Bước tới nội dung

Căn phòng hổ phách

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bản mẫu:Infobox artwork

Tập tin:Reconstructed Amber Room 02.JPG
Phòng Hổ phách được phục dựng, năm 2003

Căn phòng hổ phách (tiếng Nga: Янтарная комната, đã Latinh hoá: Yantarnaya Komnata, tiếng Đức: Bernsteinzimmer) là quà của vua nước Phổ là Friedrich Wilhelm I tặng cho Nga hoàng Pyotr I trong năm 1716. Căn phòng này được kiến trúc sư và nhà điêu khắc Andreas Schlüter phác thảo.

Từ năm 1701 cho đến năm 1709 căn phòng này được các thợ cả về hổ phách là Gottfried Wolffram, Ernst Schacht và Gottfried Turau làm tại Danzig (thành phố Gdansk ngày nay của Ba Lan) và Königsberg (thành phố Kaliningrad ngày nay của Nga), sau đó được lắp đặt trong lâu đài Charlottenburg (Đức). Tường của căn phòng được dát toàn bộ bằng hổ phách và cũng còn được gọi là "kỳ quan thứ tám của thế giới". Nga hoàng Pyotr I rất ngưỡng mộ căn phòng này, sau khi được tặng ông đã cho người mang về Sankt-Peterburg (Nga). Căn phòng sau đó được lắp đặt trong Cung điện Mùa Đông (Viện bảo tàng Hermitage). Về sau, nữ hoàng Ekaterina II đã mang căn phòng này về Cung điện Yekaterina gần thành phố Pushkin, phía nam của Sankt-Peterburg.

Phòng Hổ phách đã bị cướp bóc trong Thế chiến II bởi Cụm tập đoàn quân Bắc của Đức Quốc xã, và được đưa đến Königsberg để tái thiết và trưng bày. Vào khoảng đầu năm 1944, khi quân Đồng minh tiến gần đến Đức, căn phòng đã được tháo dỡ và đóng thùng để cất giữ trong tầng hầm của Lâu đài.[1] Königsberg đã bị máy bay ném bom của quân Đồng minh phá hủy vào tháng 8 năm 1944 và tài liệu về vị trí của căn phòng kết thúc tại đó. Số phận cuối cùng và vị trí hiện tại của nó, nếu còn tồn tại, vẫn là một bí ẩn. Năm 1979, người ta quyết định xây dựng lại Căn phòng Hổ phách tại Cung điện Yekaterina ở Pushkin, Saint Petersburg. Sau nhiều thập kỷ làm việc của các nghệ nhân Nga và sự đóng góp từ Đức, công trình đã được hoàn thành và khánh thành vào năm 2003.

Kiến trúc

Phòng Hổ phách là một tác phẩm nghệ thuật vô giá, với những đặc điểm kiến ​​trúc phi thường, chẳng hạn như mạ vàng, chạm khắc, 450 kg (990 lb) tấm hổ phách, lá vàng, đá quý và gương, tất cả đều được làm nổi bật bằng ánh nến.[2][3][4] Các đặc điểm kiến ​​trúc và thiết kế khác bao gồm tượng thiên thần và trẻ em.[3][4]

Do những đặc điểm độc đáo và vẻ đẹp có một không hai, Phòng Hổ Phách nguyên bản đôi khi được mệnh danh là "Kỳ quan thứ tám của thế giới".[3] Ước tính hiện đại về giá trị của căn phòng dao động từ 142 triệu đô la (năm 2007)[5] lên tới hơn 500 triệu đô la (năm 2016).[6]

Lịch sử

Tạo dựng

Tập tin:Bernsteinzimmer01.jpg
Góc của phòng Hổ phách được phục dựng.

Phòng Hổ Phách được khởi công vào năm 1701 với mục đích lắp đặt tại Cung điện Charlottenburg, nơi ở của Frederick I của Phổ, vị vua đầu tiên của Vương quốc Phổ, theo lời đề nghị của người vợ thứ hai, Sophia Charlotte.[7][2] Ý tưởng và thiết kế của căn phòng do Andreas Schlüter phác thảo.[7][2]. Căn phòng được chế tác bởi Gottfried Wolfram, nghệ nhân bậc thầy của triều đình Đan Mạch dưới thời vua Frederick IV của Đan Mạch, với sự giúp đỡ từ các bậc thầy về hổ phách Ernst Schacht và Gottfried Turau từ Danzig, nay là Gdańsk ở Ba Lan.[7][2][8]

