Tương Mai

Bản mẫu:Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam/cat Tương Mai là một phường thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Vị trí địa lý

Phường Tương Mai có vị trí địa lý:

• Phía Bắc tiếp giáp phường Bạch Mai với ranh giới là đường vành đai 2 (Phố Đại La - phố Minh Khai).
• Phía Tây tiếp giáp phường Phương Liệt với ranh giới là đường Giải Phóng.
• Phía Nam tiếp giáp phường Hoàng Mai với ranh giới là đường vành đai 2,5 (Phố Kim Đồng - phố Tân Mai - phố Vĩnh Hoàng).
• Phía Đông tiếp giáp phường Vĩnh Tuy và phường Vĩnh Hưng với ranh giới là sông Kim Ngưu - đường Lĩnh Nam.

Lịch sử

Cổ Mai

Đông Nam Hà Nội năm 1935, kẻ Mơ được tô màu xanh lá cây

Cổ Mai hay làng Mơ (tiếng nôm là kẻ Mơ) là vùng đất cổ nam Kinh thành Thăng Long, dân gọi là kẻ Mơ vì nơi đây chủ yếu trồng mơ, gồm có 4 làng chính: Tương Mai, Hoàng Mai, Mai Động, Hồng Mai (nay là Bạch Mai). Làng Quỳnh Lôi có trên đất kẻ Mơ nhưng chưa được coi là thuộc kẻ Mơ (trước thời Pháp thì chỉ là một xóm trại). Vùng đất Cổ Mai chạy từ Tương Mai, Bạch Mai đến Vĩnh Tuy, Tân Khai. Vùng đất giáp với kẻ Sét về phía Nam; cửa ô Cầu Dền Kinh thành Thăng Long về phía bắc; Phương Liệt, Hoàng Liệt về phía Tây và Vĩnh Tuy, Thanh Nhàn, Lãng Yên về phía Đông.

Vùng đất Cổ Mai được xem một trong những khu vực cổ xưa nhất của Hà Nội, với dấu vết sinh sống từ khoảng 3000-4000 năm trước Công nguyên. Trong đó, một số công cụ như rìu đá, vòng đá đã được khai quật trong khu mộ táng ở bờ sông Kim Ngưu và mộ thời Đông Hán tại gò Mã Vẽ (giữa hai làng Tương Mai và Hoàng Mai).

Hiện nay 3 trong 4 làng cổ thuộc phường Tương Mai:

• Làng Hoàng Mai: Tức Mai Vàng, tiếng Nôm là Mơ Vàng, còn gọi là Mơ Rượu vì ở đây nấu được rượu mơ, rượu cúc ngon nổi tiếng, còn được đưa lên vua, nhưng nghề làm rượu đã thất truyền từ lâu. Cổng làng xưa ở đầu đường Hoàng Mai, hiện tại không còn nữa. Làng Hoàng Mai là làng to nhất vùng đất, trải trên đường Hoàng Mai ngày nay.
  • Làng có 2 thôn Đông Mai và Tây Mai, tên tục là thôn Đông, thôn Đoài. Đầu thôn Đông Mai ở ngõ 224 đường Hoàng Mai, đầu thôn Tây Mai ở đầu đường Hoàng Mai.
  • Làng có xóm Bến Lợi, do đông dân cư và xa làng Hoàng Mai lên xóm sau này thành một thôn gọi là thôn Thanh Mai, tên phổ biến ngày nay là Đền Lừ
  • Làng ngày xưa có một hồ lớn tên Mai Hồ trong ngõ 52 phố Minh Khai ngày nay. Trong ngõ đó xưa có trại Mai Hồ. Hiện nay, hồ và trại không còn và một xưởng của công ty cổ phần bánh kẹo Hải Hà được xây ở khu đất đó.

