Chiêu Thục Quý phi
Chiêu Thục Quý phi Chu thị (chữ Hán: 昭淑贵妃周氏, 1022 - 1114), còn được gọi là Chu Quý phi (周贵妃). Là một phi tần rất được sủng ái của Tống Nhân Tông Triệu Trinh, là sinh mẫu của Khánh Thọ Công chúa cùng với Bảo Thọ Công chúa.
| Chiêu Thục Quý phi 昭淑贵妃 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tống Nhân Tông Quý phi | |||||
| Quý phi Đại Tống (tôn phong) | |||||
| Tại vị | tháng 1 năm 1100 – năm 1114 | ||||
| Thông tin chung | |||||
| Sinh | 1022 | ||||
| Mất | 1114 | ||||
| Phối ngẫu | Tống Nhân Tông Triệu Trinh | ||||
| Hậu duệ | Khánh Thọ Công chúa Triệu thị Bảo Thọ Công chúa Triệu thị | ||||
| |||||
| Tước hiệu | Ngự thị (御侍) An Định Quận quân (安定郡君) Mỹ nhân (美人) Tiệp dư (婕妤) Uyển dung (婉容) Hiền phi (贤妃) Đức phi (德妃) Thục phi (淑妃) Quý phi (贵妃) | ||||
| Hoàng tộc | Nhà Tống | ||||
| Thân phụ | Chu Công (cha ruột)[1] | ||||
| Thân mẫu | Ôn Thành Hoàng hậu (mẹ nuôi) | ||||
Tiểu sử
Nhập cung
Chiêu Thục Quý phi xuất thân Chu thị (周氏) người Khai Phong, không rõ ngày tháng sinh cũng như cha mẹ của Chu thị, chỉ biết Chu thị sinh năm Càn Hưng nguyên niên (1022). Năm lên bốn tuổi Chu thị theo cô ruột nhập cung, phong làm Ngự thị (御侍). Sau này được Trương Quý phi (Ôn Thành Hoàng hậu) nhận làm con nuôi, phong làm An Định Quận quân (安定郡君)[2][3], nhờ đó được hầu tẩm cho Tống Nhân Tông. Ngày 25 tháng 5 năm Gia Hựu thứ 4 (1059), Chu thị sinh hoàng thập nữ Khánh Thọ Công chúa, tháng 6 tiến phong Mỹ nhân (美人). Năm Gia Hựu thứ 5 (1060), sinh hoàng thập nhị nữ Bảo Thọ Công chúa, tháng 7 tiến phong Tiệp dư (婕妤).
Cuối đời
Tháng 3 năm Gia Hựu thứ 8 (1063), tiến phong Uyển dung (婉容). Tháng 3 năm Hi Ninh thứ 9 (1076), Hàn Quốc Đại Trưởng Công chúa (Khánh Thọ Công chúa) hạ giá lấy Tiền Cảnh Trăn (錢景臻), bà được tiến phong Hiền phi (贤妃). Tháng 12 năm Nguyên Phong thứ 5 (1083), Ngụy Quốc Đại Trưởng Công chúa (Bảo Thọ Công chúa) hạ giá lấy Quách Hiến Khanh (郭献卿), bà được tiến phong Đức phi (德妃). Tháng 4 năm Nguyên Phong thứ 8 (1085) tiến phong Thục phi (淑妃)[3][4], tháng 1 năm Nguyên Phù thứ 3 (1100), tiến phong Quý phi (贵妃)[4][5].
Sau khi Tống Nhân Tông băng hà, bà trải qua cuộc sống ăn chay niệm Phật giản dị suốt hơn bốn mươi năm. Bà mỗi ngày ăn một bữa chay, lánh ở một phòng, chuyên tâm tụng kinh Phật, suốt bốn mươi năm ngày đêm không cởi áo[2][6]. Năm Chính Hòa thứ 2 (1112), Bảo Thọ công chúa qua đời, Tống Huy Tông cho phép Chu Quý phi rời hậu cung, xây phủ đệ riêng ở ngoài cung để qua lại với thân thích. Bà trải qua năm triều đại Nhân Tông, Anh Tông, Thần Tông, Triết Tông, Huy Tông[2][7]. Năm Chính Hoà thứ 4 (1114) Quý phi Chu thị tạ thế hưởng thọ 93 tuổi, bà sống vô cùng trường thọ thụy hiệu Chiêu Thục Quý phi (昭淑贵妃)[2][7].
Sách sử ghi chép
Theo sách Tống Sử Quyển 242 Liệt truyện đệ nhất (宋史 卷二百四十二 列传第一). Chu Quý phi, người Khai Phong. Lên bốn tuổi, theo cô nhập cung, được Trương Quý phi nuôi làm con gái. Khi lớn lên một chút, được hầu cận Nhân Tông, sinh hai công chúa. Khi Đế băng hà, Phi mỗi ngày ăn một bữa chay, lánh ở một phòng, tụng sách Phật, mệt thì ngủ chợp mắt, tỉnh lại tiếp tục tụng, ngày đêm không cởi áo suốt bốn mươi năm.