Mặc dù ban đầu được dự định lắp đặt tại Cung điện Charlottenburg, nhưng toàn bộ các tấm phù điêu cuối cùng đã được lắp đặt tại Cung điện Berlin.[9] Tuy nhiên, Phòng Hổ phách không ở lại Cung điện Thành phố Berlin lâu. Peter Đại đế của Nga đã ngưỡng mộ nó trong một chuyến thăm, và vào năm 1716, con trai của Vua Frederick I, Frederick William I của Phổ, đã tặng căn phòng này cho Peter như một món quà, điều này đã tạo nên một liên minh Nga-Phổ chống lại Thụy Điển.[2][8]

Tập tin:Andrey Zeest - Amber Room (autochrome) (cropped).jpg
Tượng cưỡi ngựa của Frederick Đại đế trong Phòng Hổ phách, Autochrome Lumière năm 1917

Thiết kế ban đầu của Phòng Hổ phách ở Berlin đã được chỉnh sửa lại ở Nga trong một nỗ lực chung của các nghệ nhân Đức và Nga.[10][2] Chính con gái của Peter Hoàng hậu Elizabeth đã quyết định rằng kho báu hổ phách nên được đặt tại Cung điện Catherine, nơi gia đình Hoàng gia Nga thường dành mùa hè của họ.[3][4] Sau nhiều lần tu sửa khác vào thế kỷ 18, căn phòng có diện tích hơn 55 m² và chứa hơn 6 tấn hổ phách. Việc xây dựng căn phòng mất hơn mười năm.[7][2]

Để đưa Phòng Hổ phách vào một hội trường lớn gấp sáu lần của Cung điện Catherine, kiến ​​trúc sư người Ý Bartolomeo Francesco Rastrelli, phục vụ cho triều đình Nga, đã phải mở rộng nó bằng các yếu tố vàng và gương. Vua Frederick II của Phổ đã tặng cho hoàng hậu những mảnh hổ phách bổ sung chưa được sử dụng trong lần lắp đặt trước đó tại Cung điện Berlin. Như một dấu hiệu của lòng biết ơn và sự ngưỡng mộ đối với nhà vua Phổ, một bức tượng nhỏ bằng bạc của tượng cưỡi ngựa Frederick Đại đế ở Berlin đã được đặt trong Phòng Hổ phách vào thế kỷ 19.[11]

Trộm cắp trong Thế chiến II

Tập tin:Bernsteinzimmer05.jpg
Một bức tượng thiên thần được trưng bày trên tường của Phòng Hổ phách.

Không lâu sau khi cuộc xâm lược Liên Xô của Đức Quốc xã bắt đầu trong Thế chiến II, những người phụ trách việc di dời các báu vật nghệ thuật ở Leningrad đã cố gắng tháo dỡ và di chuyển Phòng Hổ phách.[7] Tuy nhiên, qua nhiều năm, hổ phách đã khô và trở nên giòn, khiến việc di chuyển căn phòng mà không làm vỡ vụn hổ phách là điều không thể.[7] Do đó, Phòng Hổ phách đã được che giấu phía sau một lớp giấy dán tường bình thường, nhằm ngăn chặn quân Đức chiếm giữ nó, nhưng nỗ lực che giấu một tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng như vậy đã thất bại.[8]

Các binh sĩ Đức thuộc Cụm tập đoàn quân Bắc đã tháo dỡ Phòng Hổ phách trong vòng 36 giờ dưới sự giám sát của hai chuyên gia.[2][8][4][12] Vào ngày 14 tháng 10 năm 1941, căn phòng vô giá đã đến Königsberg ở Đông Phổ để lưu trữ và trưng bày trong lâu đài của thị trấn.[2][8][12] Vào ngày 13 tháng 11 năm 1941, một tờ báo ở Königsberg đã thông báo về cuộc triển lãm Phòng Hổ phách tại Lâu đài Königsberg.[12]

Những ngày cuối cùng ở Königsberg

Vào ngày 21 và 24 tháng 1 năm 1945, Hitler ra lệnh di chuyển các tài sản bị cướp bóc khỏi Königsberg.[13] Điều này cho phép Albert Speer, Bộ trưởng Bộ Vũ khí, và đội ngũ quản lý của ông vận chuyển các hiện vật văn hóa ưu tiên.[13] Tuy nhiên, trước khi Phòng Hổ phách có thể được di chuyển, Erich Koch, người phụ trách chính quyền dân sự ở Königsberg trong những tháng cuối cùng của chiến tranh, đã bỏ vị trí và chạy trốn khỏi thành phố, để lại Tướng Otto Lasch nắm quyền chỉ huy.[14]

