Khách thị

Khách thị (chữ Hán: 客氏, 4 tháng 12, 1591 - 24 tháng 12, 1627), danh hiệu Phụng Thánh phu nhân (奉聖夫人), là một nhũ mẫu thời nhà Minh, dưỡng dục Minh Hy Tông Chu Do Hiệu và "thái hộ" (người đối thực) của hai đại hoạn quan Ngụy Trung Hiền và Ngụy Triều.

Nhờ việc được Hy Tông sủng ái cũng như quyền lực của Ngụy Trung Hiền, Khách thị lũng đoạn triều chính, can thiệp hậu cung chuyên quyền, sau khi Ngụy Trung Hiền bị xử tử thì cũng có kết cục tương tự.

Tiểu sử

Phụng Thánh phu nhân Khách thị sinh ngày 18 tháng 10 (âm lịch) năm Vạn Lịch thứ 19 (1591) tại Bảo Định, Hà Bắc, sau khi đến tuổi thì kết hôn với một thường dân cùng quê tên Hầu Nhị (侯二), sinh được một con trai là Hầu Quốc Hưng (侯國興).

Nhập cung

Năm Vạn Lịch thứ 33 (1605), Khách thị khi này 15 tuổi trở thành nhũ mẫu của hoàng tôn Chu Do Hiệu (tức Minh Hy Tông). Điều này không phù hợp với quy định của cung đình nhà Minh lúc bấy giờ, ""sinh hoàng tử, dùng nhũ mẫu sinh con gái; sinh hoàng nữ, thì dùng nhũ mẫu sinh con trai". Nhiều nhà nghiên cứu về sau chỉ ra rằng khi này nhà Minh đã bước vào thời kỳ suy tàn, chế độ hoàng gia không được thi hành nghiêm ngặt. Không lâu sau khi vào cung, người chồng Hầu Nhị của bà qua đời.

Năm Vạn Lịch thứ 48 (1620), Minh Hy Tông đăng cơ, sách phong nhũ mẫu Khách thị làm Phụng Thánh phu nhân (奉聖夫人), con trai bà Hầu Quốc Hưng cũng được phong làm Cẩm y vệ Chỉ huy sứ. Theo quy định của cung đình nhà Minh, Khách thị đáng lẽ phải chuyển đến sinh sống tại Càn Tây Nhị sở (乾西二所), tuy nhiên Minh Hy Tông lại phá lệ, những năm Thiên Khải lại đưa Khách thị chuyển đến sống ở Hàm An cung (咸安宫), lại cho phép tự ý xuất cung bất kỳ lúc nào. Em trai bà là Khách Quang Tiên (客光先) và anh trai Ngụy Trung Hiền là Ngụy Chiêu (魏釗) đều được phong làm Cẩm y vệ Thiên hộ.

Can thiệp chính sự

Khách thị được Hy Tông sủng ái, sách Minh quý bắc lược ghi chép Khách thị mỹ mạo kiều diễm, có người thời Đạo Quang là Bão Dương Sinh (抱陽生) lại nói Khách thị dung mạo hồ ly, lấy thân phận nhũ mẫu quyến rũ Hoàng đế, Hy Tông vốn ham mê tửu sắc không chịu nổi cám dỗ nên cùng bà ta đã có quan hệ thể xác nhiều năm. Nhờ được ân sủng, Khách thị cấu kết với Ngụy Trung Hiền làm nhiều việc ác, người đời gọi là "Khách Ngụy", thao túng triều chính nhiều năm. Mỗi lần sinh thần của Khách thị, Hy Tông đích thân đến chúc mừng, lại được phép đi lại đều ngồi kiệu tám người khiêng, phô trương không kém gì hoàng đế. Khi ra vào cung, hộ vệ theo hầu lên đến hàng trăm người, nội thị trong cung phải quỳ lạy đón rước, quét bụi dọn đường. Có đạo sĩ hát trên phố rằng: "Ủy quỷ đương đầu tọa, già hoa biến địa sinh".

