Danh sách hoàng đế nhà Minh

Nhà Minh, quốc hiệu chính thức là Đại Minh, là triều đại cai trị Trung Quốc từ năm 1368 đến năm 1644 sau sự sụp đổ của triều đại nhà Nguyên do người Mông Cổ lãnh đạo. Nhà Minh là hoàng triều Trung Quốc cuối cùng của người Hán. Mặc dù kinh đô chính Bắc Kinh đã thất thủ vào năm 1644, trước cuộc nổi dậy do Lý Tự Thành cầm đầu (người thành lập nhà Đại Thuận sớm bị thay thế bởi nhà Thanh của người Mãn Châu), nhiều quốc gia tàn dư được cai trị bởi những thành viên còn lại của hoàng tộc nhà Minh – gọi chung là Nam Minh – vẫn tồn tại đến năm 1662 khi hoàng đế Nam Minh cuối cùng là Vĩnh Lịch Đế Chu Do Lang qua đời.

Tập tin:Golden Crown Replica of King Wanli.jpg

Mũ Dực Thiện Quan đan từ sợi vàng của Vạn Lịch Đế, mô phỏng từ bản gốc khai quật từ Định lăng. Theo truyền thống nhà Minh, Dực Thiện Quan màu vàng chỉ dùng làm đồ bồi táng sau khi hoàng đế qua đời.

Ngay cả khi Nam Minh đã diệt vong, trung thần Trịnh Thành Công vẫn tiếp tục chống lại người Mãn Châu. Năm 1661, ông trục xuất người Hà Lan khỏi Đài Loan, xây dựng Vương quốc Đông Ninh, một nhà nước nhân danh nhà Minh, tiếp tục tồn tại thêm hơn hai mươi năm nữa trước khi bị nhà Thanh thôn tính.

Tống cộng có 16 vị hoàng đế Đại Minh trị vì Trung Quốc trong 276 năm. Trong giai đoạn cầm quyền của họ, Trung Quốc đã trải qua một thời kỳ ổn định về chính trị. Hồng Vũ Đế, người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nông dân lật đổ nhà Nguyên, là hoàng đế Đại Minh đầu tiên. Sùng Trinh Đế, người treo cổ tự sát khi quân Đại Thuận tràn vào kinh đô Bắc Kinh, là hoàng đế Đại Minh cuối cùng. Vạn Lịch Đế trị vì lâu nhất với 48 năm ở ngôi; Thái Xương Đế có thời gian tại vị ngắn ngủi nhất, chỉ trong khoảng 30 ngày. Hoàng đế trẻ tuổi nhất cầm quyền là Minh Anh Tông nối ngôi khi mới chỉ 8 tuổi; hoàng đế lớn tuổi nhất cầm quyền là Hồng Vũ Đế truyền ngôi năm 70 tuổi.

