Linh Cô Phù
Linh Cô Phù (灵姑浮, ? - 494 TCN) là danh tướng nước Việt cuối thời Xuân Thu, ông giữ chức Đại tư mã. Linh Cô Phù chính là người đã giết Ngô vương Hạp Lư trong trận Tuy Lý.
| Linh Cô Phù | |
|---|---|
Chặn đường tiến công của quân Ngô, giết được Ngô vương Hạp Lư
Năm 496 TCN, Việt hầu Doãn Thường qua đời, Câu Tiễn lên nối ngôi. Hạp Lư tận dụng thời cơ nhân lúc nước Việt đang có tang thì mang quân đến đánh, Câu Tiễn liền mang quân ra cự. Linh Cô Phù được phong Đại tư mã kiêm Thị vệ và cùng Câu Tiễn thống lĩnh đại quân. Hạp Lư dẫn quân xâm nhập vào lãnh thổ nước Việt và hai quân gặp nhau tại đất Tuy Lý (ngày nay là Gia Hưng, Chiết Giang). Câu Tiễn sai bắt lũ tội nhân vẫn đem theo trong quân, cả thảy ba trăm người rồi chia làm ba toán, đều để trần vai áo, lấy kiếm trỏ vào cổ và tiến sang chỗ quân Ngô, thét lên rồi tự đâm vào cổ. Quân Ngô đang mải nhìn thì Câu Tiễn thúc quân Việt thừa cơ đánh úp. Quân Ngô hoảng hốt, thành rối loạn. Câu Tiễn lại đem đại binh kéo đến, phía hữu có Chư Kế Dĩnh, phía tả có Linh Cô Phù xông thẳng vào quân Ngô. Linh Cô Phù trông thấy Hạp Lư, liền xách kích truy sát. Hạp Lư vội vàng bỏ chạy, Linh Cô Phù đuổi theo và dùng kích đánh Hạp Lư, chém đứt ngón cái của Hạp Lư và lấy được một chiếc giày của ông ta, may có tướng Chương Nghị đến mới cứu thoát được. Hạp Lư bị thương nặng, tức khắc rút quân. Linh Cô Phù lượm được chiếc giầy của Hạp Lư, liền đem về nộp Câu Tiễn.[1]
Phù Sai mang quân báo thù, Linh Cô Phù chết trận
Mùa xuân tháng 2 năm thứ 26 đời vua Chu Kính vương, Phù Sai sau ba năm để tang Hạp Lư liền cáo nhà thái miếu, rồi sai Ngũ Viên làm đại tướng, Bá Hi làm phó tướng, cử đại binh theo đường thủy qua Thái Hồ sang đánh nước Việt. Câu Tiễn họp triều thần lại để thương nghị. Quan đại phu Phạm Lãi khuyên Câu Tiễn tìm cách cố thủ nhưng ông không nghe và tự dẫn quân đón đánh quân Ngô ở Tiêu Sơn. Lúc mới giao chiến, quân Ngô hơi lùi. Quân Việt giết được hơn trăm người. Câu Tiễn thừa thắng tiến vào, đi được mấy dặm thì gặp đại binh của Phù Sai. Hai bên bày trận giao chiến. Phù Sai đứng ở mũi thuyền, tay cầm dùi đánh trống để đốc suất tướng sĩ. Tướng sĩ đều hăng hái hơn trước. Gặp có gió bắc nổi lên, sóng nổi dữ dội, Ngũ Viên và Bá Hi mỗi người ngồi một chiếc thuyền lớn, giương buồm thuận gió mà tiến. Quân Ngô đem cung nỏ bắn ra như mưa. Quân Việt ngược gió, không thể đương nổi, thua to bỏ chạy. Quân Ngô chia ba đường đuổi theo. Linh Cô Phù đắm thuyền mà chết, Tư Hãn (胥犴) cũng bị trúng tên mà chết. Vua Ngô thừa thắng đuổi theo, giết được quân Việt không biết bao nhiêu mà kể. Câu Tiễn chạy vào Cố Thành, quân Ngô vây kín mấy lần, khiến cho quân Việt không có đường lấy nước uống. Văn Chủng phải đem của hối lộ đút lót Bá Hi thì Phù Sai mới tha cho nước Việt.
Chú thích
- ^ Tả Khâu Minh. "定公十四年" [Định Công năm thứ 14]. Tả truyện 左傳 (bằng tiếng Trung).
吳伐越，越子勾踐禦之，陳于檇李，勾踐患吳之整也，使死士再禽焉，不動，使罪人三行，屬劍於頸，而辭曰，二君有治，臣奸旗鼓，不敏於君之行前，不敢逃刑，敢歸死，遂自剄也，師屬之目，越子因而伐之，大敗之，靈姑浮以戈擊闔廬，闔廬傷將指，取其一屨還，卒於陘，去檇李七里，夫差使人立於庭，苟出入，必謂己曰，夫差，而忘越王之殺而父乎，則對曰，唯不敢忘，三年乃報越。
[Nước Ngô đánh nước Việt, vua Việt Câu Tiễn chống cự, bày trận ở Tuy Lý. Câu Tiễn lo ngại trước đội hình chỉnh tề của quân Ngô, bèn sai quân cảm tử hai lần xông lên bắt sống địch nhưng không lay chuyển được. Sau đó Câu Tiễn sai tội nhân xếp thành ba hàng, đặt kiếm lên cổ rồi nói: "Hai vua giao chiến, chúng thần là kẻ phạm tội, không giỏi ứng phó trước mặt quân vương và cũng không dám trốn tránh hình phạt, xin được chết tại đây". Nói xong liền tự vẫn. Quân Ngô đều đưa mắt nhìn. Vua Việt nhân cơ hội đó tấn công và đánh bại quân Ngô. Linh Cô Phù dùng kích đánh Hạp Lư, Hạp Lư bị thương ở ngón chân cái, liền nhặt một chiếc giày rồi rút lui, sau chết ở đất Hành, cách Tuy Lý bảy dặm. Phù Sai sai người đứng ở sân, hễ ra vào đều phải nói với mình rằng: "Phù Sai, ngươi quên việc vua Việt giết cha ngươi rồi à?", thì phải đáp: "Dạ, không dám quên". Ba năm sau Phù Sai mới báo thù nước Việt.]