Kiên Lương (xã)
Bản mẫu:Other Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Navbar/configuration' not found.Bản mẫu:Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam/catLỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Check for unknown parameters”. Kiên Lương là một xã thuộc tỉnh An Giang, Việt Nam.
Địa lý
Xã Kiên Lương có vị trí địa lý:
- Phía đông, tây, nam giáp Vịnh Thái Lan
- Phía bắc giáp phường Tô Châu và các xã Bình Giang, Hòa Điền.
Xã Kiên Lương có diện tích 138,07 km², dân số năm 2024 là 58.312 người,[2] mật độ dân số đạt 422 người/km².
Hành chính
Xã Kiên Lương được chia thành 18 ấp: Tám Thước, Ba Hòn, Ba Núi, Ba Trại, Bãi Giếng, Cư Xá, Cư Xá Mới, Hòa Lập, Hòn Chông, Hòn Trẹm, Kiên Tân, Lò Bom, Lung Kha Na, Ngã Ba, Rạch Đùng, Rẫy Mới, Song Chinh, Xà Ngách.[4][5]
Lịch sử
Thị tứ Kiên Lương được hình thành từ trước 1975, là quận lỵ quận Kiên Lương.
Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW[6] về việc:
- Hợp nhất tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau và 2 huyện An Biên, Vĩnh Thuận (ngoại trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) của tỉnh Rạch Giá thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
- Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (ngoại trừ huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng, tỉnh Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
- Hợp nhất tỉnh Long Châu Hà, tỉnh Rạch Giá và huyện Thốt Nốt của tỉnh Cần Thơ thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
- Hợp nhất tỉnh Long Châu Tiền, tỉnh Sa Đéc, tỉnh Kiến Tường thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ[7] về việc:
- Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (bao gồm cả huyện Thốt Nốt của tỉnh Long Xuyên), tỉnh Sóc Trăng thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
- Hợp nhất tỉnh Long Châu Hậu (tỉnh An Giang cũ bao gồm tỉnh Long Xuyên (trừ huyện Thốt Nốt và tỉnh Châu Đốc) và phía Tây tỉnh Long Châu Tiền.
- Tỉnh Rạch Giá (bao gồm 3 huyện: Hà Tiên, Phú Quốc, huyện Châu Thành A của tỉnh Long Châu Hà) vẫn để thành tỉnh riêng.
Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976[8] về việc:
- Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (bao gồm cả huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Hậu Giang.
- Hợp nhất tỉnh Kiến Phong và tỉnh Sa Đéc (trừ huyện Chợ Mới) thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Đồng Tháp
- Hợp nhất 5 huyện: Châu Phú, Châu Thành X, Huệ Đức Tịnh Biên, Tri Tôn và 3 thị xã: Châu Đốc, Long Xuyên, Tân Châu của tỉnh Long Châu Hà; 2 huyện: An Phú, Phú Tân của tỉnh Long Châu Tiền; huyện Chợ Mới của tỉnh Sa Đéc và tỉnh An Giang (trừ huyện Thốt Nốt) thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh An Giang.
- Hợp tỉnh Rạch Giá cũ và 3 huyện: Châu Thành A, Hà Tiên, Phú Quốc thuộc tỉnh Long Châu Hà thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Kiên Giang.
Sau năm 1975, thị tứ Kiên Lương thuộc huyện Hà Tiên.
Ngày 27 tháng 9 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 107-HĐBT[9] về việc chuyển thị tứ Kiên Lương thành thị trấn Kiên Lương trực thuộc huyện Hà Tiên.
Ngày 8 tháng 7 năm 1998, Chính phủ ban hành Nghị định số 47/1998/NĐ-CP[10] về việc:
- Thành lập thị xã Hà Tiên thuộc tỉnh Kiên Giang trên cơ sở một phần của huyện Hà Tiên.
- Chuyển huyện lỵ huyện Hà Tiên về thị trấn Kiên Lương.
Ngày 21 tháng 4 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 28/1999/NĐ-CP[11] về việc:
- Đổi tên huyện Hà Tiên thành huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang.
- Thị trấn Kiên Lương trở thành huyện lỵ huyện Kiên Lương.
