Lê Thanh Hoàng Dân
Lê Thanh Hoàng Dân (1937–2026) là một giáo sư, tác giả và dịch giả người Việt Nam.[1][2] Trước năm 1975, ông giảng dạy tại nhiều trường trung học và cơ sở sư phạm ở miền Nam Việt Nam, đồng thời tham gia các hoạt động học liệu, truyền hình giáo dục và xuất bản. Sau khi định cư tại Hoa Kỳ, ông theo học tại Đại học Pace, làm việc trong lĩnh vực ngân hàng rồi tiếp tục xuất bản hồi ký và du ký.
Lê Thanh Hoàng Dân | |
|---|---|
| Sinh | 1937 Sài Gòn |
| Mất | 2026 Florida, Hoa Kỳ |
| Nghề nghiệp | Giáo sư, tác giả, dịch giả |
Hoạt động giáo dục
Lê Thanh Hoàng Dân sinh năm 1937 tại Sài Gòn. Ông từng dạy tại các trường trung học Võ Trường Toản, Tây Ninh và Sa Đéc. Từ năm 1965, ông làm việc tại Trường Quốc gia Sư phạm Sài Gòn; từ năm 1973, ông giảng dạy tại Đại học Sư phạm Sài Gòn.[1] Ông còn giảng dạy tại Đại học Sư phạm Cần Thơ, Viện Đại học Cao Đài và Viện Đại học Hòa Hảo.[1][3] Phần giới thiệu cuốn Aftershocks: A Tale of Two Victims (tạm dịch: Dư chấn: Câu chuyện về hai nạn nhân) của David Haward Bain mô tả ông là giáo sư triết học tại Đại học Sài Gòn.[4]
Tại Trung tâm Học liệu thuộc Bộ Giáo dục Việt Nam Cộng hòa, ông từng làm chủ sự Phòng Tu thư và phó giám đốc trung tâm.[5] Từ đầu tháng 7 năm 1966, Trung tâm Học liệu bắt đầu thực hiện chương trình truyền hình Đố vui để học. Lê Thanh Hoàng Dân, khi đó là Phó giám đốc Trường Quốc gia Sư phạm, là một trong những người điều hành chương trình.[6] Từ tháng 7 năm 1966 đến đầu năm 1969, chương trình tổ chức 79 cuộc thi cá nhân và 29 cuộc thi đồng đội, với khoảng 1.000 thí sinh tham dự; ông cũng thường tặng sách làm phần thưởng.[6]
Lê Thanh Hoàng Dân từng dẫn chương trình truyền hình toàn quốc Quê hương mến yêu.[7][8]
Xuất bản và dịch thuật
Biên soạn và hoạt động xuất bản
Trước năm 1975, Lê Thanh Hoàng Dân tham gia hoạt động xuất bản của nhà Trẻ.[9][10] Trong một bài hồi ức, ông cho biết Trần Hữu Đức điều khiển Tủ sách Giáo dục, còn ông điều khiển Tủ sách Tâm lý và Sư phạm, đồng thời chủ trương Tủ sách Khoa học nhân văn và Tủ sách Văn học thế giới.[9] Ông cũng viết rằng mình đã để lại hơn 30 cuốn sách xuất bản trước năm 1975.[11]
Các vấn đề giáo dục là bộ hai tập của nhóm Lê Thanh Hoàng Dân, Trần Hữu Đức và những người khác.[12] Lê Thanh Hoàng Dân là chủ biên của bộ sách, được xuất bản năm 1971.[13] Quản trị và thanh tra học đường là công trình tập thể.[12] Lê Thanh Hoàng Dân và Trần Hữu Đức đồng chủ biên một nhóm sách tham khảo sư phạm do nhà Trẻ phát hành khoảng năm 1970–1971, gồm Lịch sử giáo dục, Triết lý giáo dục, Kinh nghiệm nhà giáo, Giáo dục mới, Tâm lý nhi đồng và Phương pháp sư phạm.[12]
Dịch thuật
Trong số các sách do nhà Trẻ phát hành, Lê Thanh Hoàng Dân dịch hoặc tham gia dịch Tâm lý giáo dục, Phương pháp sư phạm, Triết lý giáo dục, Những danh tác chánh trị, Lịch sử chiến tranh lạnh và Tư tưởng sư phạm.[14] Ông và Trần Hữu Đức dịch Lịch sử giáo dục của Roger Gal, xuất bản năm 1971.[15] Cùng năm, ông, Trần Hữu Đức và Nguyễn Văn Trang dịch Tâm lý nhi đồng của Maurice Debesse.[16]
Lê Thanh Hoàng Dân còn dịch Phân tâm học của J. P. Charrier.[17] Vũ Thị Trang xếp bản dịch Phân tâm học vào nhóm công trình biên khảo, dịch thuật và giới thiệu phân tâm học lưu hành ở miền Nam trước năm 1975.[18] Ông tham gia dịch Tâm lý thanh thiếu niên của Maurice Debesse.[19]
Năm 1973, ông và Mai Vi Phúc dịch 50.000 đô la của Ernest Hemingway; bản dịch do nhà Trẻ xuất bản.[20] Cùng năm, hai người dịch Kẻ lang thang của Rabindranath Tagore, cũng do nhà Trẻ xuất bản.[21]