Hoàng đế Đại Minh

Hoàng đế	Chân dung	Năm sinh, năm mất	Giai đoạn cầm quyền	Tên thật	Niên hiệu	Thụy hiệu1	Miếu hiệu1
Hồng Vũ Đế	Tập tin:A Seated Portrait of Ming Emperor Taizu.jpg	1328–1398	1368–1398	Chu Nguyên Chương 朱元璋	Hồng Vũ 洪武	Cao Đế 高帝	Thái Tổ 太祖
Kiến Văn Đế	明惠宗朱允炆.jpg	1377–1402?	1398–1402	Chu Doãn Văn 朱允炆	Kiến Văn 建文	Huệ Đế 惠帝	Huệ Tông 惠宗
Vĩnh Lạc Đế	Tập tin:Portrait assis de l'empereur Ming Chengzu.jpg	1360–1424	1402–1424	Chu Đệ 朱棣	Vĩnh Lạc 永樂	Văn Đế 文帝	Thái Tông 太宗 và Thành Tổ 成祖2
Hồng Hi Đế	Tập tin:MingRenzongPortrait.jpg	1378–1425	1424–1425	Chu Cao Sí 朱高熾	Hồng Hi 洪熙	Chiêu Đế 昭帝	Nhân Tông 仁宗
Tuyên Đức Đế	Tập tin:Portrait assis de l'empereur Ming Xuanzong.jpg	1398–1435	1425–1435	Chu Chiêm Cơ 朱瞻基	Tuyên Đức 宣德	Chương Đế 章帝	Tuyên Tông 宣宗
Chính Thống Đế	Tập tin:Portrait assis de l'empereur Ming Yingzong.jpg	1427–1464	1435–14493 và 1457–1464	Chu Kỳ Trấn 朱祁鎮	Chính Thống 正統 và Thiên Thuận 天順	Duệ Đế 睿帝	Anh Tông 英宗
Cảnh Thái Đế	Tập tin:明興獻王坐像 軸.jpg	1428–1457	1449–1457	Chu Kỳ Ngọc 朱祁鈺	Cảnh Thái 景泰	Cảnh Đế 景帝	Đại Tông 代宗
Thành Hóa Đế	Tập tin:Portrait assis de l'empereur Ming Xianzong.jpg	1447–1487	1464–1487	Chu Kiến Thâm 朱見深	Thành Hóa 成化	Thuần Đế 純帝	Hiến Tông 憲宗
Hoằng Trị Đế	Tập tin:Hongzhi1.jpg	1470–1505	1487–1505	Chu Hựu Đường 朱祐樘	Hoằng Trị 弘治	Kính Đế 敬帝	Hiếu Tông 孝宗
Chính Đức Đế	Tập tin:Ming Wuzong.jpg	1491–1521	1505–1521	Chu Hậu Chiếu 朱厚㷖	Chính Đức 正德	Nghị Đế 毅帝	Vũ Tông 武宗
Gia Tĩnh Đế	Tập tin:Jiajing.jpg	1507–1567	1521–1567	Chu Hậu Thông 朱厚熜	Gia Tĩnh 嘉靖	Túc Đế 肅帝	Thế Tông 世宗
Long Khánh Đế	Tập tin:MingMuzong1.jpg	1537–1572	1567–1572	Chu Tái Kỵ 朱載坖	Long Khánh 隆慶	Trang Đế 莊帝	Mục Tông 穆宗
Vạn Lịch Đế	Tập tin:MingShenzong1.jpg	1563–1620	1572–1620	Chu Dực Quân 朱翊鈞	Vạn Lịch 萬曆	Hiển Đế 顯帝	Thần Tông 神宗
Thái Xương Đế	Tập tin:MingGuangzong1.jpg	1582–1620	1620	Chu Thường Lạc 朱常洛	Thái Xương 泰昌	Trinh Đế 貞帝	Quang Tông 光宗
Thiên Khải Đế	Tập tin:TianqiZhe.jpg	1605–1627	1620–1627	Chu Do Hiệu 朱由校	Thiên Khải 天啟	Triết Đế 悊帝	Hy Tông 熹宗
Sùng Trinh Đế	Tập tin:崇禎帝.jpg	1611–1644	1627–1644	Chu Do Kiểm 朱由檢	Sùng Trinh 崇禎	Liệt Đế 烈帝	Tư Tông 思宗
1 Vì thụy hiệu và miếu hiệu của hoàng đế ở các triều đại có sự trùng lặp nên chúng thường được gắn thêm tên triều đại ở đằng trước, trong trường hợp này là "Minh" để tránh nhầm lẫn. Ví dụ, Hồng Vũ Đế cũng hay được gọi là Minh Thái Tổ.
2 Vĩnh Lạc Đế cướp ngôi của cháu trai là Kiến Văn Đế, người được cho là đã chết trong một trận hỏa hoạn. Vĩnh Lạc Đế xóa bỏ mọi thứ liên quan tới triều đại của đứa cháu, cũng không đặt miếu hiệu cho Kiến Văn.
3 Năm 1449, nghe lời hoạn quan, Chính Thống Đế thân chinh chỉ huy một chiến dịch bình định Mông Cổ rồi bị bắt làm con tin. Người Mông Cổ phóng thích Chính Thống Đế khi em trai ông, Cảnh Thái Đế, lên ngôi, vì việc giữ Chính Thống Đế giờ đã không còn giá trị. Tuy nhiên, Chính Thống Đế vẫn giành lại được ngai vàng khi Cảnh Thái Đế ốm nặng, lấy niên hiệu mới là Thiên Thuận.

