Wikibeta, Bách khoa tri thức mở

Ngô Mạnh Lân

Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Infobox”.

Ngô Mạnh Lân (9 tháng 11 năm 1934 – 15 tháng 9 năm 2021) là một nhà đạo diễn, biên kịch và là nhà nghiên cứu phim hoạt hình người Việt Nam. Nổi tiếng với nhiều bộ phim hoạt hình như Mèo con, Con sáo biết nói, Chuyện ông Gióng, Thạch Sanh. Ông được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân năm 1997 và giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007.

Tiểu sử và sự nghiệp

Ngô Mạnh Lân sinh ngày 9 tháng 11 năm 1934 tại làng Tả Thanh Oai (làng Tó), xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông (nay là thôn Tả Thanh Oai, xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội).[1][2] Ông qua đời vào ngày 15 tháng 9 năm 2021 tại Hà Nội, hưởng thọ 87 tuổi, ông được an táng tại Nghĩa trang Lạc Hồng Viên, tỉnh Hòa Bình.[3][4] Ngô Mạnh Lân có tổ tiên là Duyên Ý Dụ Vương Ngô Từ.[5][6]

Sự nghiệp

Ông đến với mỹ thuật từ sớm. Năm 1950, khi mới 16 tuổi, ông tham gia khoá học đầu tiên của Trường Mỹ thuật Việt Nam ở chiến khu Việt Bắc (1950–1954) do họa sĩ Tô Ngọc Vân phụ trách. Tốt nghiệp, ông vào phục vụ trong quân đội, từng tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ và có nhiều ký họa kháng chiến.[1]

Hoà bình lập lại, năm 1956, ông được cử đi học khoa Đạo diễn hoạt hình tại Đại học Quốc gia Điện ảnh Liên Xô. Tốt nghiệp năm 1962, ông trở về nước làm việc tại Xưởng phim Hoạt họa búp bê Việt Nam, nay là Hãng phim hoạt hình Việt Nam. Năm 1963, ông cho ra mắt bộ phim hoạt hình đầu tiên mang tên Một ước mơ. Những bộ phim sau đó của ông ghi nhiều dấu ấn với công chúng và đạt nhiều giải thưởng như: Dế Mèn phiêu lưu ký, Chuyện ông Gióng, Trê cóc, Con sáo biết nói, Những chiếc áo ấm, Thạch Sanh, Rừng hoa, Bộ đồ nghề nổi giận, Bước ngoặt, Phép lạ hồi sinh,... Với những tác phẩm này ông đã giành tổng cộng 3 giải Bông sen vàng, 4 giải Bông sen bạc, nhiều bằng khen của Ban giám khảo tại các kỳ Liên hoan phim Việt Nam và một số giải thưởng quốc tế như Bồ nông Bạc tại Liên hoan phim Hoạt hình quốc tế ở Mamaia (România) năm 1966 cho phim Mèo Con, Bồ câu Vàng tại Liên hoan phim quốc tế Leipzig, Cộng hòa Dân chủ Đức (1970) cho phim Chuyện ông Gióng. Với tổng cộng 17 bộ phim được thực hiện, ông là một trong những nghệ sĩ hàng đầu trong ngành điện ảnh hoạt hình Việt Nam. Ông từng giữ cương vị giám đốc Hãng phim hoạt hình Việt Nam, đồng thời nghiên cứu và giảng dạy về hoạt hình.[7][8]

Ngoài công việc đạo diễn, ông còn là một họa sĩ, hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam (1982). Ông đã vẽ nhiều ký hoạ, tranh sơn dầu, hoạt hình, tranh cổ động, bìa tem, bìa sách, truyện tranh. Ông đã thực hiện hai cuộc triển lãm, lần đầu là vào năm 1971, lần thứ hai là vào tháng 11 năm 2006. Năm 1977, ông cùng với nhà biên kịch Trần Ngọc Thanh đi sâu vào nghiên cứu những cơ sở nghệ thuật của phim hoạt hình và bước phát triển của phim hoạt hình Việt Nam, cho ra mắt bạn đọc cuốn sách Phim hoạt hình Việt Nam dày trên 300 trang, do Nhà xuất bản văn hóa xuất bản năm 1977. Ngoài ra ông còn xuất bản một số cuốn sách về nghệ thuật hoạt hình năm 1999. Tháng 3 năm 2007, Nhà xuất bản Mỹ thuật phát hành cuốn sách Ngô Mạnh Lân - chặng đường mỹ thuật 50 năm. Ông đã nhận được 6 giải thưởng về mỹ thuật (1 giải A triển lãm đồ họa - Hội nghệ sĩ tạo hình; 1 giải quốc gia về minh họa sách thiếu nhi - Bộ Giáo dục và Đào tạo và UNICEF; 2 giải nhất và 2 giải nhì về triển lãm áp phích - Bộ Văn hóa Thông tin). Ông còn tham gia giảng dạy tại trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội.[1]