Trên bìa bản dịch Thân phận con người, dòng "Tủ sách Văn học thế giới Lê Thanh Hoàng Dân" xuất hiện cùng tên hai dịch giả Lê Thanh Hoàng Dân và Mai Vi Phúc; trang tên sách ghi nhà Trẻ xuất bản tác phẩm năm 1973.[22] Ông và Mai Vi Phúc còn dịch Kẻ ăn mày phép lạ của Constantin Virgil Gheorghiu, xuất bản năm 1973.[23] Cùng năm, nhà Trẻ phát hành bản dịch Kẻ xa lạ của Albert Camus do hai người thực hiện.[24][25]
Cuộc sống và sáng tác tại Hoa Kỳ
Lê Thanh Hoàng Dân định cư tại New York từ năm 1975. Ông nhận bằng MS và MBA tại Đại học Pace.[5][3] Trong một bài tự thuật, ông cho biết từng theo học chương trình tiến sĩ triết học trong những năm đầu ở New York rồi chuyển sang học tài chính.[9] Nguyễn Văn Sâm viết rằng ông chuyển từ triết học sang chương trình MBA.[8] Sau đó, ông làm việc cho một số ngân hàng và doanh nghiệp rồi nghỉ hưu năm 2002.[5][3]
Lê Thanh Hoàng Dân xuất bản 42 năm sống ở nước Mỹ: Được gì, Mất gì? và bộ Nước Mỹ nơi tôi đang sống, khi đó gồm sáu quyển.[10] Nguyễn Vy Khanh mô tả bộ sách thứ hai là các bút ký du lịch cùng tâm tình và nhận xét của tác giả về Hoa Kỳ.[10] BookBaby phát hành bản tiếng Anh Our Road to Freedom: 42 Years Living in the United States of America (tạm dịch: Con đường đến tự do của chúng ta: 42 năm sống tại Hoa Kỳ) và liệt kê thêm các đầu sách về New York, California, miền Đông Hoa Kỳ, Florida, các vườn quốc gia tại Hoa Kỳ và Canada.[1] Ông cũng xuất bản Quyển 1: Thành phố Sài Gòn, quyển đầu của bộ Việt Nam Quê Hương Mến Yêu.[5]
Qua đời
Một thông báo đăng ngày 2 tháng 8 năm 2026 trên trang Hoài niệm Tây Ninh cho biết Lê Thanh Hoàng Dân đã qua đời tại Florida, Hoa Kỳ, trong năm 2026 vì tuổi già.[2]
Tác phẩm chọn lọc
Biên soạn, chủ biên và hồi ký
- Các vấn đề giáo dục (hai tập, chủ biên, nhà Trẻ, 1971).[12][13]
- Luân lý chức nghiệp (cùng Nguyễn Hòa Lạc, nhà Trẻ, 1971).[12]
- Quản trị và thanh tra học đường (cùng nhóm tác giả, nhà Trẻ, 1972).[12][26]
- 42 năm sống ở nước Mỹ: Được gì, Mất gì?.[10]
- Nước Mỹ nơi tôi đang sống.[10]
- Our Road to Freedom: 42 Years Living in the United States of America.[1]
- Quyển 1: Thành phố Sài Gòn.[5]
Dịch thuật
- J. Leif và J. Delay, Tâm lý giáo dục, dịch cùng Trần Hữu Đức, nhà Trẻ, 1970.[14]
- G. Palmade, Phương pháp sư phạm, dịch cùng Nguyễn Hòa Lạc, nhà Trẻ, 1971.[14]
- Maurice Debesse, Tâm lý nhi đồng, dịch cùng Trần Hữu Đức và Nguyễn Văn Trang, nhà Trẻ, 1971.[16]
- J. Chateau, Triết lý giáo dục, dịch cùng Trần Hữu Đức, nhà Trẻ, 1971.[14]
- Roger Gal, Lịch sử giáo dục, dịch cùng Trần Hữu Đức, nhà Trẻ, 1971.[15]
- J. J. Chevallier, Những danh tác chánh trị, tựa của Nguyễn Văn Bông, nhà Trẻ, 1971.[14]
- André Fontaine, Lịch sử chiến tranh lạnh, nhà Trẻ, 1971.[14]
- Hazan, Tư tưởng sư phạm, nhà Trẻ, 1972.[14]
- J. P. Charrier, Phân tâm học, nhà Trẻ, 1972.[17]
- Ernest Hemingway, 50.000 đô la, dịch cùng Mai Vi Phúc, nhà Trẻ, 1973.[20]
- Rabindranath Tagore, Kẻ lang thang, dịch cùng Mai Vi Phúc, nhà Trẻ, 1973.[21]
- André Malraux, Thân phận con người, dịch cùng Mai Vi Phúc, nhà Trẻ, 1973.[22]
- Albert Camus, Kẻ xa lạ, dịch cùng Mai Vi Phúc, nhà Trẻ, 1973.[24][25]
- Constantin Virgil Gheorghiu, Kẻ ăn mày phép lạ, dịch cùng Mai Vi Phúc, nhà Trẻ, 1973.[23]
- Maurice Debesse, Tâm lý thanh thiếu niên, bản dịch có Lê Thanh Hoàng Dân và những người khác, nhà Trẻ, ấn hành lần thứ hai, 1974.[19]
Chú thích