• Làng Mai Động: Tức Động Mai, tên cổ là My Động, tiếng nôm là Mơ Đậu. Làng có hai xóm, xóm chính tên là Mơ Đậu vì xóm chủ yếu làm nghề đậu phụ, nuôi lợn, nhưng hiện tại chỉ còn vài nhà bán đậu, xóm phụ tên Mơ Táo vì xóm trồng nhiều táo. Cổng làng hiện nay ở đầu ngõ 254 phố Minh Khai. Xóm Mơ Đậu xưa ở trên ngõ 254 phố Minh Khai ngày nay còn xóm Mơ Táo xưa ở trên ngõ 139 đường Tam Trinh.
• Làng Tương Mai: Tên cũ là Xóm Lẻ, còn gọi là Mơ Cơm vì chuyên bán cơm, xôi cho khách đi từ phía nam lên Thăng Long. Trước thời nhà Mạc, làng là một xóm lẻ làng Hoàng Mai. Đầu thế kỷ XVI, làng xin được tách riêng do dân làng có mong muốn làng sánh ngang, tương đồng làng Hoàng Mai, nên mới có tên là Tương Mai. Do có người đỗ tiến sĩ làm quan to trong triều, xóm được tách ra thành làng Tương Mai. Làng nổi tiếng với xôi xéo, hiện tại còn vài nhà vẫn bán xôi. Làng chủ yếu nằm phía Bắc đường Nguyễn Đức Cảnh đến ngõ 151 đường Nguyễn Đức Cảnh và phía Nam ngõ 179 đường Trương Định ngày nay. Cổng làng hiện nay ở đầu ngõ 281 đường Trương Định.

Con đường nối từ nút giao thông Pháp Vân đến ngõ 727 đường Tam Trinh (nút giao với đường Tam Trinh) được đặt tên là phố Cổ Mai vào ngày 15 tháng 7 năm 2026 theo tên của vùng đất này.

Tương Mai

Làng/Thôn Tương Mai (Đầu thế kỷ XVI - 1973)

Với điều kiện nhiều ao hồ và vị trí sát Kinh đô Thăng Long cùng hệ thống giao thông sông Sét lên này tạo điều kiện thuận lợi để làng phát triển kinh tế. Dân làng còn khai thác các nguồn thủy sản trong ao hồ, trên sông. Ngoài xôi, làng có nghề làm tương từ những quả mơ ngon. Tuy nhiên, trước thời nhà Mạc, làng chỉ là một xóm gọi là Xóm Lẻ, thuộc làng Hoàng Mai lúc bấy giờ.

Đầu thế kỷ XVI, thời nhà Mạc, Xóm Lẻ của làng Hoàng Mai xin tách riêng lập làng mới, đặt tên gọi Tương Mai (tương có nghĩa tương đồng, sánh ngang); nhưng theo quy định thời xưa, khi muốn lập làng là phải có đình, đền. Khi đình dựng xong, dân Tương Mai đã thương lượng với các cụ trưởng làng Hoàng Mai để làng Tương Mai được thờ Trần Khát Chân. Việc này cũng không được chấp thuận vì Hoàng Mai là một làng lớn, nơi có thái ấp và dinh thự của Trần Khát Chân nên phải thờ ông anh còn làng Tương Mai phải thờ ông em Trần Hãng, và vì "Chuông làng nào làng ấy đánh, thánh làng nào làng ấy thờ". Nhưng, làng Tương Mai có người đỗ tiến sĩ làm quan to trong triều đình lúc đó nên làng Hoàng Mai bị ép phải chấp thuận, dù không đồng lòng; làng Tương Mai lúc này mới chính thức được sáng lập. Sau đó, đình Tương Mai được phép cho Trần Khát Chân là thành hoàng làng còn đình Hoàng Mai chỉ cho được Trần Hãng là thành hoàng làng, nhưng khoảng giữa và cuối thế kỷ XX thì đình Hoàng Mai lấy cả Trần Khát Chân là thành hoàng làng.

