Minh Hải (tỉnh)
Bản mẫu:Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam/cat
|
Minh Hải
|
||
|---|---|---|
| Tỉnh | ||
| Hành chính | ||
| Quốc gia | ||
| Vùng | Đồng bằng sông Cửu Long | |
| Trung tâm hành chính | ||
| Phân chia hành chính | 2 thị xã, 9 huyện | |
| Lịch sử hình thành | ||
| Thành lập | 10/3/1976 | |
| Giải thể | 6/11/1996[1] | |
| Địa lý | ||
| Tọa độ: 9°03′41″B 105°01′55″Đ / 9,061414°B 105,032043°Đ | ||
|
| ||
| Diện tích | 7.689,37 km² | |
| Dân số (1995) | ||
| Tổng cộng | 1.840.003 người | |
| Mật độ | 239 người/km² | |
| Khác | ||
| Biển số xe | 69 | |
Minh Hải là một tỉnh cũ thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam (nay là tỉnh Cà Mau).
Nguồn gốc địa danh Minh Hải
Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW[2] về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau và hai huyện An Biên, Vĩnh Thuận (ngoại trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) của tỉnh Rạch Giá thành một tỉnh.
Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ[3] về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau thành một tỉnh.
Ngày 1 tháng 1 năm 1976, hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau thành tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau.
Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976[4] về việc thành lập tỉnh Minh Hải trên cơ sở hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau.
Sau khi công bố thành lập Ban Chấp hành Tỉnh uỷ mới (của 2 tỉnh ghép lại thành 1 tỉnh) và chỉ định các chức danh, trong hội nghị bàn nên lấy tên tỉnh như thế nào. Một là lấy tên Bạc Liêu, hai là tên Cà Mau. Về sau, cấp trên gợi ý lần nữa là lấy tên Hải Nam (vì Bạc Liêu, Cà Mau có 3 phía là biển và nằm ở cực Nam Tổ quốc), nhưng sau khi bàn đi bàn lại Ban Thường vụ Tỉnh uỷ thấy có gì đó chưa ổn.
Trong Ban thường vụ cũng có ý kiến đề nghị là nên đặt tên chung là Minh Hải thay cho tên tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau. Minh Hải là hai từ ghép. Chữ Minh của U Minh, vì Cà Mau có rừng U Minh Hạ, còn chữ Hải bắt nguồn là do Bạc Liêu – Cà Mau có 3 phía là biển và nằm ở cực Nam Tổ quốc. Chính do bắt đầu với những đặc trưng riêng mà Ban chấp hành tỉnh bấy giờ thống nhất đặt tên tỉnh là Minh Hải.
Theo đề nghị của Tỉnh uỷ, được Ban đại diện Trung ương Đảng và Chính phủ đồng ý, tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau đổi tên thành tỉnh Minh Hải vào ngày 10 tháng 3 năm 1976. Ý nghĩa tên Minh Hải là hai từ ghép nhưng nó còn ý nghĩa là biển sáng.
Với tên Minh Hải, thể hiện được quyết tâm rất lớn của Đảng bộ tỉnh: Tiếp tục lãnh đạo cải tạo, khôi phục và phát triển kinh tế- xã hội, đời sống của nhân dân sung túc hơn; dần đi vào ổn định xây dựng phát triển kinh tế - xã hội chủ nghĩa và tầm nhìn chiến lược với những đặc trưng tiềm năng, lợi thế của tỉnh nhà.
Địa lý
Tỉnh Minh Hải nằm ở cực Nam, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp tỉnh Sóc Trăng
- Phía tây giáp Vịnh Thái Lan
- Phía nam giáp Biển Đông
- Phía bắc giáp tỉnh Cần Thơ và tỉnh Kiên Giang.