Trước mặt Hy Tông, Khách thị chưa bao giờ tự coi mình là nhũ mẫu. Sử sách chép rằng Khách thị tuy đã có tuổi nhưng dung mạo vẫn tựa như thiếu nữ, hơn nữa trang điểm rất hợp thời, vẻ đẹp diễm lệ và y phục của bà cực kỳ không tương xứng với tuổi tác và thân phận. Vì muốn duy trì vẻ đẹp, giữ gìn tuổi xuân, bình thường luôn chọn nước bọt của ba năm cung nữ trẻ trung xinh đẹp để chải tóc, nhằm giữ cho mái tóc nhiều như mây, đen nhánh bóng mượt. Khách thị từng nói phương thuốc này do một người già ở Lĩnh Nam truyền lại, tên là "Quần tiên dịch", có thể khiến người già mà tóc không bạc. Ở trong hoàng cung, Khách thị ngày ngày trang điểm đậm, lại thích bắt chước y phục của vùng Giang Nam, ống tay áo rộng, búi tóc thấp, cực kỳ yêu dã, trong cung mọi người lại đua nhau bắt chước, mái tóc như mây tăng thêm phong vận, càng mang dáng vẻ quyến rũ đa tình của nữ giới, lả lơi trước mặt Hy Tông, sớm tối hầu hạ bên cạnh, khiến chính cung Hiếu Ai Triết Hoàng hậu tức giận nhiều lần trách cứ. Khách thị còn có tài nấu ăn, mỗi bữa ăn của Hy Tông bắt buộc phải qua tay bà ta nêm nếm điều chỉnh thì mới vừa miệng.

Khách thị đối thực với Ngụy Trung Hiền và Ngụy Triều, "Trung Hiền xin nghỉ thì Khách thị ở trong cung; Khách thị xin nghỉ, thì Trung Hiền ở lại trong cung" Thậm chí hai vị đại hoạn quan này vì muốn có được Khách thị mà xảy ra tranh chấp, cuối cùng Hy Tông đứng ra phân xử, gả bà ta cho Ngụy Trung Hiền. Khách thị tâm địa độc ác, thủ đoạn tàn nhẫn, trong cung của Hy Tông có không ít phi tần mang thai hay được sủng hạnh bị bà ta hãm hại. Hiếu Ai Triết Hoàng hậu nhiều lần khiển trách, bà ta căm hận nên hại chết đứa con của Hoàng hậu từ khi trong bụng mẹ; Trương Dụ phi (張裕妃) mang thai sắp sinh bị bà ta cắt hết đồ ăn thức uống, trong đêm mưa khóc lóc kêu la mà tắt thở, một xác hai mạng; Lý Thành phi (李成妃) vì cầu xin cho Phạm Tuệ phi nên bị phế làm cung nữ, cùng Vương Lương phi (王良妃) phải chuyển đến Càn Tây Ngũ sở. Khách thị và Ngụy Trung Hiền làm loạn triều đình, thậm chí giả mạo thánh chỉ, ép phi tử của Quang Tông là Triệu Tuyển thị (趙選侍) và phi tử của Hy Tông là Phùng Quý nhân (馮貴人), Hồ Quý nhân (胡貴人) và Triệu Quý nhân (趙貴人) phải tự sát, táng theo lễ cung nữ.

Kết cục

Năm Thiên Khải thứ 7 (1627), Minh Hy Tông băng hà mà không có con nối dõi, Tín vương lên ngôi, tức Sùng Trinh Đế. Sau khi kế vị, Sùng Trinh Đế lập tức tịch thu tài sản của Ngụy Trung Hiền và Khách thị, không lâu sau Ngụy Trung Hiền thắt cổ tự sát tại Phụ Thành. Ngày 17 tháng 11 (âm lịch) cùng năm, Càn Thanh cung quản sự Triệu Bản Ký (赵本岐) phụng mệnh Sùng Trinh đánh chết Khách thị bằng roi tại Hoán Y cục, thi thể được hỏa thiêu thành tro tại Tĩnh Lạc đường (在净乐), khi đó bà 37 tuổi, có thuyết nói là 40 tuổi. Con trai bà Hầu Quốc Hưng, em trai Khách Quang Tiên và cháu trai Ngụy Trung Hiền là Ngụy Lương Khánh (魏良卿) đều bị chém đầu cùng ngày.