Thời Trần, cùng với các làng trong vùng Kẻ Mơ, làng Tương Mai nằm trong thái ấp của Thượng tướng quân Trần Khát Chân. Dấu tích của Thái ấp kẻ Mơ xưa ở làng Tương Mai là địa danh Đống Sành (đi về phía bắc chùa Tương Mai trên con đường Trương Định hiện nay), nơi sản xuất đồ sành sứ.

Cuối thời Hậu Lê, đầu thời Nguyễn, làng Tương Mai là một xã thuộc tổng Hoàng Mai, huyện Thanh Trì, trấn Sơn Nam Thượng (năm 1831 đổi làm tỉnh Hà Nội). Năm 1899, cắt về tổng Thịnh Liệt.

Dưới thời thực dân Pháp, một trường bắn Tương Mai được lập ra tại làng, một phần của trường bắn cũ hiện tại là Chung cư K35 Tân Mai.

Trong kháng chiến chống Pháp, làng Tương Mai nằm trong quận VII của Hà Nội.

Hòa bình lập lại vào năm 1954, làng nằm trong xã Hoàng Văn Thụ, quận VII của Hà Nội.

Năm 1961, xã này nhập thêm làng (thôn) Mai Động và cùng với các xã trong quận VII hợp với các xã của huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông thành huyện Thanh Trì của Hà Nội.

Ngày 9 tháng 8 năm 1973, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định về việc sáp nhập 2 thôn: Giáp Bát, Giáp Lục của xã Thịnh Liệt, thôn Tương Mai và khoảng 10 ha ở phía nam đường Minh Khai của thôn Mai Động thuộc xã Hoàng Văn Thụ, huyện Thanh Trì vào tiểu khu Minh Khai thuộc khu phố Hai Bà Trưng.

Tiểu khu Tương Mai (1974 - 1981)

Ngày 21 tháng 12 năm 1974, UBND TP. Hà Nội ban hành Quyết định về việc thành lập tiểu khu Tương Mai thuộc khu phố Hai Bà Trưng.

Tháng 12 năm 1978, UBND TP. Hà Nội ban hành Quyết định về việc sắp xếp tiểu khu Tương Mai thuộc khu phố Hai Bà Trưng.

Phường Tương Mai (1981 - Nay)

Ngày 3 tháng 1 tháng 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 3-CP về việc thống nhất tên gọi các đơn vị hành chính ở nội thành, nội thị.

Ngày 10 tháng 6 năm 1981, UBND TP. Hà Nội ban hành Quyết định về việc:

• Đổi tên khu phố Hai Bà Trưng thành quận Hai Bà Trưng.
• Thành lập phường Tương Mai thuộc quận Hai Bà Trưng.

Ngày 6 tháng 11 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 132/2003/NĐ-CP về việc:

• Thành lập quận Hoàng Mai thuộc thành phố Hà Nội.
• Chuyển phường Tương Mai thuộc quận Hai Bà Trưng về quận Hoàng Mai quản lý.

Tính đến ngày 31/12/2024, phường Tương Mai có diện tích 0,74 km² và quy mô dân số là 33.260 người.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

• Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
• Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hà Nội năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp một phần diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các phường Giáp Bát, Hoàng Văn Thụ, Tân Mai, Tương Mai, Vĩnh Hưng, Mai Động (quận Hoàng Mai), một phần phường Phương Liệt (quận Thanh Xuân), một phần các phường Minh Khai, Đồng Tâm, Trương Định (quận Hai Bà Trưng) thành phường mới có tên gọi là phường Tương Mai.

Trong Bản đồ Phương án thành lập phường Tương Mai thuộc Thành phố Hà Nội, đình làng Mai Động ghi nhầm thành đình làng Tương Mai.

