Phạm Huy Cơ
Phạm Huy Cơ (1918 – ?) là bác sĩ và chính khách đối lập thời Việt Nam Cộng hòa.
Tiểu sử
Phạm Huy Cơ sinh vào tháng 4 năm 1918 tại Phủ Lý, tỉnh Hà Nam, Bắc Kỳ, Liên bang Đông Dương trong một gia đình trí thức theo đạo Phật.[1][2] Thời trẻ ông theo học ngành y tại Viện Đại học Hà Nội, sau khi tốt nghiệp y khoa thì sang Pháp tu nghiệp. Mặc dù là một bác sĩ có chuyên môn cao, nhưng ông sớm bộc lộ khuynh hướng chính trị đối lập. Ông bắt đầu dấn thân vào con đường chính trị từ những năm 1950 tại Paris, nơi có cộng đồng người Việt lưu vong đông đảo.[2]
Sau năm 1954, Phạm Huy Cơ sống lưu vong tại Paris, Pháp.[3] Dưới thời Đệ Nhất Cộng hòa, ông là một trong những nhân vật đối lập quyết liệt nhất với Tổng thống Ngô Đình Diệm từ hải ngoại. Ngoài ra, ông còn thành lập và lãnh đạo Đảng Tự do Dân chủ và Hội đồng Quốc gia Cách mạng Việt Nam. Trên cương vị là người đứng đầu những tổ chức chính trị lưu vong này, ông lên tiếng chỉ trích, phản đối chính quyền Ngô Đình Diệm và từng xuất bản cuốn Sách trắng về chế độ Ngô Đình Diệm.[2]
Phạm Huy Cơ cũng là một trong những ứng cử viên trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1967.[1] Ông đứng đầu liên danh lấy biểu tượng là "Hoa Lư" với ứng viên Phó Tổng thống đứng cùng liên danh là Lý Quốc Sĩnh.[4] Trong tổng số 11 liên danh tranh cử năm đó, liên danh Phạm Huy Cơ – Lý Quốc Sĩnh nhận được khoảng 131.070 phiếu (chiếm khoảng 2.8% tổng số phiếu hợp lệ), đứng thứ 10/11. Sau khi cuộc bầu cử kết thúc, tên tuổi của ông ít xuất hiện hơn trên chính trường Sài Gòn. Không rõ cuối đời ông ra sao và mất vào lúc nào.
Đánh giá
Phạm Huy Cơ được mô tả là một trí thức có tinh thần dân tộc cao, thiên về khuynh hướng Phật giáo và luôn kiên định với con đường dân chủ theo phong cách phương Tây. Tuy nhiên, các hoạt động chính trị của ông thường mang tính cá nhân và thiếu sự hậu thuẫn của các khối cử tri lớn như Công giáo hay các đảng phái quân đội. Ông đại diện cho tầng lớp trí thức Tây học mong muốn một giải pháp dân chủ trung dung nhưng lại ít có thực quyền.
Tham khảo
- ^ a b "List of the Candidates in South Vietnam". The New York Times (bằng tiếng Anh). ngày 4 tháng 8 năm 1967. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2025.
- ^ a b c Foster Hailey (ngày 24 tháng 12 năm 1961). "VIETNAMESE EXILE DEMANDS REFORM; Says Only U.S. Can Force Change in Diem Regime". The New York Times (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2025.
- ^ "Cast of Characters in South Vietnam" (PDF) (bằng tiếng Anh). 1963. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2025.
- ^ "Trời Nam". Quyển 1 số 6. Đại sứ quán Việt Nam Cộng hòa tại Hoa Kỳ. 1967. tr. 5.
{{Chú thích tạp chí}}: Chú thích magazine cần|magazine=(trợ giúp)