Diện tích và dân số
| Dân số tỉnh Minh Hải qua các giai đoạn năm 1979 – 1991 | ||
|---|---|---|
| Năm | Diện tích (km²) | Dân số (người) |
| 1979 | 1.139.700 | |
| 1981 | 1.238.000 | |
| 1984 | 1.549.500 | |
| 1989 | 1.562.000 | |
| 1991 | 7.697 | 1.604.881 |
| 1995 | 7.689,37 | 1.840.003 |
Hành chính
Tỉnh Minh Hải có 11 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 2 thị xã: Bạc Liêu (tỉnh lỵ 1976–1984), Cà Mau (tỉnh lỵ 1984–1996) và 9 huyện: Cái Nước, Đầm Dơi, Giá Rai, Hồng Dân, Ngọc Hiển, Thới Bình, Trần Văn Thời, U Minh, Vĩnh Lợi.
Lịch sử
Ngày 10 tháng 3 năm 1976, Chính phủ ban hành Nghị quyết[5] về việc:
- Thành lập tỉnh Minh Hải trên cơ sở đổi tên tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau.
- Tỉnh lỵ tỉnh Minh Hải đặt tại thị xã Bạc Liêu.
- Đổi tên thị xã Bạc Liêu thành thị xã Minh Hải.
Tỉnh Minh Hải có 2 thị xã: Minh Hải (tỉnh lỵ), Cà Mau và 7 huyện: Châu Thành, Giá Rai, Hồng Dân, Ngọc Hiển, Thới Bình, Trần Thời, Vĩnh Lợi.
Ngày 11 tháng 7 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 181-CP[6] về việc giải thể huyện Châu Thành thuộc tỉnh Minh Hải và việc sáp nhập các xã trước đây thuộc huyện Châu Thành vào các huyện Giá Rai, Thới Bình, Trần Thời thuộc tỉnh Minh Hải.
Ngày 29 tháng 12 năm 1978, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 326-CP[7] về việc phân vạch địa giới hành chính các huyện và thị xã thuộc tỉnh Minh Hải từ 6 huyện, 2 thị xã, 66 xã, 17 phường cũ thành 12 huyện, 2 thị xã, 260 xã, 16 phường và 14 thị trấn mới như sau:
- Huyện Vĩnh Lợi có 22 xã, 1 thị trấn huyện lỵ.
- Huyện Giá Rai có 31 xã, 3 thị trấn (thị trấn huyện lỵ, thị trấn Hộ Phòng và thị trấn Gành Hào).
- Huyện Hồng Dân có 16 xã, 1 thị trấn huyện lỵ.
- Huyện Thới Bình có 23 xã, 1 thị trấn huyện lỵ.
- Huyện Trần Thời có 26 xã, 1 thị trấn (thị trấn Sông Ông Đốc).
- Huyện Ngọc Hiển có 18 xã, 1 thị trấn huyện lỵ.
- Huyện Cà Mau (mới thành lập) có 16 xã, 1 thị trấn (thị trấn Tắc Vân).[8]
- Huyện Phước Long (mới thành lập) có 19 xã, 1 thị trấn huyện lỵ.
- Huyện U Minh (mới thành lập) có 20 xã, 1 thị trấn huyện lỵ.
- Huyện Phú Tân (mới thành lập) có 16 xã, 1 thị trấn huyện lỵ.
- Huyện Cái Nước (mới thành lập) có 18 xã, 1 thị trấn huyện lỵ.
- Huyện Năm Căn (mới thành lập) có 28 xã, 1 thị trấn huyện lỵ.
- Thị xã Cà Mau có 8 phường, địa giới giữ nguyên như hiện nay.
- Thị xã Minh Hải: tỉnh lỵ, có 8 phường và 7 xã ngoại thị.
Ngày 4 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 142-CP[9] về việc điều chỉnh địa giới một số xã và thị trấn thuộc huyện Giá Rai, tỉnh Minh Hải.
Ngày 25 tháng 7 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 275-CP[10] về việc điều chỉnh địa giới của một số xã và thị trấn thuộc các huyện Vĩnh Lợi, Thới Bình, U Minh, Ngọc Hiển, Năm Căn, Phú Tân, Cái Nước, Hồng Dân, Trần Thời, Phước Long, Cà Mau và thị xã Minh Hải thuộc tỉnh Minh Hải.