Mai Động

Ngày 13 tháng 10 năm 1982, phường Mai Động được thành lập trên cơ sở tách thôn Mai Động và xóm Mơ Táo của xã Hoàng Văn Thụ thuộc huyện Thanh Trì cũ, lúc đầu phường thuộc quận Hai Bà Trưng. Sau tháng 1 năm 2004, phường Mai Động chuyển sang trực thuộc quận Hoàng Mai. Sau ngày 16 tháng 6 năm 2025, một phần phường Mai Động hợp vào phường Tương Mai.

Năm 1979, khi nạo vét sông Kim Ngưu, những công cụ bằng đá có niên đại khoảng từ 3.500 năm đến 4.000 năm đã được phát hiện.

Vào những năm đầu Công nguyên, Nguyễn Tam Trinh, người quận Cửu Chân, đến Mai Động mở trường dạy văn và võ. Năm 40, khi Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa, Tam Trinh đem 3.000 tráng đinh lên Hát Môn tụ nghĩa.

Đầu thế kỷ XV, Mai Động là nơi diễn ra một trận chiến giữa quân Minh do Vương Thông chỉ huy và nghĩa quân của Lê Lợi do Thái giám Lê Nguyễn chỉ huy.

Tân Mai

Ngày 14 tháng 3 năm 1984, phường Tân Mai được thành lập theo Quyết định số 42/HĐBT của Hội đồng bộ trưởng, trên cơ sở tách ra từ phường Giáp Bát, ban đầu thuộc quận Hai Bà Trưng. Tháng 1 năm 2004, phường Tân Mai chuyển sang trực thuộc quận Hoàng Mai. Sau ngày 16 tháng 6 năm 2025, 1/3 phường Tân Mai hợp vào phường Tương Mai.

Hoàng Văn Thụ (phường)

Phường Hoàng Văn Thụ trước đây là một xã thuộc huyện Thanh Trì, đặt tên theo Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ của Đảng Cộng sản Đông Dương, Hoàng Văn Thụ. Ngày 26 tháng 10 năm 1990, xã Hoàng Văn Thụ được chuyển về quận Hai Bà Trưng quản lý và được chuyển thành phường Hoàng Văn Thụ. Ngày 6 tháng 11 năm 2003, phường Hoàng Văn Thụ chuyển sang trực thuộc quận Hoàng Mai mới thành lập. Sau 16 tháng 6 năm 2025, 2/3 phường Hoàng Văn Thụ hợp vào phường Tương Mai.

Minh Khai (phố)

Thời xưa, phố Minh Khai là một đoạn của tòa thành đất vòng ngoài bao quanh kinh thành Thăng Long. Thời Pháp thuộc, phần phía tây của phố Minh Khai (từ ngã tư Trung Hiền đến ngõ Chùa Hưng Ký hiện nay) được gọi là phố Hưng Ký (đặt theo tên nhà tư sản Hưng Ký, người có một dãy nhà cho thuê ở đây và đã lập lên chùa Hưng Ký). Phần phía đông (từ ngõ Chùa Hưng Ký đến cầu Mai Động hiện nay) được gọi là phố Mai Động (đặt theo tên làng). Hai phố được hợp nhất và đặt tên là phố Minh Khai vào tháng 6 năm 1964 theo nhà cách mạng Nguyễn Thị Minh Khai.

Giáp Bát

Giáp Bát (tên khác là làng Tám) là một trong 9 giáp của làng Sét (Thịnh Liệt). Làng nằm trên đường Giáp Bát và phần lớn trong địa bàn phường, trước đó. Đầu thế kỷ XX, Giáp Bát nhập thêm Giáp Thất vì giáp này còn quá ít đinh. Làng có hai xóm là xóm Trong và xóm Ngoài. Làng Giáp Bát xưa hầu như theo Công giáo. Khi Thiên chúa giáo vào làng, dân bỏ nghề làm vàng mã.