- ^ a b c d e "Our Road to Freedom: About the Author". BookBaby Bookshop (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b "Tin Bườn: Thầy Lê Thanh Hoàng Dân tạ thế". Hoài niệm Tây Ninh. ngày 2 tháng 8 năm 2026. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b c "Vài nét về cựu Giáo sư ĐHSP Sàigòn". Đại học Sư phạm Sài Gòn. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ "Aftershocks: A Tale of Two Victims". Middlebury College (bằng tiếng Anh). flap copy. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b c d e "Quyển 1: Thành Phố Sài Gòn: About the Author". BookBaby Bookshop. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b Phạm Công Luận (ngày 22 tháng 2 năm 2018). "Sài Gòn chuyện đời của phố: Nhớ mãi chương trình Đố vui để học". Thanh Niên. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ "Le Thanh Hoang Dan". Những ngày hưu trí (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b Nguyễn Văn Sâm. "Điểm sách 42 năm sống ở Mỹ: Được gì, Mất gì? của GS Lê Thanh Hoàng Dân". Hội Ái Hữu Petrus Trương Vĩnh Ký Úc Châu. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026 – qua Sáng Tạo.
- ^ a b c Lê Thanh Hoàng Dân (ngày 3 tháng 5 năm 2023). "Sách của tôi, một thời Việt Nam Cộng Hoà". Sài Gòn Nhỏ. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b c d e Nguyễn Vy Khanh (ngày 23 tháng 6 năm 2018). "42 năm sống ở nước Mỹ: Được gì, Mất gì? của Lê Thanh Hoàng Dân". Tuyển tập Nguyễn Vy Khanh. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ Lê Thanh Hoàng Dân (ngày 3 tháng 5 năm 2024). "Tủ sách Giáo dục của GS Lê Thanh Hoàng Dân". Cựu sinh viên Đại học Sư phạm Huế. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026 – qua Facebook.
- ^ a b c d e f Trần Văn Chánh (2014). "Chương trình giáo dục và sách giáo khoa thời Việt Nam Cộng hòa". Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển (7–8 (114–115)). Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026 – qua Văn Việt.
- ^ a b Cao Văn Thức (2014). "Giáo dục Tiểu học và Trung học ở miền Nam Việt Nam 1954–1975". Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026 – qua Nam Kỳ Lục Tỉnh.
- ^ a b c d e f g "Kết quả tìm kiếm các sách do Nxb. Trẻ phát hành". Thư viện Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b "Lịch sử giáo dục / Roger Gal; Nd.: Lê Thanh Hoàng Dân, Trần Hữu Đức". Thư viện Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b "Tâm lý nhi đồng / M. Debesse; Dịch: Lê Thanh Hoàng Dân, Trần Hữu Đức, Nguyễn Văn Trang". Thư viện Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b "Phân tâm học / J. P. Charrier; Lê Thanh Hoàng Dân dịch". Thư viện tập trung. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ Vũ Thị Trang (ngày 20 tháng 11 năm 2021). "Tiếp nhận phân tâm học và phê bình phân tâm học ở Việt Nam". Hội Nhà văn Việt Nam. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b "Tâm lý thanh thiếu niên / Maurice Debesse; bản dịch của Lê Thanh Hoàng Dân và những người khác". Thư viện tập trung. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b "50.000 đô la / Ernest Hemingway; Dịch: Lê Thanh Hoàng Dân, Mai Vi Phúc". Thư viện tập trung. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b "Kẻ lang thang / Rabindranath Tagore; Dịch: Lê Thanh Hoàng Dân, Mai Vi Phúc". Thư viện tập trung. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b Malraux, André (1973). Thân phận con người (PDF). Lê Thanh Hoàng Dân; Mai Vi Phúc biên dịch. Trẻ. bìa và trang tên sách. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách dịch giả (liên kết) - ^ a b "Kẻ ăn mày phép lạ / C. V. Gheorghiu; Lê Thanh Hoàng Dân, Mai Vi Phúc dịch". Thư viện Khoa học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b Vương Trùng Dương. "Tản mạn đầu năm 2022: "Người xa lạ"… giữa chúng ta". Cái Đình. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ a b Trần Văn Nam. "Trích dẫn văn của Camus trong bản dịch Kẻ xa lạ". Văn Chương Việt. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.
- ^ "Quản trị và thanh tra học đường / Lê Thanh Hoàng Dân và những người khác". Thư viện tập trung. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2026.