Phú Bổn
Bản mẫu:Infobox Phú Bổn là một tỉnh cũ của Việt Nam Cộng hòa, tồn tại từ ngày 1 tháng 9 năm 1962 đến ngày 20 tháng 9 năm 1975 (phần lớn địa bàn hiện nay thuộc tỉnh Gia Lai và một phần nhỏ thuộc tỉnh Đắk Lắk).
Địa lý
Tỉnh Phú Bổn có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp tỉnh Phú Yên
- Phía tây giáp tỉnh Pleiku
- Phía nam giáp Đắk Lắk
- Phía bắc giáp tỉnh Pleiku và tỉnh Bình Định.
Tỉnh Phú Bổn có diện tích 4.822 km², dân số năm 1971 là 69.765 người.
Địa hình
Phú Bổn nằm ở cao độ từ 150m đến 1.000 m, có núi rừng bao bọc chung quanh. Những ngọn núi cao ở đây gồm có Chu Tryan 1.331 m, Chu Kheur 1.088 m; Chu Dju cao 1.230 m, Chu Dlé Ya cao 1.215 m. Sông chính của Phú Bổn là sông Ba (người Thượng còn gọi là Ia Ba hay Ea Pa), bắt nguồn từ dãy núi Ngọc Rô, tây bắc tỉnh Kon Tum, chảy theo hướng bắc - nam, đến Cheo Reo thì hợp lưu với sông Ayun. Sông Ayun bắt nguồn từ chân núi Kon Lack (thuộc tỉnh Pleiku), chảy vào Phú Bổn theo liên tỉnh lộ số 7. Sông Ba có các sông nhánh chính là sông Ea Thul, phát nguồn từ núi Kong Wan Riom; sông Cà Lúi và sông Ba M'la, phát nguồn từ núi Chu Prong và sông Krông Năng phát nguồn từ núi Chu Dlé Ya. Vào mùa mưa, sông Ayun và sông Krông Năng thêm nước vào sông Ba làm lưu lượng nước chảy mạnh về phía đông nam, cuốn nhiều đất phù sa bồi đắp cho bình nguyên Phú Bổn.
Khí hậu
Khí hậu Phú Bổn có hai mùa mưa nắng, mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 9, mùa nắng từ tháng 10 đến tháng 3.
Hành chính
Tỉnh Phú Bổn có thị xã Hậu Bổn (Cheo Reo) (tỉnh lỵ) và 3 quận: Phú Thiện, Phú Túc, Thuần Mẫn.
| Dân số tỉnh Phú Bổn năm 1967[1] | |
|---|---|
| Quận | Dân số (người) |
| Phú Thiện | 23.195 |
| Phú Túc | 5950 |
| Tổng số | 39.048 |
Lịch sử
Ngày 1 tháng 9 năm 1962, chính quyền Việt Nam Cộng hoà ban hành Sắc lệnh số 186-NV[2][3] về việc thành lập tỉnh Phú Bổn trên cơ sở một phần phía Nam tỉnh Pleiku (thuộc Cheo Reo) và một phần phía Bắc tỉnh Đắk Lắk (huyện Thuần Mẫn). Tỉnh lỵ đặt tại thị xã Hậu Bổn (nay là phường Ayun Pa). Tỉnh Phú Bổn tồn tại cho đến khi đất nước tái thống nhất.[4]
Sau năm 1975, sáp nhập tỉnh Phú Bổn vào tỉnh Đắk Lắk và trở thành huyện Cheo Reo thuộc tỉnh Đắk Lắk.
Năm 1976, phần lớn huyện Cheo Reo lại được nhập sang tỉnh Gia Lai – Kon Tum và đổi thành huyện Ayun Pa (nay là phường Ayun Pa và các xã Ia RBol, Ia Sao, Phú Thiện, Ia Hiao, Chư A Thai, Ia Pa, Ia Tul, Pờ Tó, Phú Túc, Ia HDreh, Ia RSai và Uar thuộc tỉnh Gia Lai), riêng vùng phía nam quận Thuần Mẫn nay thuộc xã Ea Hiao, tỉnh Đắk Lắk.
Giao thông
Liên tỉnh lộ 7 là đường giao thông quan trọng, nối Phú Bổn với các tỉnh lân cận.
Chú thích
Trang Bản mẫu:Tham khảo/styles.css không có nội dung.