Trung Hiền

Ngã tư Trung Hiền hay với tên phổ biến hơn là ngã tư Chợ Mơ, ngã tư là nút giao giữa 4 đường lớn - Bạch Mại, Trương Định, Đại La, Minh Khai. Tên được lấy từ một người đàn ông tên Trung Hiền, sinh sống tại làng Tương Mai xưa. Tương truyền rằng ông có sức khoẻ, giỏi võ nghệ, tính tình khảng khái sẵn sàng giúp người, ông còn đứng ra giúp nhà nước đương thời thẳng tay trừng trị bọn lưu manh. Do có sự căm thù và hết đường làm ăn, những người bị ông trừng trị sau đó đã ám sát ông. Người làng tỏ lòng thương tiếc lên đã lập lên miếu nhỏ đầu làng thờ ông tại dưới một cây đa cổ thụ, ngã tư Bạch Mai ngày nay. Do ở đầu làng nên người từ phương Nam tới hay đi qua lễ bái. Miếu này đã dỡ sau năm 1954. Một trường tiểu học trong ngõ Trại Cá được đặt tên theo ông.

Trại Cá

Ngõ Trại Cá được đặt tên vì ngày xưa trong ngõ có nghề làm cá, buôn cá của dân di cư sang khu đất Cổ Mai, các ngành nghề này đã bỏ từ lâu.

Hành chính

• Trụ sở Đảng ủy - Ủy Ban MTTQ phường: số 323, đường Trần Đại Nghĩa
• Trụ sở HĐND - UBND phường: số 2, ngõ 224 đường Hoàng Mai
• Trung tâm phục vụ hành chính công: số 2, ngõ 224 đường Hoàng Mai
• Công an phường:
  • Trụ sở chính: số 44, phố Nguyễn An Ninh
  • Trụ sở tiếp công dân, giải quết hồ sơ đăng ký cư trú, tiếp nhận giải quyết hồ sơ cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện về ANTT: số 522, đường Trương Định
  • Trụ sở xử lý vi phạm giao thông, trật tự đô thị, đăng ký xe mô tô: số 261, phố Vọng
  • Trụ sở tổ an ninh: Số 50, đường Trương Định

Xã hội

Giáo dục

Bản mẫu:Right Các địa điểm giáo dục nổi bật trên địa bàn phường (từ Bắc xuống Nam, từ Đông sang Tây):

• Trương Trung học cơ sở Phương Liệt
• Trung tâm Kỹ năng thực hành Cơ giới đường bộ của Trường Cao đẳng Giao thông vận tải Trung ương I
• Trường Mầm non Bình Minh
• Trường Trung học cơ sở Giáp Bát
• Trường Tiểu học Giáp Bát
• Trường Mầm non Giáp Bát
• Trường Tiểu học Công nghệ giáo dục Hà Nội
• Trường Mẫu giáo Tương Mai
• Trường Mẫu giáo 10–10
• Trường Tiểu học Tân Định
• Trường Trung học cơ sở Tân Định
• Trường Tiểu học Trung Hiền
• Trường Mầm non Hoa Hồng
• Trường Tiểu học Tân Mai
• Trường Trung học cơ sở Tân Mai
• Trường Đại học Phương Đông
• Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ
• Trường Trung học cơ sở Hoàng Văn Thụ
• Trường Tiểu học Quỳnh Lôi
• Trương Trung học phổ thông Đông Kinh
• Trường Tiểu học Mai Động
• Trường Mầm non Mai Động
• Trường Tiểu học Đền Lừ
• Trường Trung học cơ sở Đền Lừ
• Trường Mầm non Tuổi Thơ

Cơ quan, doanh nghiệp

Các cơ quan, doanh nghiệp nổi bật trên địa bàn phường:

• Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà & Công ty Liên doanh Hải Hà Kotobuki
• Công ty Cổ phần Vật tư Công nghiệp Hà Nội
• Công ty Cổ phần Cơ điện Thống Nhất (sản xuất quạt điện với thương hiệu Vinawind)
• Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Rau quả I (chế biến thực phẩm)
• Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam
• Công ty TNHH MTV cơ khí Trần Hưng Đạo
• Công ty Cổ phần Sản xuất - Xuất nhập khẩu Dệt may (VINATEXIMEX)
• Công ty Cổ phần Hợp tác Lao động và Thương Mại (LABCO)
• Công ty Cổ phần Vật tư Nông nghiệp Hà Nội
• Nhà máy nước Tương Mai (thuộc Công ty Nước sạch Hà Nội)

Công ty Cổ phần Tập đoàn Hồ Gươm Group có tiền thân là Xí nghiệp may thời trang Trương Định trụ sở tại 208 đường Trương Định, ngày nay xưởng vẫn hoạt động dưới tập đoàn.

Phường có khu công nghiệp không chính thức hay gọi là Khu công nghiệp Vĩnh Hoàng (phía Đông của Khu đô thị Vĩnh Hoàng, phía Bắc đường Vĩnh Hoàng).

Khu công cộng

Các công viên công cộng trên địa bàn phường:

• Vườn hoa Hoàng Văn Thụ (hay gọi là công viên Hoàng Văn Thụ hoặc khu tưởng niệm Đồng chí Hoàng Văn Thụ)
• Công viên hồ Đền Lừ (hay gọi ngắn là Công viên Đền Lừ)
• Vườn hoa Đền Lừ, Vườn hoa nhỏ Đền Lừ
• Công viên Khu đô thị Vĩnh Hoàng (tên khác là công viên hồ Vĩnh Hoàng hoặc công viên Vĩnh Hoàng).

Một số khu công cộng khác:

• Nhà thi đấu Tương Mai: số 5 ngõ 104 phố Nguyễn An Ninh
• Trung tâm Văn hóa Thể thao phường Tương Mai: số 81 ngõ 151 đường Nguyễn Đức Cảnh
• Nhà văn hóa Tương Mai: số 85 ngách 91 ngõ Trại Cá
• Sân Kho: số 102 ngõ Trại Cá
• Câu lạc bộ Giếng Tròn Làng Tương Mai: ngõ 151 phố Nguyễn Đức Cảnh
• Sân bóng đá Câu lạc bộ Thể thao Thiếu nhi Tân Mai: ngách 88 ngõ 389 đường Trương Định

Giếng tròn

Phường Tương Mai có nhiều giếng giữ lại từ xưa, nổi bật là giếng xóm Tây, giếng xóm Đông và giếng xóm Trung, tuy đã qua cải tạo. Nhiều giếng cũng đã bị lấp, điển hình là giếng Bô lấp để làm khu vui chơi cho thiếu nhi, ngày nay là Câu lạc bộ Giếng tròn làng Tương Mai. Một trong 4 máy bay B52 trưng bày ở Bảo tàng Phòng không - Không quân đã rơi xuống làng Tương Mai và các vùng lân cận, phần chính rơi xuống giếng Phố, nay là một cơ sở may của Tập đoàn Hồ Gươm Group tại số 208 đường Trương Định.

Văn hóa

Hội vật làng Mai Động

Hội vật làng Mai Động được tổ chức từ mùng 4 đến mùng 7 Tết Nguyên Đán (hoặc mùng 6 theo một số nguồn tin) tại đình Mai Động. Hội vật quy tụ nhiều lứa tuổi: từ các bô lão, trung niên, thanh niên đến các cháu thiếu niên nhi đồng, tới từ các lò vật trên cả nước. Các hoạt động đặc trưng là đánh trống vật, thực hiện nghi lễ "xe đài" hay "Múa Hạc", người chiến thắng dâng hương lễ thánh. Người thắng cuộc nhận được một phần tiền thưởng từ đóng góp của người dân trong làng.