Hoàng đế Nam Minh

Tên thật	Miếu hiệu	Niên hiệu	Năm sinh, năm mất	Giai đoạn cầm quyền	Danh xưng được biết tới nhiều nhất
Chu Do Tung 朱由崧	An Tông 安宗	Hoằng Quang 弘光	1607–1646	1644–1645	Phúc vương 福王
Chu Duật Kiện 朱聿鍵	Thiệu Tông 紹宗	Long Võ 隆武	1602–1646	1645–1646	Đường vương 唐王
Chu Thường Phương 朱常淓	Không có	Lộ vương Lâm quốc 潞王臨國	1608–1646	1645–1646	Lộ vương 潞王
Chu Dĩ Hải 朱以海	Không có	Canh Dần 庚寅	1618–1662	1645–1655	Lỗ vương 魯王 Lǔ Wáng
Chu Duật Việt 朱聿鐭	Văn Tông 文宗	Thiệu Võ 紹武	?–1647	1646–1647	Đường vương 唐王
Chu Thường Thanh 朱常清	Không có	Đông Võ 東武	?–1649	1648–1649	Hoài vương 淮王
Chu Do Lang 朱由榔	Chiêu Tông 昭宗	Vĩnh Lịch 永曆	1623–1662	1646–1662	Quế vương 桂王

Niên biểu

<timeline> ImageSize = width:1600 height:auto barincrement:15 PlotArea = top:10 bottom:30 right:100 left:20 AlignBars = early

DateFormat = yyyy Period = from:1360 till:1670 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1360

Colors =

 id:canvas      value:rgb(0.97,0.97,0.97)
 id:MG   value:rgb(1,0.6,0.2)
 id:SM   value:rgb(1,0.2,0.6)

Backgroundcolors = canvas:canvas

BarData =

 barset:Rulers

PlotData=

 width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
 barset:Rulers

 from: 1368 till: 1398 color:MG text:"Hồng Vũ (1368–1398)"
 from: 1398 till: 1402 color:MG text:"Kiến Văn (1398–1402)"
 from: 1402 till: 1424 color:MG text:"Vĩnh Lạc (1402–1424)"
 from: 1424 till: 1425 color:MG text:"Hồng Hi (1424–1425)"
 from: 1425 till: 1435 color:MG text:"Tuyên Đức (1425–1435)"
 from: 1435 till: 1449 color:MG text:"Chính Thống (1435–1449)"
 from: 1449 till: 1457 color:MG text:"Cảnh Thái (1449–1457)"
 from: 1457 till: 1464 color:MG text:"Thuận Thiên (1457–1464)"
 from: 1464 till: 1487 color:MG text:"Thành Hóa (1464–1487)"
 from: 1487 till: 1505 color:MG text:"Hoằng Trị (1487–1505)"
 from: 1505 till: 1521 color:MG text:"Chính Đức (1505–1521)"
 from: 1521 till: 1567 color:MG text:"Gia Tĩnh (1521–1567)"
 from: 1567 till: 1572 color:MG text:"Long Khánh (1567–1572)"
 from: 1572 till: 1620 color:MG text:"Vạn Lịch (1572–1620)"
 from: 1620 till: 1620 color:MG text:"Thái Xương (1620)"
 from: 1620 till: 1627 color:MG text:"Thiên Khải (1620–1627)"
 from: 1627 till: 1644 color:MG text:"Sùng Trinh (1627–1644)"
 from: 1644 till: 1645 color:SM text:"Hoằng Quang (1644–1645)"
 from: 1645 till: 1646 color:SM text:"Long Vũ (1645–1646)"
 from: 1645 till: 1646 color:SM text:"Chu Thường Phương (nhiếp chính; 1645–1646)"
 from: 1645 till: 1655 color:SM text:"Chu Dĩ Hải (nhiếp chính; 1645–1655)"
 from: 1646 till: 1647 color:SM text:"Thiệu Vũ (1646–1647)"
 from: 1646 till: 1662 color:SM text:"Vĩnh Lịch (1646–1662)"
 from: 1648 till: 1649 color:SM text:"Đông Vũ (nhiếp chính; 1648–1649)"

 barset:skip

</timeline>

Ghi chú:

• Da cam Đại Minh (1368–1644)
• Hồng Nam Minh (1644–1662)

Phả hệ

• Bản mẫu:Color sample Hoàng đế Đại Minh
• Bản mẫu:Color sample Hoàng đế Nam Minh

Xem thêm

• Danh sách quân chủ Trung Quốc:
  • Danh sách hoàng đế nhà Hán
  • Danh sách hoàng đế nhà Đường
  • Danh sách hoàng đế nhà Tống
  • Danh sách hoàng đế nhà Thanh

Liên kết ngoài

• Lịch sử Trung Quốc – Nhà Minh 唐 (1368 – 1644) (bằng tiếng Anh)
• Tư liệu liên quan tới Nhà Minh tại Wikimedia Commons