Đạo Cao Đài
Bản mẫu:Đạo Cao Đài Đạo Cao Đài hay Cao Đài Giáo là một tôn giáo thờ Thượng đế dưới dạng một biểu tượng "Tả Nhãn" tức là con mắt bên trái được thành lập ở miền Nam Việt Nam vào năm 1926.[1] Tên gọi Cao Đài theo nghĩa đen chỉ "một nơi cao", nghĩa bóng là nơi cao nhất ở đó Thượng đế ngự trị; cũng là danh xưng rút gọn của Thượng đế trong tôn giáo Cao Đài, vốn có danh xưng đầy đủ là Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát. Một số tín đồ Cao Đài thường tự gọi tôn giáo của mình là Đạo Trời.[cần dẫn nguồn]
Tín đồ Cao Đài tin rằng mọi tôn giáo đều xuất phát từ một nguồn trí tuệ. Trí tuệ ấy được biểu hiện qua hình ảnh "Thiên Nhãn" - con mắt của Thượng Đế. Tất cả giáo lý, hệ thống biểu tượng và tổ chức đều được "Đức Cao Đài" trực tiếp chỉ định. Và đạo Cao Đài chính là được Thượng đế trực tiếp khai sáng thông qua Cơ bút cho các tín đồ với nhiệm vụ Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ (chữ Hán: 大道三期普度),[1] có nghĩa là Con đường lớn cứu khổ lần thứ Ba. Đạo Cao Đài mang tư tưởng dung hợp các tôn giáo để trở về với nguồn cội là lương tâm con người (Đức Chí Tôn). Sự dung hợp này là phương tiện để bảo tồn sự sống phần hồn của nhân loại mà Đạo Cao Đài gọi là "Bảo sanh - Nhân nghĩa - Đại đồng". Triết lý Cao Đài chủ yếu tập trung vào đời sống nhập thế, phụng sự xã hội và sự trung dung giữa vật chất và tinh thần để hướng đến sự giải thoát.
Tuy được khai sinh chính thức vào năm 1926, có nguồn nói rằng đạo Cao Đài khởi nguồn vào đêm Trung Thu năm 1925 mà sau này các tín đồ Cao Đài gọi là Hội Yến Diêu Trì Cung - một trong những Đại Lễ lớn nhất của Đạo Cao Đài. Cao Đài nhanh chóng phát triển về quy mô và số lượng tín đồ, trở thành tôn giáo lớn thứ ba ở Việt Nam. Theo thông tin của Ban Tôn giáo Chính phủ, dẫn thống kê năm 2010 của các tổ chức Cao Đài thì có khoảng hơn 2,4 triệu tín đồ,[2] còn theo Thống kê của Tổng cục thống kê Việt Nam cũng trong năm 2009 thì số người tự xem mình là tín đồ Cao Đài tại Việt Nam là 807.915 người,[3] cũng có nguồn ghi hơn 5 triệu.[4] Về mặt tổ chức đạo Cao Đài có trên 1 vạn chức sắc, gần 3 vạn chức việc với 958 tổ chức Họ đạo cơ sở được công nhận. Trên toàn quốc có 35/38 tỉnh thành đạo Cao Đài hoạt động với 65 Ban Đại diện, 1.290 cơ sở thờ tự (hàng năm có khoảng 4000 tín đồ mới nhập môn vào đạo Cao Đài).[2] Ngoài ra, có khoảng 30.000 tín đồ nữa sống ở Hoa Kỳ, Châu Âu và Úc. Theo trang thông tin và truyền giáo Cao Đài hải ngoại, số tín đồ Cao Đài là khoảng 4 triệu.[5]
Lịch sử
Tín đồ Cao Đài nổi tiếng
- Ngô Minh Chiêu: được công nhận là tín đồ Cao Đài đầu tiên nhưng sau này tách khỏi Tòa Thánh Tây Ninh và sáng lập Pháp Môn Pháp Môn Cao Đài Chiếu Minh tại Cần Thơ.
- Lê Văn Trung: Quyền Giáo Tông, đứng đầu Cửu Trùng Đài (cơ quan giáo hóa của Đạo Cao Đài)
- Cao Quỳnh Cư: Thượng Phẩm đứng đầu chi Đạo Hiệp Thiên Đài.