Hội vật bắt đầu sau lễ rước thánh kiệu tưởng nhớ Đức Thánh Tam Trinh. Đây cũng là một trong số các nguồn đô vật cho đội tuyển quốc gia. Thể lệ hội:

• Trước mỗi trận đấu, các đô vật phải thực hiện nghi thức chào sân.
• Để dành chiến thắng, một đô vật phải thắng liên tiếp ba trận với ba đối thủ khác nhau (đô vật vào thách đấu sau mỗi chiến thắng được gọi là thách đấu để "phá giải").

Tâm Linh

Địa điểm văn hóa tâm linh nổi bật:

• Đền Cổ Mai (105 Đường Trương Định)
• Chùa Tương Mai
• Đình Tương Mai, thờ Trần Khát Chân (thành hoàng làng)
• Chùa Hoàng Mai (hay gọi là Chùa Nga My)
• Đình Hoàng Mai
• Chùa Hưng Ký
• Đền Mai Sau (tên được lấy từ Vũ Thị Sau, vợ ông Trần Văn Thành, tức Hưng Ký)
• Chùa Thiện Khánh (hay chùa Mai Động):
  • Trong chùa hiện lưu được một tấm bia niên hiệu Vĩnh Trị thứ 5 (1680), một pho tượng của quận chúa Trịnh Thị Ngọc Sanh và của người em là Trịnh Thị Ngọc Nhị, ngoài ra cũng đã xây thêm Điện Mẫu.
• Nghè Mai Động (hay Đình nghè Mai Động):
  • Nghè Mai Động là nơi ở cũ của Đức Thánh Tam Trinh, phía trước có giếng Ngọc. Nghè được dựng lại vào năm Duy Tân thứ 10 (1916) với tiền tế 5 gian và hậu cung 2 gian, quay hướng tây-bắc, bố cục hình “chữ Tam”. Nghè Mai Động là di tích lịch sử kiến trúc quốc gia.
• Đình Ông, thờ Lý Đạo Thành
• Đình Mai Động (hay đình làng Mai Động), thờ Nguyễn Tam Trinh (thành hoàng làng)
  • Đức Thánh Tam Trinh là tướng của Hai Bà Trưng và là người đã dạy chữ và truyền nghề làm đậu phụ cho người dân ở đây. Đình Mai Động là di tích lịch sử kiến trúc quốc gia.
  • Hiện tại trong đình còn lưu giữ 5 bia đá có nội dung về lịch sử vùng đất Mai Động và các nhân vật liên quan. Về mặt kiến trúc, "nghi môn gồm 4 trụ biểu nhìn ra một gốc đa to và hồ nhỏ hình chữ nhật. Ngoài cổng có tượng đôi voi chầu, mới thay cho sư tử đá. Toà tiền tế rộng 5 gian, cửa bức bàn, thềm cao 5 bậc, đầu hàng hiên có tượng hai vị Hộ pháp đối diện nhau. Tiếp theo là thiêu hương 6 gian nối với hậu cung. Hai bên sân có nhà tả, hữu mạc 3 gian, cũng cửa bức bàn".
• Đền Lư Giang (hay Đền Lừ), thờ Phạm Tổ Thu và Phạm Ngưu Tất
• Chùa Linh Quang
• Nhà thờ Kẻ Sét
• Đền Mai Hoa
• Miếu thờ cô bé Mai Hoa

Thơ ca

Dân gian có câu ca về rượu làng Hoàng Mai “Rượu làng Mơ/Cờ Mộ Trạch" hay “Rượu làng Mơ/Thơ Kẻ Lủ”:

“Em là con gái Kẻ Mơ,

Em đi bán rượu tình cờ gặp anh

Rượu ngon chẳng quản be sành,

Áo rách khéo vá hơn lành vụng may.”