Vào tháng 8 năm 1944, Königsberg bị Không quân Hoàng gia Anh ném bom dữ dội. Nó tiếp tục chịu thiệt hại nặng nề hơn nữa từ pháo binh của Hồng quân đang tiến công trước khi bị chiếm đóng hoàn toàn vào ngày 9 tháng 4 năm 1945.[15]

Sự biến mất và những bí ẩn

Sau chiến tranh, Phòng Hổ Phách không bao giờ được trưng bày trước công chúng nữa, mặc dù thỉnh thoảng có những báo cáo cho rằng một số mảnh của Phòng Hổ Phách đã sống sót sau chiến tranh.[16] Một số nhân chứng tuyên bố đã nhìn thấy căn phòng nổi tiếng này được chất lên tàu MV Wilhelm Gustloff, rời Gdynia (lúc đó là Gotenhafen) vào ngày 30 tháng 1 năm 1945, và sau đó nhanh chóng bị tàu ngầm Liên Xô phóng ngư lôi đánh chìm.[16]

Năm 1997, một bức tranh khảm đá của Ý có tên "Cảm nhận và Chạm", một phần của bộ bốn viên đá đã trang trí Phòng Hổ phách, được tìm thấy ở Đức, thuộc sở hữu của gia đình một người lính tuyên bố đã giúp đóng gói phòng hổ phách.[2][17] Bức tranh khảm này đã rơi vào tay chính quyền Nga và được sử dụng trong quá trình tái thiết.[2][17]

Tập tin:Königsberg (Luftaufnahme).JPG
Königsberg Castle, 1925

Năm 1998, hai nhóm riêng biệt, một nhóm người Đức và một nhóm người Litva, tuyên bố đã tìm thấy Căn phòng Hổ phách.[18] Đội Đức chỉ ra một mỏ bạc trong khi đội Litva tin rằng kho báu hổ phách được chôn giấu trong một đầm phá; tuy nhiên, cả hai địa điểm này đều không chứa Phòng Hổ Phách.[18]

Tập tin:Original Amber Room's remains - panno Feel and Touch (1751, Hermitage) 01 by shakko.JPG
Tranh khảm "Cảm nhận và Chạm" (một phần trong chu kỳ tranh khảm được Hoàng hậu Maria Theresa tặng cho Elizabeth Petrovna))

Sau đó, vào năm 1968, bất chấp các cuộc biểu tình của giới học thuật trên toàn thế giới, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô, Leonid Brezhnev, đã ra lệnh phá hủy Lâu đài Königsberg, khiến cho mọi nghiên cứu tại chỗ về nơi cất giữ cuối cùng được biết đến của Phòng Hổ phách gần như không thể thực hiện được.[19] Sau đó, cuộc tìm kiếm Phòng Hổ phách tiếp tục ở nhiều địa điểm khác nhau, bao gồm cả gần Wuppertal, Đức.[20]

Tập tin:Bernsteinzimmer06.jpg
Những khoản tiền khổng lồ đã được chi cho cả Phòng Hổ phách nguyên bản và phiên bản được phục dựng.

Một giả thuyết khác liên quan đến một hầm trú ẩn ở Mamerki, phía đông bắc Ba Lan, hoặc việc Stalin ra lệnh thay thế Phòng Hổ phách bằng một bản sao trước khi cướp phá, nhằm che giấu bản gốc. Vấn đề chính trong việc tìm kiếm Phòng Hổ phách là chế độ Đức Quốc xã đã giấu nhiều vật phẩm ở nhiều nơi khó tiếp cận, thường không có giấy tờ, tạo ra một khu vực tìm kiếm rộng lớn. Trong một số trường hợp, người Đức cũng di chuyển các vật phẩm đến những địa điểm xa châu Âu. Việc tìm kiếm Phòng Hổ phách cũng đã bị chính quyền tạm dừng. Trong trường hợp lâu đài Frýdlant, việc tìm kiếm đã bị tạm dừng vì giá trị lịch sử của lâu đài.[21][22]

Vào tháng 10 năm 2020, các thợ lặn người Ba Lan thuộc tập đoàn Baltictech đã tìm thấy xác tàu SS Karlsruhe, một con tàu tham gia Chiến dịch Hannibal, một cuộc di tản trên biển cho phép hơn một triệu binh lính và thường dân Đức từ Đông Phổ thoát khỏi lực lượng Liên Xô đang tiến công. Con tàu bị máy bay Liên Xô tấn công ngoài khơi bờ biển Ba Lan sau khi rời Königsberg vào năm 1945. Xác tàu chứa nhiều thùng hàng với nội dung chưa được xác định.[23] Trang web tin tức trực tuyến Live Science đưa tin rằng một số thùng có thể chứa các bộ phận của Phòng Hổ phách,[24] nhưng sau đó, các thợ lặn phát hiện ra rằng chúng chứa thiết bị quân sự và đồ dùng cá nhân.[cần dẫn nguồn]

