Alprazolam, được bán dưới tên thương mại Xanax cùng một số tên khác, là một loại benzodiazepine tác dụng ngắn.[5] Thuốc thường được sử dụng nhiều nhất trong điều trị ngắn hạn các rối loạn lo âu, đặc biệt là rối loạn hoảng sợ hoặc rối loạn lo âu lan tỏa (GAD).[6] Các công dụng khác bao gồm điều trị buồn nôn do hóa trị, khi dùng kết hợp với các phương pháp điều trị khác.[4] Sự cải thiện ở bệnh nhân GAD thường xuất hiện trong vòng khoảng một tuần.[7][8] Alprazolam thường được dùng đường uống.[4]

Alprazolam
Tập tin:Alprazolam structure.svg
Tập tin:Alprazolam ball-and-stick model.png
Dữ liệu lâm sàng
Phát âmAlprazolam /ælˈpræzəlæm/ hoặc /ælˈprzəlæm/, Xanax /ˈzænæks/
Tên thương mạiXanax, Xanor, Niravam, và các tên khác
AHFS/Drugs.comChuyên khảo
MedlinePlusa684001
Giấy phép
Danh mục cho thai kỳ
  • AU: C [2]
  • US: N (Chưa phân loại) [2]
Nguy cơ lệ thuộcCao[1]
Dược đồ sử dụngĐường uống
Tình trạng pháp lý
Tình trạng pháp lý
Dữ liệu dược động học
Sinh khả dụng80-90%
Liên kết protein huyết tương80%
Chuyển hóa dược phẩmGan, qua hệ cytochrome P450 3A4
Chất chuyển hóaalpha-hydroxyalprazolam, 4-hydroxyalprazolam, beta-hydroxyalprazolam
Bắt đầu tác dụngdưới 1 giờ[3]
Chu kỳ bán rã sinh họcDạng giải phóng nhanh: 11–13 giờ[4]
Dạng giải phóng kéo dài: 11–16 giờ[4]
Thời gian hoạt động6 giờ[3]
Bài tiếtThận
Các định danh
Tên IUPAC
  • 8-Chloro-1-methyl-6-phenyl-4H-[1,2,4]triazolo[4,3-a] [1,4]benzodiazepine
Số E{{#property:P628}}
ECHA InfoCard{{#property:P2566}}
Dữ liệu hóa lý
Công thức hóa họcC17H13ClN4
Khối lượng phân tử308,77 g·mol−1
Mẫu 3D (Jmol)
SMILES
  • ClC1=CC2=C(C=C1)N3C(C)=NN=C3CN=C2C4=CC=CC=C4
Định danh hóa học quốc tế
  • InChI=1S/C17H13ClN4/c1-11-20-21-16-10-19-17(12-5-3-2-4-6-12)14-9-13(18)7-8-15(14)22(11)16/h2-9H,10H2,1H3 checkY
  • Key:VREFGVBLTWBCJP-UHFFFAOYSA-N checkY
  (kiểm chứng)

Tác dụng phụ và sử dụng

Tác dụng phụ thường gặp gồm buồn ngủ, trầm cảm, đau đầu, cảm thấy mệt mỏi, khô miệngsuy giảm trí nhớ.[4] Một số tình trạng an thần và mệt mỏi có thể cải thiện sau vài ngày.[9] Do lo ngại về lạm dụng thuốc, một số chuyên gia không khuyến cáo alprazolam làm lựa chọn điều trị ban đầu cho rối loạn hoảng sợ.[10] Các triệu chứng cai thuốc hoặc tái phát triệu chứng có thể xảy ra nếu giảm liều đột ngột;[4] vì vậy cần giảm liều dần dần trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng.[7] Các nguy cơ hiếm gặp khác bao gồm tự sát, có thể do mất sự ức chế hành vi.[11] Giống như các benzodiazepine khác, Alprazolam hoạt động thông qua thụ thể GABAA.[4]