Nhà thơ lãng mạn nổi tiếng Nguyễn Bính viết bài thơ "Tương Tư" vào năm 1939 về làng Hoàng Mai, bài thơ được thêm vào phần đọc thêm các chương trình Sách giáo khoa Ngữ văn lớp 11 (1990-2020): Bản mẫu:Center

Giao thông

Một số con đường trên địa bàn phường: Bản mẫu:Right

• Phố Tương Mai: từ số nhà 131 phố Nguyễn An Ninh, qua cầu Khỉ đến số 252 đường Giải phóng; có chiều dài 300m, rộng 8m. Trước đây là một đoạn phố Nguyễn An Ninh.
• Phố Nguyễn An Ninh: chiều dài 950m, rộng từ 8-10,5m, đi từ số nhà 303 phố Trương Định đến 303 phố Vọng. Trước đây phố này nối với đường Giải Phóng, nhưng sau khi xây cầu Nguyễn An Ninh bắc qua sông Sét thì phố Nguyễn An Ninh được nắn thẳng để nối vào phố Vọng.
• Đường Hoàng Mai: từ số nhà 99 đường Trương Định đến điểm giao cắt phố Tân Mai (đường vành đai 2,5), đầu cầu Kim Ngưu - Đền Lừ. Tên đường trước tháng 7/1999 là Ngõ 103 đường Trương Định.
• Phố Nguyễn Đức Cảnh: từ điểm giao cắt với đường Trương Định đến Nhà máy nước Tương Mai.
• Phố Lương Khánh Thiện: từ điểm giao cắt với phố Nguyễn Đức Cảnh đến điểm giao cắt với phố Tân Mai.
• Đường Trương Định (một phần): từ đoạn giáp địa phận phường Bạch Mai đến đoạn giáp địa phận phường Hoàng Mai.
• Phố Vọng (một phần): từ điểm giao cắt đường Trường Trinh đến nơi giao cắt với đường Giải Phóng
• Phố Mai Động: từ cầu KU1 đến điểm giao cắt với đường Hoàng Mai.
• Đường Bờ Hồ Đền Lừ: từ Nhà máy nước Tương Mai đến Khu đô thị Đền Lừ, từ Nhà máy nước Tương Mai đến điểm giao cắt với phố Tân Mai.
• Phố Kim Ngưu, phố Tân Mai, phố Vĩnh Hoàng (phía chiều hướng về đường Giải Phóng - QL1A) hay một phần đường vành đai 2,5: từ điểm giao đường Lĩnh Nam và phố Vĩnh Hoàng đến ngã ba Giải Phóng - Kim Đồng.
• Đường Bờ Sông Sét (một phần): từ đầu cầu Khỉ phía đông sông Sét đền cầu Kim Đồng.
• Đường Giáp Bát (một phần): từ số 641 đường Giải Phóng đến điểm giao cắt với phố Kim Đồng.
• Phố Trần Đại Nghĩa (một phần) (xưa hay gọi là phố Trần Đại Nghĩa kéo dài hoặc phố Trần Đại Nghĩa ven sông Sét): từ nút giao với phố Đại La đến số 303 phía Đông phố Trần Đại Nghĩa và số 134 phía Tây phố Trần Đại Nghĩa thì chia ra hai nhánh, 2 nhánh phố đó đi xuống đến cầu Khỉ.
• Đường Tam Trinh (một phần):
  • Phía Tây sông Kim Ngưu: từ đầu cầu Mai Động đến đầu cầu KU1
  • Phía Đông sông Kim Ngưu: từ giao cắt với đường Lĩnh Nam đến đầu cầu Kim Ngưu - Đền Lừ
• Phố Đại La, phố Minh Khai, đường vành đai 2 trên cao (chiều về phía Đông): từ giữa ngã tư Sở đến giữa cầu Mai Động

Một số ngõ, ngách nổi bật: ngõ Trại Cá, ngõ Gốc Đề, ngõ Chùa Hưng Ký, ngõ 254 phố Minh Khai, ngõ 553 đường Giải Phóng, ngõ Giáp Bát, ngõ 19 phố Kim Đồng, ngách 20 ngõ Trại Cá.

Liên kết ngoài

Bản mẫu:Sơ khai Hà Nội