Ông tốt nghiệp Phó tiến sĩ Nghệ thuật năm 1984 tại Liên Xô, cùng năm ông được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú. Ông cũng đã được trao tặng học hàm Phó giáo sư (1991) và danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân năm 1997. Năm 2007, ông nhận Giải thưởng Nhà nước cho các tác phẩm: Mèo con, Chuyện ông Gióng, Con sáo biết nói, Những chiếc áo ấm, Trê cóc.[1]

Ngô Mạnh Lân là một trong các nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam có mặt trong Bách khoa toàn thư điện ảnh Liên Xô.[9] Năm 2008, ông là một trong 11 nghệ sĩ điện ảnh được tôn vinh trong lễ kỉ niệm 55 năm thành lập ngành Điện ảnh Cách mạng Việt Nam.

Đánh giá

Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Unsubst”.

Tác phẩm

Phim hoạt hình

Tập tin:Buc-thu-nhac-si-Hoang-Viet-gui-Ngo-Manh-Lan.jpg
Bức thư của nhạc sĩ Hoàng Việt – nhà soạn nhạc cho phim Mèo con gửi đạo diễn Ngô Mạnh Lân trước lúc lên đường vào Nam chiến đấu.
Năm Phim (Đồng) đạo diễn Biên kịch Sản xuất Nguồn
1963 Một ước mơ — Huy Cương XPHHVN Bản mẫu:Sfnp
1965 Mèo con — Nguyễn Thế Hội Bản mẫu:SfnpBản mẫu:Sfnp
1967 Con sáo biết nói — Tất Vinh Bản mẫu:SfnpBản mẫu:Sfnp
1968 Những chiếc áo ấm — Võ Quảng Bản mẫu:Sfnp
1970 Chuyện ông Gióng — Tô Hoài Bản mẫu:Sfnp
1972 Lời đáng yêu nhất — Văn Biển Bản mẫu:Sfnp
1973 Rồng lửa Thăng Long — Phan Trọng Quang, Ngọc Phương Bản mẫu:Sfnp
1974 Rừng hoa — Trần Ngọc Thanh Bản mẫu:Sfnp
1976 Bàn tay khổng lồ NSND Trương Qua Nguyễn Tường, Trương Qua Bản mẫu:Sfnp
Thạch Sanh — Tô Hoài [10]
1978 Bộ đồ nghề nổi giận NSND Phạm Minh Trí Trần Quan Hùng Bản mẫu:Sfnp
1981 Trách nhiệm — Lê Trân
1982 Bước ngoặt — Ngô Mạnh Lân, Đặng Hiền
1983 Chuyện vui của rừng — Văn Linh
1993 Trê Cóc —
1994 Phép lạ hồi sinh —

Tranh

Ký hoạ
  • Bộ đội
  • Nữ dân quân
  • Mặt trận Điện Biên Phủ
  • Chuẩn bị đánh đồn A1
  • Quân và dân Nam Định đắp đê chống lụt
Tranh sơn dầu
  • Ngày tiếp quản
  • Chiến sĩ Điện Biên
  • Nữ dân quân ngoại thành
  • Bà lão nông thôn Nga
  • Chiều vàng
  • Bên bìa rừng (1957)
  • Cảnh làng Tarutxa (1957)
  • Nắng cuối hè (1959)
  • Nhà thờ Sain Isaac (1959)

Sách

Truyện tranh
Nghiên cứu
  • Phim hoạt họa Việt Nam - Ngô Mạnh Lân, Trần Ngọc Thanh, Nhà xuất bản Văn Hoá (1977).
  • Hoạt hình nghệ thuật thứ tám: Vài nét về sự phát triển của nghệ thuật hoạt hình thế giới và hoạt hình Việt Nam - Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin (1999).

