Quốc hội Syria[1] (tiếng Ả Rập: مَجْلِس الشَّعْب, trong tiếng Anh cũng được gọi là Hội đồng Nhân dân)[2] là cơ quan lập phápđơn viện của Syria. Hiện tại, Quốc hội gồm 210 thành viên với nhiệm kỳ 30 tháng, trong đó 119 thành viên do một đại cử tri đoàn bầu ra, 70 thành viên do tổng thống Syria bổ nhiệm.
Hiện tại, Quốc hội khuyết 18 thành viên do chưa thể tổ chức bầu cử tại những đơn vị bầu cử ở các tỉnh Al-Hasakah, As-Suwayda, Ar-Raqqah và quận Ayn al-Arab vì những khu vực này không thuộc quyền kiểm soát của chính phủ chuyển tiếp Syria mà do Các lực lượng Dân chủ Syria của Rojava quản lý.
Lịch sử
Lãnh thổ ủy trị Syria
Sau khi Đế quốc Ottoman sụp đổ vào năm 1918, Quốc dân Đại hội Syria được triệu tập vào tháng 5 năm 1919 tại Damascus. Tháng 9 năm 1920, Cao ủy Levant Henri Gouraud thành lập một hội đồng đại diện, trong đó hai phần ba số thành viên là dân cử và một phần ba do Pháp bổ nhiệm. Ngày 28 tháng 6 năm 1922, Pháp thành lập Liên bang Syria thuộc Lãnh thổ Ủy trị Syria và Liban. Hội đồng Liên bang của Liên bang Syria gồm năm thành viên được bầu, nhưng các thành viên này được cao ủy bổ nhiệm vào năm 1923 do không tổ chức bầu cử. Nhiệm kỳ của Hội đồng Liên bang được gia hạn vào năm 1924.[3]
Năm 1925, sau khi thành lập Quốc gia Syria, Tổng thống Ahmad Nami và Cao ủy Henri Ponsot đồng ý tổ chức bầu cử quốc hội lập hiến để soạn thảo hiến pháp.[4] Quốc hội lập hiến được bầu vào năm 1928, gồm 68 thành viên, nhưng sau đó bị giải tán vào ngày 5 tháng 2 năm 1929.[5] Năm 1930, Quốc hội lập hiến ban hành hiến pháp mới, thiết lập Viện Dân biểu như là cơ quan lập pháp gồm từ 68 đến 136 thành viên với nhiệm kỳ 5 năm. Hiến pháp năm 1930 bị bãi bỏ vào năm 1949.
Cuộc bầu cử Viện Dân biểu khóa I được tổ chức vào tháng 12 năm 1931 và tháng 1 năm 1932. Viện Dân biểu khóa I họp vào tháng 6 năm 1932 và thỏa hiệp bầu Muhammad Ali Bey al-Abid làm tổng thống. Trong cuộc bầu cử năm 1936, Khối Quốc gia giành được đa số ghế trong Viện Dân biểu và Hashim al-Atassi được bầu làm tổng thống.[6] Tháng 12 năm 1936, Viện Dân biểu phê chuẩn hiệp ước độc lập với Pháp. Năm 1938, Fares Al-Khoury trở thành Kitô hữu đầu tiên được bầu làm chủ tịch Viện Dân biểu.
Trong cuộc bầu cử Quốc hội năm 1947, Đảng Nhân dân giành được nhiều ghế nhất. Năm 1949, quốc hội bị giải tán trong một loạt các cuộc đảo chính quân sự.[7][8] Quốc hội lập hiến được bầu vào năm 1949 ban hành Hiến pháp năm 1950, tăng cường quyền hạn của quốc hội.
Quốc hội bị giải tán trong cuộc đảo chính năm 1951 của Adib al-Shishakli. al-Shishakli thiết lập một tổng thống chế với một cơ quan lập pháp gồm 82 thành viên. Trong cuộc bầu cử năm 1953, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu chỉ đạt 16%.[9][10][11] Sau khi ông bị lật đổ vào năm 1954, thể chế đại nghị được khôi phục, Đảng Nhân dân và Đảng Xã hội chủ nghĩa Phục hưng Ả Rập bắt đầu chiếm ưu thế.[12][13]
Sau khi Syria gia nhập Cộng hòa Ả Rập Thống nhất vào năm 1958, Syria được phân bổ một phần ba số ghế trong Quốc hội mới. Sau khi Syria khôi phục độc lập, Quốc hội được tái lập trong cuộc bầu cử năm 1961.[14]
Trong cuộc bầu cử Quốc hội năm 2012, phe đối lập lần đầu tiên trong bốn thập kỷ được bầu vào Quốc hội với 6 ghế thuộc Mặt trận Nhân dân vì Thay đổi và Giải phóng.[1] Tuy nhiên, phe đối lập sau đó tẩy chay cuộc bầu cử Quốc hội năm 2016 vì chính phủ không thực hiện cam kết sửa đổi hiến pháp và đàm phán chính trị.[1]
Ngày 11 tháng 12, Đảng Xã hội chủ nghĩa Phục hưng Ả Rập - khu vực Syria đình chỉ vô thời hạn mọi hoạt động.[19][20] Ngày 12 tháng 12, chính phủ lâm thời Syria đình chỉ quốc hội và hiến pháp trong thời hạn ba tháng. Ngày 29 tháng 1 năm 2025, chính phủ chuyển tiếp Syria giải tán Quốc hội và công bố kế hoạch thành lập quốc hội lâm thời.[21] Sau khi Hiến pháp lâm thời Syria năm 2025 được ban hành, Quốc hội được tái lập với tư cách là cơ quan lập pháp lâm thời, có nhiệm vụ soạn thảo hiến pháp mới.[22] Tổng thống bổ nhiệm một phần ba số thành viên Quốc hội,[1] hai phần ba được bầu thông qua các tiểu ban do một ủy ban do tổng thống chỉ định giám sát.[23][24]
Ngày 2 tháng 6 năm 2025, Ủy ban cấp cao về bầu cử Quốc hội được thành lập, gồm 11 ủy viên, có nhiệm vụ giám sát việc thành lập các tiểu ban bầu cử bầu ra hai phần ba số thành viên Quốc hội.[25]
Cuộc bầu cử Quốc hội năm 2025 được tổ chức theo hệ thống bầu cử gián tiếp, trong đó một đại cử tri đoàn gồm 6.000 người Syria bầu ra 140 thành viên, mặc dù trên thực tế chỉ bầu được 119 thành viên do không thể tổ chức bầu cử ở một số khu vực vì không đảm bảo an ninh.[26][27][28][29] Tổng thống Ahmed al-Sharaa dự kiến sẽ bổ nhiệm 70 thành viên còn lại.[30]