Ngày 11 tháng 2 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 10/2003/NĐ-CP[12] về việc:
- Chuyển toàn bộ 1.910,6 ha diện tích tự nhiên và 8.539 người của 3 ấp: Ba Hòn, Hòa Lập, Xà Ngách thuộc xã Dương Hòa, huyện Kiên Lương về thị trấn Kiên Lương quản lý.
- Thị trấn Kiên Lương có 21.410,6 ha diện tích tự nhiên và 29.925 nhân khẩu.
- Thành lập xã Kiên Bình thuộc huyện Kiên Lương trên cơ sở 17.910,6 ha diện tích tự nhiên và 5.638 người của thị trấn Kiên Lương.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thị trấn Kiên Lương còn lại 3.500 ha diện tích tự nhiên và 24.287 người.
Ngày 6 tháng 4 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định số 58/2007/NĐ-CP[13] về việc thành lập xã Bình Trị thuộc huyện Kiên Lương trên cơ sở điều chỉnh 5.778,99 ha diện tích tự nhiên và 6.600 nhân khẩu của xã Bình An.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Bình An còn lại 4.055 ha diện tích tự nhiên và 8.279 nhân khẩu.
Ngày 7 tháng 12 năm 2012, HĐND tỉnh Kiên Giang ban hành Nghị quyết số 92/2012/NQ-HĐND[14] về việc:
- Thành lập khu phố Kiên Tân thuộc thị trấn Kiên Lương.
- Thành lập ấp Hòn Trẹm thuộc xã Bình An.
Ngày 12 tháng 12 năm 2012, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1116/QĐ-BXD[15] về việc công nhận thị trấn Kiên Lương là đô thị loại IV trực thuộc huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang.
Tính đến ngày 31/12/2024:
- Thị trấn Kiên Lương có 10 khu phố: Ba Hòn, Cư Xá, Cư Xá Mới, Hòa Lập, Kiên Tân, Lò Bom, Lung Kha Na, Ngã Ba, Tám Thước, Xà Ngách.[16]
- Xã Bình An có 7 ấp: Ba Núi, Ba Trại, Bãi Giếng, Bình Đông, Hòn Chông, Hòn Trẹm, Rẫy Mới.
- Xã Bình Trị có 4 ấp: Hố Bường, Núi Mây, Rạch Đùng, Sông Chinh.
Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15[17] về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Kiên Giang vào tỉnh An Giang.
Ngày 16 tháng 6 năm 2025:
- Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15[18] về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1654/NQ-UBTVQH15[1] về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh An Giang năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, thành lập xã Kiên Lương thuộc tỉnh An Giang trên cơ sở toàn bộ 36,91 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 36.402 người của thị trấn Kiên Lương; toàn bộ 39,14 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 13.944 người của xã Bình An và toàn bộ 62,02 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 7.966 người của xã Bình Trị thuộc huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang.
Xã Kiên Lương có 138,07 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 58.312 người.[2]
Sau khi sắp xếp, xã Kiên Lương được chia thành 21 ấp: Tám Thước, Ba Hòn, Ba Núi, Ba Trại, Bãi Giếng, Bình Đông, Cư Xá, Cư Xá Mới, Hòa Lập, Hòn Chông, Hòn Trẹm, Hố Bườn, Kiên Tân, Lò Bom, Lung Kha Na, Ngã Ba, Núi Mây, Rạch Đùng, Rẫy Mới, Song Chinh, Xà Ngách.[4][5]
07/07/2026, xã Kiên Lương sắp xếp, tổ chức lại các ấp trên địa bàn xã, từ 21 ấp giảm 3 ấp xuống còn 18 ấp. Cụ thể:
Sáp nhập ấp Núi Mây và ấp Lung Kha Na thành ấp Lung Kha Na
Sáp nhập ấp Bình Đông và ấp Rẫy Mới thành ấp Rẫy Mới
Sáp nhập một phần ấp Hố Bườn (gồm tổ NDTQ số 3 và 4) và ấp Rạch Đùng thành ấp Rạch Đùng
Sáp nhập phần còn lại ấp Hố Bườn (gồm tổ NDTQ số 1 và 2) và ấp Ba Trại thành ấp Ba Trại
Như vậy, sau khi sắp xếp, tổ chức lại các ấp, xã Kiên Lương được chia thành 18 ấp: Tám Thước, Ba Hòn, Ba Núi, Ba Trại, Bãi Giếng, Cư Xá, Cư Xá Mới, Hòa Lập, Hòn Chông, Hòn Trẹm, Kiên Tân, Lò Bom, Lung Kha Na, Ngã Ba, Rạch Đùng, Rẫy Mới, Song Chinh, Xà Ngách.