Tái thiết

Tập tin:Vladimir Putin in Saint Petersburg-42.jpg
Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng Thủ tướng Ý Romano Prodi, Thủ tướng Hy Lạp Konstantinos Simitis và Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder trong Phòng Hổ phách (2003)

Năm 1979, chính phủ Liên Xô quyết định xây dựng một bản sao của Phòng Hổ phách tại Tsarskoye Selo, một quá trình kéo dài 24 năm và cần đến 40 chuyên gia người Nga và Đức về nghề chế tác hổ phách.[2][3] Sử dụng các bản vẽ gốc và những bức ảnh đen trắng cũ, mọi nỗ lực đã được thực hiện để sao chép Phòng Hổ phách nguyên bản. Điều này bao gồm 350 sắc thái hổ phách trong các tấm và đồ vật trang trí nguyên bản của căn phòng.[25] Một vấn đề lớn là thiếu hụt công nhân lành nghề, vì nghề chạm khắc hổ phách là một hình thức nghệ thuật gần như đã bị mai một.[25]

Những khó khăn tài chính đeo bám dự án tái thiết ngay từ đầu đã được giải quyết nhờ khoản quyên góp 3,5 triệu đô la Mỹ từ công ty E.ON của Đức.[26] Đến năm 2003, công việc của các nghệ nhân Nga hầu hết đã hoàn thành.[25] Căn phòng mới được khánh thành bởi Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Đức Gerhard Schröder nhân kỷ niệm 300 năm thành lập thành phố Saint Petersburg.[27]

Tại Kleinmachnow, gần Berlin, có một phiên bản thu nhỏ của Phòng Hổ phách, được chế tác dựa trên bản gốc.[28] Nhà sưu tập mô hình thu nhỏ Ulla Klingbeil ở Berlin đã cho làm bản sao này từ hổ phách Đông Phổ nguyên bản.[28]

Tham khảo

  1. ^ "A Brief History of the Amber Room". Smithsonian Magazine (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2022.
  2. ^ a ă â b c d đ e ê g h i RIA Novosti 2010.
  3. ^ a ă â b c Khoảng năm 2014.
  4. ^ a ă â b St. Petersburg 2001.
  5. ^ Jess Blumberg (ngày 21 tháng 7 năm 2007). "A Brief History of the Amber Room". Smithsonian Magazine. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2016.
  6. ^ Marilyn Malara (ngày 23 tháng 4 năm 2016). "Historian claims to have struck gold at Nazi bunker". United Press International. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2016.
  7. ^ a ă â b c d Smithsonian Institution 2014.
  8. ^ a ă â b c About 2014.
  9. ^ Wermusch 1991, tr. 15.
  10. ^ Viện Smithsonian 2014.
  11. ^ Shor, Russel. "The History And Reconstruction Of The Amber Room" (PDF). Gemological Institute of America (GIA). Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2026.
  12. ^ a ă â Torney 2009, tr. 185–186.
  13. ^ a ă Toptenz 2014.
  14. ^ Los Angeles Times 1986.
  15. ^ Spiegel 2014.
  16. ^ a ă Lucas 2000, tr. 25–28.
  17. ^ a ă Seattle Times 1997.
  18. ^ a ă Scotland on Sunday 2006.
  19. ^ ABC News 2004.
  20. ^ "Go Inside Search for Nazi-Looted '8th Wonder of World'". NBC News. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2020.
  21. ^ "10 Rumored Locations Of The Lost Amber Room". listverse.com. ngày 28 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2020.
  22. ^ "Treasure Hunters Claim They Have Found the Long Lost Nazi Amber Room". historycollection.co. ngày 23 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2020.
  23. ^ "Nazi shipwreck found off Poland may solve Amber Room mystery". The Guardian (bằng tiếng Anh). ngày 1 tháng 10 năm 2020. ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2021.
  24. ^ Metcalfe, Tom (ngày 14 tháng 10 năm 2020). "Nazi wreck may hold looted treasures from Russian palace's 'Amber Room'". www.livescience.com. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2021.
  25. ^ a ă â Russia Beyond the Headlines 2013.
  26. ^ Pravda 2003.
  27. ^ Telegraph 2004.
  28. ^ a ă AskMen 2004.
  29. ^ "Ларец". hermitagemuseum.org (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 4 năm 2023. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2023.

Nguồn

Sách in

Mạng

Liên kết ngoài

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Căn phòng hổ phách.
Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Căn_phòng_hổ_phách&oldid=16307”