Kronos

Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “other uses”. Bản mẫu:Infobox deity Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Sidebar/configuration' not found. Kronos (Bản mẫu:Langx), còn được chuyển tả là Cronos hay Cronus, là một vị thần trong thần thoại Hy Lạp. Thần là con út của Uranus và Gaia, và là một trong 12 Titan. Vị thần Saturn trong thần thoại La Mã được coi là tương đương với Kronos.

Từ nguyên

Theo luồng giả thuyết phổ biến nhất được các nhà nghiên cứu ngôn ngữ học bắt đầu từ H. D. Müller (1857) cho đến gần đây hơn là M. Janda (2010) và Leonid I. Kulikov (2022) ủng hộ, thì danh ngữ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”. là một từ thuần gốc Ấn-Âu, bắt nguồn từ căn tố tiền-Ấn-Âu (PIE) Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “lang”. (đồng nguyên với từ Hy Lạp Bản mẫu:Wikt-lang Bản mẫu:Tlit Bản mẫu:Lit). Theo đó, nghĩa đen của Kronos là "kẻ cắt/gặt; kẻ thiến", ám chỉ chức năng bảo trợ thu hoạch của vị thần, cũng như huyền thoại về việc ông cắt đứt dương vật của cha trời Ouranos.

Trên thực tế, mô-típ "thiến trời" xuất hiện khá phổ biến trong thần thoại Cận Đông. Trong Sử thi Kumarbi của người Hurria, thần bầu trời Anu đã bị thiến bởi Kumarbi. Trong Sử thi Ullikummi, thần thời tiết Teshub dùng "lưỡi hái mà từng một thưở chia tách trời và đất" để giết con quái vật bằng đá Ullikummi.^[1] Trong kinh Vệ Đà Rigveda, chiến công "cắt" – từ mà trong tiếng Vệ Đà cổ có nghĩa bóng là "tạo ra" – của Indra được nhắc đến như một kiểu tạo hóa:

Trang Bản mẫu:Quote/styles.css không có nội dung.

Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “If empty”.

Hình tượng

Ông lật đổ cha mình là Uranus và trị vì trong thời gian hoàng kim cho đến khi bị con của ông lật đổ lại và bị đày xuống Tartarus và sau đó được gửi đi thống trị đồng Elysion. Khi Gaia tìm đến những người con Titan của mình để cắt đứt dương vật của Uranus, chỉ có một mình Kronos dám nhận công việc ấy. Sau khi cứu thoát cho các Cyclops và Hecatonchire, Kronos lại có xích mích với họ và lại đẩy họ xuống Tartarus (địa ngục). Hành động ấy khiến Gaia bất bình vì Cyclops và Hecatonchire cũng là con của bà. Nữ thần truyền phán rằng sau này Kronos sẽ bị con đẻ của mình truất ngôi.

Kronos cưới Rhea là chị của mình làm vợ, sinh được 5 người con đầu là Hestia, Demeter, Hera, Poseidon và Hades nhưng đều bị Kronos nuốt hết cả vì sợ lời truyền phán của Gaia. Đến khi sắp sinh Zeus (thần Rớt), Rhea cầu xin Gaia chỉ cách. Gaia bảo Rhea sang đảo Crete sinh con rồi lấy tã cuốn vào một hòn đá để đưa cho Kronos, thay thế cho Zeus mới sinh. Kronos đã mắc lừa và nuốt cả hòn đá vào bụng.

Sau này, khi Zeus được nữ thần Metis chỉ cách cứu anh chị, Zeus nhờ Rhea cho Kronos uống thuốc mà Metis đưa. Quả nhiên, Kronos nôn hết những gì có trong bụng, kể cả hòn đá trá hình Zeus. Sau đó, cả sáu anh chị em đều chống lại Kronos. Kronos cuối cùng bị giam dưới vực thẳm Tartarus

Tham khảo

Trang Bản mẫu:Tham khảo/styles.css không có nội dung.

^ Fritz Graf, Thomas Marier, Greek mythology: an introduction, trans. Thomas Marier, 1996, ISBN 978-0-8018-5395-1Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Check isxn”., p. 88.