Kinh tế - xã hội
Công nghiệp
Kiên Lương nổi tiếng với trữ lượng đá vôi lớn nhất Miền Nam và trữ lượng đất sét lớn, là vùng nguyên liệu khoáng sản lớn cho ngành sản xuất vật liệu xây dựng gồm xi măng, vôi, gạch, đá xây dựng. Tại đây có 5 nhà máy nhà máy xi măng đang hoạt động với tổng công suất hiện tại khoảng 4 triệu tấn/năm. Hai Công ty xi măng lớn là Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên (Nhà máy xi măng Kiên Lương) và Công ty TNHH Xi măng INSEE Việt Nam (Nhà máy xi măng INSEE Hòn Chông)... và còn có KCN Kiên Lương 2.
Tại Kiên lương còn có các nhà máy công nghiệp khác như: Nhà máy sản xuất bao bì, nhà máy sản xuất gạch, nhà máy chế biến thủy sản.
Nông nghiệp - Thủy sản
Kiên Lương thuộc vùng Tứ giác Long Xuyên cho nên khu vực này bị nhiễm mặn và phèn. Hoạt động nông nghiệp không phát triển như những vùng khác ở đồng bằng sông Cửu Long. Lúa ở đây chỉ trồng được 2 vụ. Một trong những hoạt động nông nghiệp chính của vùng này là nuôi tôm.
Có đường bờ biển dài và ngư trường rộng lớn. Đánh bắt khoảng 30% hải sản của tỉnh An Giang. Các cửa hàng xăng dầu cung cấp nhiêu liệu cho tàu cá và các nhà máy nước đá ở dây rất phát triển.
Giáo dục
Trường Trung cấp An Giang 1 (cơ sở 4)
Các cơ sở giáo dục cấp THPT trên địa bàn xã:
- Trường THPT Kiên Lương [19]
- Trường THCS & THPT Ba Hòn [20]
- Trung tâm GDNN - GDTX cụm Hà Tiên (Kiên Lương)
Hệ thống các trường mầm non, trường tiểu học, trường trung học cơ sở trên địa bàn xã
Y tế
Trung tâm Y tế Kiên Lương
Hệ thống các trạm Y tế trên địa bàn xã
Giao thông
Thị trấn Kiên Lương có QL 80 đi qua và đường tỉnh 11 kết nối với xã Bình An. Hiện khu vực nội ô của thị trấn đang dần hoàn thiện việc nâng cấp cơ sở hạ tầng.
Bến xe Ba Hòn là bến xe sầm uất nhất nơi đây.
Song song với QL 80 có kênh Rạch Giá - Hà Tiên đi qua thuận lợi cho việc phát triển giao thông đường thủy. Cùng với việc giáp vịnh Ba Hòn giúp cho giao thông đường thủy nơi đây trở nên đa dạng hơn.
Cảng cá Ba Hòn nằm tại khu phố Kiên Tân là khu vực khá sầm uất khi nó vừa giúp các mặt hàng thủy sản được vận chuyển lên bờ từ các tàu cá của ngư dân vừa giúp người dân có thể đi ra ngoài các hòn, các xã đảo như: Hòn Heo, Hòn Nghệ,...
Du lịch
Kiên Lương có những cảnh đẹp như: Hòn Phụ Tử, Hòn Chông, núi Mo So,... và những công trình được xây dựng từ lâu đời như: Nhà thờ Hòn Chông, Chùa Hang,...
Chú thích
Trang Bản mẫu:Tham khảo/styles.css không có nội dung.
- ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ a ă â b Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
Tham khảo
Bản mẫu:Sơ khai An Giang Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Mô đun:Navbox/configuration' not found.