Bánh cáy
Bánh cáy là đặc sản của làng Nguyễn, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình cũ (nay phường Vũ Phúc, tỉnh Hưng Yên).
Bánh cáy là một loại bánh truyền thống của Việt Nam, có nguồn gốc từ làng Nguyễn (nay thuộc phường Vũ Phúc, tỉnh Hưng Yên; trước đây thuộc xã Nguyên Xá, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình cũ). Đây là một trong những đặc sản nổi tiếng của vùng đồng bằng Bắc Bộ, được làm từ gạo nếp, mạch nha, lạc, vừng, gừng, mứt bí và một số nguyên liệu khác."Bánh Cáy làng Nguyễn - Hồn quê trong từng miếng bánh". VietnamPlus. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026."Bánh Cáy làng Nguyễn - đặc sản quê lúa Thái Bình". Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026.
Nguồn gốc
Bánh cáy có nguồn gốc từ làng Nguyễn, một làng nghề truyền thống thuộc xã Nguyên Xá, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình cũ."Bánh Cáy làng Nguyễn - đặc sản quê lúa Thái Bình". Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026."Về Thái Bình thưởng thức đặc sản bánh cáy làng Nguyễn". Lao Động. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026.
Theo tư liệu địa phương và truyền thuyết dân gian, người sáng tạo ra bánh cáy là bà Nguyễn Thị Tần (1724–?), người làng Nguyên Xá. Bà được xem là tổ nghề bánh cáy của làng Nguyễn."Trăn trở xây dựng thương hiệu bánh cáy Thái Bình". VietnamPlus. ngày 12 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026."Nhiều làng nghề truyền thống ở Hưng Yên tất bật sản xuất cho vụ Tết". VietnamPlus. ngày 8 tháng 1 năm 2026. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026.
Tương truyền, từ các nguyên liệu nông sản địa phương như gạo nếp, gấc, lạc và vừng, bà Nguyễn Thị Tần đã sáng tạo ra một loại bánh có tên gọi ban đầu là bánh ngũ vị. Sau khi được dâng lên triều đình nhà Lê, bánh được vua Hiển Tông khen ngợi và đặt tên là bánh cáy do màu sắc của bánh gợi liên tưởng đến trứng của loài cáy (một loài cua nhỏ sống ở vùng nước lợ)."Bánh Cáy làng Nguyễn - Hồn quê trong từng miếng bánh". VietnamPlus. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026."Nhiều làng nghề truyền thống ở Hưng Yên tất bật sản xuất cho vụ Tết". VietnamPlus. ngày 8 tháng 1 năm 2026. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026.
Thành phần
Nguyên liệu chính của bánh cáy gồm gạo nếp cái hoa vàng, mạch nha, lạc, vừng, gừng, mứt bí và các nguyên liệu tạo màu tự nhiên như gấc hoặc quả dành dành."Bánh cáy". Wikipedia tiếng Việt. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026."Bánh cáy làng Nguyễn". Thanh Niên. ngày 25 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026.
Sau khi đồ xôi, giã nhuyễn và sấy khô, các thành phần được trộn với mạch nha, lạc, vừng và mứt bí, ép thành khối rồi cắt thành từng thanh nhỏ. Bánh thành phẩm có nhiều màu sắc khác nhau, vị ngọt, bùi, thơm và cay nhẹ của gừng."Bánh cáy". Wikipedia tiếng Việt. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026.
Giá trị văn hóa
Bánh cáy là một trong những đặc sản tiêu biểu của vùng Thái Bình cũ và thường được sử dụng làm quà biếu trong các dịp lễ, Tết. Nghề làm bánh cáy ở làng Nguyễn đã được duy trì qua nhiều thế hệ và trở thành một làng nghề truyền thống nổi tiếng của địa phương."Bánh Cáy làng Nguyễn - Hồn quê trong từng miếng bánh". VietnamPlus. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026."Bánh Cáy làng Nguyễn - đặc sản quê lúa Thái Bình". Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2026.
Tham khảo
Xem thêm
- "Bánh cáy". Cổng thông tin điện tử tỉnh Thái Bình. Lưu trữ ngày 3 tháng 10 năm 2006 tại Wayback Machine. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2021.