Alprazolam được cấp bằng sáng chế năm 1971 và được phê duyệt sử dụng trong y khoa tại Hoa Kỳ năm 1981.[4][12] Thuốc thuộc nhóm chất được kiểm soát Danh mục IV và là một loại thuốc thường bị lạm dụng.[1][13] Thuốc có dạng generic.[14] Tại Hoa Kỳ, giá bán buôn dưới 0,03 đô la Mỹ mỗi liều (năm 2018).[15] Năm 2017, đây là loại thuốc được kê đơn nhiều thứ 21 tại Hoa Kỳ, với hơn 25 triệu đơn thuốc.[16][17]

Tài liệu tham khảo

  1. ^ a b Ait-Daoud N, Hamby AS, Sharma S, Blevins D (2018). "A Review of Alprazolam Use, Misuse, and Withdrawal". Journal of Addiction Medicine. 12 (1): 4–10. doi:10.1097/ADM.0000000000000350. PMC 5846112. PMID 28777203.
  2. ^ a b "Alprazolam Use During Pregnancy". Drugs.com. ngày 4 tháng 5 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2020. Lưu trữ ngày 20 tháng 6 năm 2020 tại Wayback Machine
  3. ^ a b Lilley, Linda Lane; Snyder, Julie S.; Collins, Shelly Rainforth (2016). Pharmacology for Canadian Health Care Practice. Elsevier Health Sciences. tr. 329. ISBN 9781771720663. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2019. Lưu trữ ngày 14 tháng 10 năm 2022 tại Wayback Machine
  4. ^ a b c d e f g h American Society of Health-System Pharmacists (ngày 13 tháng 11 năm 2017). "Alprazolam Monograph for Professionals". Drugs.com. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2018.
  5. ^ Goldberg, Raymond (2009). Drugs Across the Spectrum. Cengage Learning. tr. 195. ISBN 9781111782009. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2017.
  6. ^ "Alprazolam Tablets, USP". dailymed.nlm.nih.gov. tháng 7 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2018.
  7. ^ a b Verster JC, Volkerts ER (2004). "Clinical pharmacology, clinical efficacy, and behavioral toxicity of alprazolam: a review of the literature". CNS Drug Reviews. 10 (1): 45–76. doi:10.1111/j.1527-3458.2004.tb00003.x. PMC 6741717. PMID 14978513.
  8. ^ Tampi RR, Muralee S, Weder ND, Penland H, biên tập (2008). Comprehensive Review of Psychiatry. Philadelphia, PA: Wolters Kluwer/ Lippincott Williams & Wilkins Health. tr. 226. ISBN 978-0-7817-7176-4. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2016.
  9. ^ Pavuluri MN, Janicak PG, Marder SR (2010). Principles and Practice of Psychopharmacotherapy (ấn bản thứ 5). Philadelphia, PA: Wolters Kluwer Health/ Lippincott Williams & Wilkins. tr. 535. ISBN 978-1-60547-565-3. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2016.
  10. ^ Moylan S, Giorlando F, Nordfjærn T, Berk M (tháng 3 năm 2012). "The role of alprazolam for the treatment of panic disorder in Australia" (PDF). The Australian and New Zealand Journal of Psychiatry. 46 (3): 212–24. doi:10.1177/0004867411432074. PMID 22391278. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 22 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.
  11. ^ Dodds TJ (tháng 3 năm 2017). "Prescribed Benzodiazepines and Suicide Risk: A Review of the Literature". The Primary Care Companion for CNS Disorders. 19 (2). doi:10.4088/PCC.16r02037. PMID 28257172.
  12. ^ Fischer, Jnos; Ganellin, C. Robin (2006). Analogue-based Drug Discovery (bằng tiếng Anh). John Wiley & Sons. tr. 536. ISBN 9783527607495. Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2019.
  13. ^ Malamed, Stanley F. (2009). Sedation: A Guide to Patient Management. Elsevier Health Sciences. tr. 105. ISBN 978-0323075961. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2018.
  14. ^ "In Pictures: The Most Popular Prescription Drugs". Forbes. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2015.
  15. ^ "NADAC as of 2018-10-24". Centers for Medicare and Medicaid Services. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2018.
  16. ^ "The Top 300 of 2020". ClinCalc. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2020.
  17. ^ "Alprazolam Drug Usage Statistics". ClinCalc. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2020.