vàm Trà Cú).[8][9] Trong hai ngày 23 và 24, nghĩa quân tiếp tục chiếm Nhà việc các làng Long Ngãi Thuận (Long ThạnhLong Thuận, Thủ Thừa), Tân Đông, Mỹ Lạc Thạnh (Mỹ LạcMỹ Thạnh), Phú Mỹ (Mỹ Phú),... và dự kiến đánh tỉnh lỵ, song buộc phải rút lui do không nhận được tín hiệu từ Sài Gòn.[10][11]

Trước thất bại của cuộc khởi nghĩa, tham mưu ý kiến của Lê Văn Tưởng, ông cùng lãnh đạo nghĩa quân hai quận Đức Hòa, Trung Quận rút lui về khu vực Bình Hòa, Bình Thành, Thạnh Lợi (Đức Huệ, Long An), nằm giữa hai sông Vàm Cỏ ĐôngVàm Cỏ Tây, gần cánh đồng Tháp Mười để xây dựng chỗ đứng chân lâu dài, hình thành nên căn cứ Mớp Xanh (Bo Bo).[12][13] Lực lượng các tỉnh Gia Định, Chợ Lớn, Mỹ Tho cũng rút về đây.[14] Với lực lượng khoảng 150 người, chia làm ba đội, ông cùng Nguyễn Văn Đang, Võ Văn Lửa đã chỉ huy nhiều trận phá tề trừ gian, đánh đồn cảnh sát.[15][16]

Tháng 1 năm 1941, dưới chủ trương tiếp tục khởi nghĩa của Xứ ủy, Ủy ban khởi nghĩa được thành lập gồm chín người do Lưu Dự Châu làm Trưởng ban, các thành viên Lê Minh Quang, Lê Văn Tưởng, Trần Ngọc Hưng, Huỳnh Văn Xã, Nguyễn Văn Hung, Trần Văn Đấu, lương y Hoài, Lê Minh Xuân.[17] Ủy ban khởi nghĩa trực tiếp quản lý mọi mặt trong căn cứ, đồng thời chống trả các cuộc càn quét của thực dân Pháp. Đến tháng 3, Xứ ủy hủy bỏ kế hoạch khởi nghĩa, chủ trương phân tán lực lượng, căn cứ Mớp Xanh bị giải thể.[18] Ông được Xứ ủy cử về Gia Định để tái lập Tỉnh ủy, lực lượng còn lại do Lê Văn Của chỉ huy.[19] Ngày 28 tháng 7 năm 1941 (nhiều nguồn cho là tháng 6), ông và Xứ ủy viên Nguyễn Văn Tiếp bị thực dân Pháp bắt giữ tại Hóc Môn,[20] sau đó bị thủ tiêu.[21]

Vinh danh

Tên của ông được đặt cho một con đường ở Hồng Ngự (Đồng Tháp).

Tham khảo

  • Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Long An (2005). Lịch sử Đảng bộ tỉnh Long An (1930 - 2000). Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
  • Hội đồng Chỉ đạo biên soạn Lịch sử Nam Bộ kháng chiến (2011). Lịch sử Nam bộ kháng chiến, Tập 1: 1945 - 1954. Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật. tr. 215.
  • Trần Giang (1996). Nam Kỳ khởi nghĩa 23 tháng mười một năm 1940. Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật.
  • Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh (2013). Lịch sử Mặt trận dân tộc thống nhất Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh, Tập 1 (1930 - 1975). Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.

Chú thích

  1. ^ Phòng Lý luận chính trị - Lịch sử Đảng, Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh (ngày 26 tháng 6 năm 2021). "Đồng chí Lê Trọng Mân – Bí thư đầu tiên của Tỉnh ủy Gia Định". Trang tin điện tử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2025.
  2. ^ Phòng Lý luận chính trị - Lịch sử Đảng, Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh (ngày 12 tháng 9 năm 2021). "Dấu ấn của nhân dân Nam Kỳ trong cao trào 1930 – 1931 và đỉnh cao Xô Viết Nghệ Tĩnh". Trang tin điện tử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2025.
  3. ^ Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Long An 2005, tr. 122
  4. ^ Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Long An 2005, tr. 100
  5. ^ Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Long An 2005, tr. 112
  6. ^ Trần Giang 1996, tr. 136
  7. ^ Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Long An 2005, tr. 114
  8. ^ Trần Giang 1996, tr. 137
  9. ^ Nguyễn Tấn Quốc (ngày 23 tháng 11 năm 2015). "Bài 2: Những địa danh đi vào lịch sử". Báo Long An. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2025.
  10. ^ Trần Giang 1996, tr. 138
  11. ^ Nguyễn Tấn Quốc (ngày 22 tháng 11 năm 2015). "Bài 1: Cùng toàn Nam Kỳ nổi dậy". Báo Long An. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2025.
  12. ^ Trương Nguyên Tuệ (ngày 13 tháng 12 năm 2016). "Một nghĩa quân nam kỳ khởi nghĩa, Một cán bộ quân đội ưu tú". Trang tin điện tử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2025.
  13. ^ Nguyễn Tấn Quốc (ngày 24 tháng 11 năm 2015). "Bài 3: Hậu thế tôn vinh". Báo Long An. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2025.
  14. ^ Trần Giang 1996, tr. 141–142
  15. ^ Trần Giang 1996, tr. 145
  16. ^ Hội đồng Chỉ đạo biên soạn Lịch sử Nam Bộ kháng chiến 2011, tr. 113
  17. ^ Trần Giang 1996, tr. 144
  18. ^ "Di tích lịch sử Bình Thành". Cổng thông tin điện tử tỉnh Tây Ninh. ngày 19 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2025.
  19. ^ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh 2013, tr. 135
  20. ^ Trần Giang 1996, tr. 160
  21. ^ Hội đồng Chỉ đạo biên soạn Lịch sử Nam Bộ kháng chiến 2011, tr. 707