Ngày 30 tháng 8 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 94-HĐBT[11] việc giải thể huyện Cà Mau, sáp nhập 9 xã, 1 thị trấn của huyện Cà Mau vào thị xã Cà Mau và sáp nhập 7 xã còn lại của huyện Cà Mau vào các huyện Giá Rai, Thới Bình, Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải.
Ngày 17 tháng 5 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 75-HĐBT[12] về việc:
- Sáp nhập huyện Phước Long vào huyện Hồng Dân.
- Sáp nhập huyện Phú Tân vào huyện Cái Nước.
- Đổi tên thị xã Minh Hải thành thị xã Bạc Liêu thuộc tỉnh Minh Hải.
Ngày 17 tháng 12 năm 1984, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 168-HĐBT[13] về việc:
Ngày 18 tháng 12 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 170-HĐBT[14] về việc chuyển tỉnh lỵ tỉnh Minh Hải từ thị xã Bạc Liêu về thị xã Cà Mau.
Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết[1] về việc chia tỉnh Minh Hải thành tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau.
Biển số xe
Biển số xe 69 là biển số tỉnh Minh Hải (hiện nay là biển số xe tỉnh Cà Mau, còn tỉnh Bạc Liêu mang biển số xe 94).
Âm nhạc
Tỉnh Minh Hải được nhắc đến trong 2 bài hát:
- Về miền Tây (Tô Thanh Tùng) (trích lời bài hát:..."Đi về Minh Hải hay đi về Kiên Giang"...)
- Trên quê hương Minh Hải (Phan Nhân).
Chú thích
- ^ a ă "Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chín một số tỉnh". ngày 6 tháng 11 năm 1996. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2021.
{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết) - ^ "Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc bỏ khu, hợp tỉnh". ngày 20 tháng 9 năm 1975. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 4 năm 2025. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2025.
- ^ "Nghị quyết số 19/NQ về việc điều chỉnh việc hợp nhất một số tỉnh ở miền Nam". Trung tâm Lưu trữ quốc gia I. ngày 20 tháng 12 năm 1975. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2025.
- ^ "Nghị định số 3/NQ/1976 về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam". Trung tâm Lưu trữ quốc gia I. ngày 24 tháng 2 năm 1976. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2025.
- ^ Nghị quyết về việc đổi tên một số tỉnh.
- ^ "Quyết định số 181-CP về việc giải thể huyện Châu Thành tỉnh Minh Hải, sáp nhập các xã thuộc huyện Châu Thành vào huyện khác thuộc tỉnh Minh Hải". Văn bản pháp luật. ngày 11 tháng 7 năm 1977. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2021.
{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết) - ^ "Quyết định số 326-CP về việc phân vạch địa giới huyện và thị xã tỉnh Minh Hải". Thư viện pháp luật. ngày 29 tháng 12 năm 1978.
- ^ Địa bàn huyện Cà Mau chính là địa bàn huyện Châu Thành trước đây.
- ^ "Quyết định số 142-CP về việc điều chỉnh địa giới xã, thị trấn thuộc huyện Giá Rai, tỉnh Minh Hải". Thư viện pháp luật. ngày 4 tháng 4 năm 1979.
- ^ "Quyết định số 275-CP về việc điều chỉnh địa giới một số xã và thị trấn thuộc tỉnh Minh Hải". Thư viện pháp luật. ngày 25 tháng 7 năm 1979.
- ^ Quyết định số 94-HĐBT năm 1983 về việc phân vạch địa giới thị xã Cà Mau và các huyện Cà Mau, Giá Rai, Thới Bình, Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Bộ trưởng ban hành
- ^ "Quyết định số 75-HĐBT năm 1984 về việc phân vạch địa giới một số huyện, thị xã thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Bộ trưởng ban hành". ngày 17 tháng 5 năm 1984.
- ^ "Quyết định số 168-HĐBT về việc đổi tên một số huyện thuộc tỉnh Minh Hải". ngày 17 tháng 12 năm 1984. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2021.
{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết) - ^ "Quyết định số 170-HĐBT về việc chuyển tỉnh lỵ tỉnh Minh Hải về thị xã Cà Mau". Thư viện pháp luật. ngày 18 tháng 12 năm 1984. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2015.