Công chúa hạ giá lấy Tiền Cảnh Trăn (錢景臻), Quách Hiến Khanh (郭献卿), Phi được tiến phong dần đến Hiền phi. Khi Huy Tông lên ngôi, gia phong Quý phi. Trải qua năm triều đại, sự cần kiệm trước sau như một. Mở thọ tạng (mộ phần chuẩn bị trước) ở phía nam nghĩa trang họ Chu, bên cạnh xây nhà chùa, tốn sáu vạn quan tiền, đều là tiền tích lũy từ bổng lộc ban thưởng. Quách công chúa mất trước, có chiếu cho phép Phi ra ở phủ đệ bên ngoài, qua lại với họ hàng. Tuổi 93 thì hoăng, thụy Chiêu Thục[2].
Theo sách Tống Hội Yếu Tập cảo Hậu phi tam (宋会要辑稿 后妃三). Nhân Tông Quý phi Chu thị, tháng 6 năm Gia Hựu thứ tư, từ Ngự thị An Định quận quân phong làm Mỹ nhân. Tháng 7 năm thứ năm, tiến Tiệp dư. Tháng 3 năm thứ tám, tiến Uyển dung. Tháng 3 năm Hi Ninh thứ 9, tiến Hiền phi. Tháng 12 năm Nguyên Phong thứ năm, tiến Đức phi; tháng 4 năm thứ tám, tiến Thục phi. Tháng 1 năm Nguyên Phù thứ ba, tiến Quý phi. Sinh Lệnh Đức Cảnh Hạnh Đại Trưởng Đế Cơ, Ý Mục Đại Trưởng Đế Cơ[3].
Theo sách Hoàng Tống Thập Triều Cương Yếu Quyển thứ tư Nhân Tông (皇宋十朝纲要 卷第四 仁宗). Quý phi Chu thị Tháng 6 năm Gia Hựu thứ tư, từ Ngự thị, An Định quận quân làm Mỹ nhân. Tháng 7 năm thứ năm, tiến Tiệp dư. Tháng 3 năm thứ tám, tiến Uyển dung. Tháng 3 năm Hi Ninh thứ chín, tiến Hiền phi. Tháng 12 năm Nguyên Phong thứ năm, tiến Đức phi. Tháng 4 năm thứ tám, tiến Thục phi. Tháng 1 năm Nguyên Phù thứ ba, tiến Quý phi. Sinh Lệnh Đức Cảnh Hạnh Đại Trưởng công chúa, Ý Mục Đại Trưởng công chúa[4].
Trong văn hóa đại chúng
| Năm | Phim ảnh | Diễn viên | Nhân vật |
| 2020 | Thanh bình nhạc | Đại Văn Văn[8] | Chu Nương tử |
Xem thêm
Tham khảo
- ^ Trong tiếng Trung "Công" là chỉ người đàn ông, thường dùng cho những người đàn ông không rõ tên
- ^ a b c d e Tống sử, quyển 242, Liệt truyện điều 1．Quốc học Đạo hàng [Ngày trích dẫn 25-06-2013] (bằng tiếng Trung) 《宋史·卷二百四十二·列传第一》．国学导航 [引用日期2013-06-25]
- ^ a b c Tống hội yếu · Tập cảo · Hậu phi điều 3．Văn học 100 [Ngày trích dẫn 01-11-2020] (bằng tiếng Trung) 《宋会要·辑稿·后妃三》．文学100 [引用日期2020-11-01]
- ^ a b c Tống - Lý Thực soạn; Yến Vĩnh Thành hiệu chính．"Hoàng Tống thập triều cương yếu hiệu chính" tập thượng．Bắc Kinh: Trung Hoa thư cục, 2013: 146 (bằng tiếng Trung) 宋 李埴 撰；燕永成 校正．《皇宋十朝纲要校正》上．北京：中华书局，2013：146
- ^ Tống sử, quyển 21, Bản kỷ điều 21．Quốc học Đạo hàng [Ngày trích dẫn 29-12-2024] (bằng tiếng Trung) 宋史 卷二十一 本纪第二十一．国学导航 [引用日期2024-12-29]
- ^ Chu Quý phi．Học tập chữ Hán cá nhân．22-01-2026 (bằng tiếng Trung) 周贵妃．个人汉字学习．2026-01-22
- ^ a b Đọc trực tuyến: Hoàng Tống thập triều cương yếu - Tập 004 - (Tống) Lý Thực (soạn)．Cổ tịch võng [Ngày trích dẫn 24-03-2022] (bằng tiếng Trung) 在线阅读:皇宋十朝纲要-004册-(宋)李〓(撰)．古籍网 [引用日期2022-03-24]
- ^ Phim truyền hình "Thanh Bình Nhạc bản DVD" tập 1 (bản Tencent Video / năm 2020) phụ đề chạy cuối phim từ 42 phút 38 giây đến 44 phút 50 giây．Tencent Video [Ngày trích dẫn 01-05-2026] (bằng tiếng Trung) 电视剧《清平乐DVD版》第1集（腾讯视频版/2020年）片尾字幕42分38秒至44分50秒．腾讯视频 [引用日期2026-05-01]