- Phạm Công Tắc: Hộ Pháp tức người đứng đầu của chi Pháp Hiệp Thiên Đài và cả Hiệp Thiên Đài.
- Cao Hoài Sang: Thượng Sanh đứng đầu chi Thế Hiệp Thiên Đài
- Nguyễn Ngọc Tương: được phong quyền Thượng Đầu Sư, sau lập chi phái Cao Đài Ban Chỉnh Đạo rồi phong phẩm Giáo Tông
- Trần Quang Vinh: Trung Tướng người thành lập Quân Đội Cao Đài, được phong phẩm Thượng Phối Sư.
- Gabriel Gobron: nhà văn người Pháp, theo đạo Cao Đài được phong phẩm Tiếp Dẫn Đạo Nhơn Bộ Pháp Chánh trực thuộc Hiệp Thiên Đài
- Lê Văn Hoạch: thủ tướng Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ, được phong phẩm Bảo Sanh Quân Hàn Lâm Viện Cao Đài.
- Nguyễn Văn Lộc: thủ tướng Việt Nam Cộng Hoà, được phong phẩm Bảo Học Quân Hàn Lâm Viện Cao Đài, sau làm Hiệu Trưởng Đại Học Cao Đài
- Phan Khắc Sửu: Quốc Trưởng Việt Nam Cộng Hoà, được phong phẩm Đại Phu Ban Thế Đạo
- Nguyễn Văn Thành: Trung Tướng Tổng Tư Lệnh Quân Đội Cao Đài, được phong Tổng Thanh Tra Chánh Trị Đặc Nhiệm kiêm Tổng Quản Cơ Thánh Vệ và Bảo Thể.
- Liêng Văn Thâu: được phong Thượng Giáo Hửu sau theo Mặt Trận làm Chủ Tịch Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng tỉnh Tây Ninh
- Trình Minh Thế: Thiếu Tướng Quân đội Cao Đài, sau theo Quân Lực Việt Nam Cộng hòa, sau được truy thăng phẩm Quốc Sĩ Ban Thế Đạo.
- Nguyễn Thành Phương: Thiếu Tướng, Tổng tư lệnh Quân đội Cao Đài, sau quy thuận chính phủ Việt Nam Cộng hòa
- Văn Thành Cao: Đại Tá, thuộc cấp của Tướng Thế, theo quy thuận chính phủ Việt Nam Cộng hòa.
- Đỗ Vạn Lý: nhà Ngoại Giao Việt Nam Cộng Hoà.
- Cao Triều Phát: chức sắc Chi phái Cao Đài Minh Chơn Đạo, chủ tịch Cao Đài Mười Hai Phái Thống nhất, sau là ủy viên trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- Nguyễn Văn Ngợi: Ngọc Đầu Sư Chi phái Cao Đài Tiên Thiên, tham gia Việt Minh rồi Mặt trận Liên Việt, Hội trưởng Ban Chấp hành Cao Đài Cứu quốc
- Huỳnh Thanh Mừng: chỉ huy quân sự Quân Đội Cao Đài, chống chính quyền Việt Nam Cộng hòa và gia nhập Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam
- Nguyễn Ngọc Bích: con trai của Nguyễn Ngọc Tương, tham gia kháng chiến chống Pháp.
- Nguyễn Ngọc Nhựt: con trai ông Tương, cũng tham gia kháng chiến chống Pháp.
Xem thêm
Chú thích
- ^ a ă "Đạo Cao Đài". Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2012.
- ^ a ă "Giới thiệu khái quát về đạo Cao Đài". Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2010.
- ^ "-Phần I: Biểu Tổng hợp". Kết quả toàn bộ Tổng điều tra Dân số và Nhà ở Việt Nam năm 2009. Tổng cục Thống kê Việt Nam. tr. 281. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2013.
- ^ "Số liệu tín đồ các tôn giáo lớn". Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2012.
- ^ "Đại lễ kỷ niệm 85 năm ngày hoằng khai ĐĐTKPĐ". Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2011.