Ngoài ra ông còn là tác giả minh họa nhiều bìa sách, tranh cổ động, và là tác giả của 2 bộ tem mang tên Kỷ niệm những ngày lịch sử của đất nước và Quan Âm Thị Kính.[11]

Thành tựu

Danh hiệu

Học vị/ Học hàm/ Huân chương

Giải thưởng điện ảnh

Năm Lễ trao giải Hạng mục Tác phẩm Kết quả Nguồn
1966 Liên hoan phim hoạt hình quốc tế I tại Mamaia Phim hoạt hình Mèo con Bồ nông bạc
1967 Liên hoan phim quốc tế Frankfurt Bằng khen [14]
1970 Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 1 Bông sen vàng Bản mẫu:SfnpBản mẫu:Sfnp
Con sáo biết nói Bông sen vàng Bản mẫu:SfnpBản mẫu:Sfnp
Những chiếc áo ấm Bông sen bạc Bản mẫu:Sfnp
1971 Liên hoan phim tài liệu và hoạt hình quốc tế Leipzig Chuyện ông Gióng Bồ câu vàng Bản mẫu:Sfnp
1973 Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 2 Phim hoạt hình Bông sen vàng
Lời đáng yêu nhất Bằng khen Bản mẫu:Sfnp
1975 Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 3 Rừng hoa Bông sen bạc Bản mẫu:Sfnp
1977 Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 4 Thạch Sanh Bằng khen [10]
1980 Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 5 Bộ đồ nghề nổi giận Bằng khen Bản mẫu:Sfnp
1983 Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 6 Bước ngoặt Bông sen bạc
1995 Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1994 Trê Cóc Giải B Bản mẫu:Sfnp
1996 Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1995 Phép lạ hồi sinh Giải B Bản mẫu:Sfnp
2002 Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 2001 Công trình nghiên cứu Văn học dân gian và nghệ thuật tạo hình điện ảnh Giải B [15]

Đời tư

Ngô Mạnh Lân kết hôn với nữ diễn viên điện ảnh Phan Ngọc Lan, là diễn viên khóa đầu tiên của Trường Điện ảnh Việt Nam. Ngô Mạnh Lân gặp Ngọc Lan tại Moskva khi bà tham gia dự Liên hoan phim Quốc tế Moskva năm 1961, lúc này ông là lưu học sinh tại trường VGIK.[17] Hai ông bà kết hôn vào ngày 15 tháng 12 năm 1962 và có được 4 người con, trong đó 3 con gái lớn lần lượt là Ngô Phương Lan, Ngô Phương Lê, Ngô Phương Ly và con trai út là Ngô Đức Lâm.[18][19] Người con gái cả Ngô Phương Lan là tiến sĩ, nhà lý luận điện ảnh; nguyên Cục trưởng Cục Điện ảnh Việt Nam.[20][21] Cháu ngoại đầu của ông là đạo diễn Đinh Tuấn Vũ.[22][23] Người con thứ ba là nhà báo Ngô Phương Ly – Phu nhân của Đại tướng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, bà từng theo học Mỹ thuật.[24][25] Con trai út là họa sĩ, giảng viên tại Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp.[25][26]

Chú thích

Trang Bản mẫu:Tham khảo/styles.css không có nội dung.

  1. ^ a ă â b Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  2. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  3. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  4. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  5. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  6. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  7. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  8. ^ a ă â b Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  9. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  10. ^ a ă Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  11. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  12. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  13. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  14. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  15. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  16. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  17. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  18. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  19. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  20. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  21. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  22. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  23. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  24. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  25. ^ a ă Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  26. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.

Nguồn

Trang Bản mẫu:Đầu tham khảo/styles.css không có nội dung.

  • Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  • Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  • Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  • Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  • Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  • Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.
  • Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Citation/CS1”.

Liên kết ngoài

Bản mẫu:Người được trao Giải thưởng Nhà nước về Điện ảnh Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Authority control”.

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Ngô_Mạnh_Lân&oldid=3529430”