Qwen (còn gọi là Tongyi Qianwen, tiếng Trung: 通义千问; Hán-Việt: Thông Nghĩa Thiên Vấn; bính âm: Tōngyì Qiānwèn; nghĩa đen 'Hiểu biết sâu rộng trả lời được nghìn câu hỏi') là một họ mô hình ngôn ngữ lớn do Alibaba Cloud phát triển. Nhiều mô hình trong họ Qwen được phát hành theo giấy phép mã nguồn mở Apache 2.0 hoặc giấy phép Qwen có giới hạn thương mại;[1] các mô hình thương mại được phục vụ thông qua Alibaba Cloud.[2]

Qwen
Nhà phát triểnAlibaba Cloud
Phát hành lần đầutháng 4 năm 2023; 3 năm trước (2023-04)
Phiên bản ổn định
Qwen3.7 Max /
18 tháng 5 năm 2026; 2 tháng trước (2026-05-18)
Qwen3.7 Plus /
18 tháng 5 năm 2026; 2 tháng trước (2026-05-18)
Qwen3.6-35B-A3B /
15 tháng 4 năm 2026; 3 tháng trước (2026-04-15)
Qwen3.6-27B /
22 tháng 4 năm 2026; 3 tháng trước (2026-04-22)
Kho mã nguồngithub.com/QwenLM/Qwen
Viết bằngPython
Engine
    Lỗi Lua trong Mô_đun:EditAtWikidata tại dòng 29: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).
    Hệ điều hành
    Thể loại
    Giấy phépNhiều loại; xem § Danh sách mô hình
    Websiteqwen.ai
    Qwen
    Phồn thểLỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).
    Giản thểLỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).
    Nghĩa đenHiểu biết sâu rộng, trả lời được nghìn câu hỏi

    Qwen được ra mắt lần đầu tháng 4 năm 2023 và phát triển thành một trong những họ mô hình trí tuệ nhân tạo mã nguồn mở phổ biến nhất thế giới. Đến tháng 1 năm 2026, họ mô hình Qwen đã vượt qua Llama của Meta để trở thành họ mô hình mã nguồn mở được tải xuống nhiều nhất trên Hugging Face, với hơn 700 triệu lượt tải.[3] Đến tháng 3 năm 2026, các mô hình Qwen đã được tải xuống hơn 1 tỷ lần trên nền tảng Hugging Face, hơn tất cả các mô hình mã nguồn mở khác cộng lại.[4]

    Lịch sử

    Alibaba ra mắt phiên bản thử nghiệm của Qwen vào tháng 4 năm 2023, rồi mở cho công chúng sử dụng 5 tháng sau khi được cơ quan quản lý Trung Quốc cấp phép.[5][6] Từ đó, Alibaba liên tục ra mắt các thế hệ mô hình mới, phát triển Qwen thành một hệ sinh thái đa mô hình bao gồm các dòng chuyên sâu cho xử lý văn bản, thị giác–ngôn ngữ, âm thanh, và lập trình. Nhằm tăng khả năng tiếp cận mã nguồn mở trong bối cảnh Hugging Face bị hạn chế tại Trung Quốc từ năm 2022, Alibaba phân phối các mô hình Qwen song song trên nền tảng ModelScope.[7]

    Tháng 9 năm 2024, Alibaba công bố đã phát hành hơn 100 mô hình mã nguồn mở trong họ Qwen, với tổng lượt tải xuống vượt 40 triệu lượt.[8] Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ–Trung (U.S.–China Economic and Security Review Commission) nhận định rằng chiến lược phát triển AI mã nguồn mở của Trung Quốc, tiêu biểu là Qwen, đóng vai trò quan trọng trong việc giúp Trung Quốc vượt qua các hạn chế về năng lực tính toán và mở rộng khả năng thu thập dữ liệu thực tế—một năng lực thiết yếu để tích hợp AI vào nghiên cứu, sản xuất và robot học.[7]

    Tháng 1 năm 2026, ứng dụng di động Qwen được tích hợp với hệ sinh thái nội bộ của Alibaba, bắt đầu với dịch vụ giao đồ ăn, với kế hoạch mở rộng sang các nền tảng như TaobaoFliggy để hỗ trợ người dùng thực hiện các tác vụ thường nhật như gọi điện và xử lý giấy tờ.[9]

    Tháng 3 năm 2026, trưởng bộ phận Qwen, ông Lin Junyang từ chức sau khi ra mắt Qwen3.5 và Qwen3.5-Plus, trở thành một trong ba lãnh đạo cấp cao rời Alibaba chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.[10][11] Sự ra đi của ông làm dấy lên lo ngại về khả năng Alibaba thu hẹp cam kết với chiến lược mã nguồn mở,[12] song Alibaba khẳng định sẽ tiếp tục ưu tiên các mô hình theo định hướng này.[13]

    Cùng tháng, Alibaba thành lập đơn vị kinh doanh mới mang tên Alibaba Token Hub để thống nhất các hoạt động liên quan đến trí tuệ nhân tạo, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Giám đốc điều hành Eddie Wu.[14] Đơn vị này bao gồm Tongyi Large Model Business Unit (trước đây là Tongyi Laboratory), MaaS Business Line, Qwen, Wukong và AI Innovation, với Zhou Jingren làm kiến trúc sư trưởng về AI và Wu Zeming làm giám đốc công nghệ.[15]

    Các mô hình

    Qwen

    Qwen (hay Qwen1) là thế hệ đầu tiên trong họ mô hình Qwen, ra mắt vào tháng 8 năm 2023 với phiên bản 7 tỷ tham số, sau đó bổ sung các phiên bản 14B và 72B vào tháng 12 năm 2023 cùng phiên bản nhỏ 1,8B tham số.[16][17] Kiến trúc của Qwen dựa trên transformer với một số điều chỉnh so với các mô hình đương thời: sử dụng RoPE (Rotary Position Embedding) cho mã hóa vị trí, SwiGLU làm hàm kích hoạt, RMSNorm thay cho LayerNorm trong lớp chuẩn hóa, và cơ chế chú ý (attention) không dùng bias trong các ma trận QKV. Dữ liệu tiền huấn luyện bao gồm khoảng 3 nghìn tỷ token đa ngôn ngữ, qua nhiều bước lọc và khử trùng lặp. Ngoài mô hình nền tảng và mô hình hội thoại (Qwen-Chat) được tinh chỉnh có giám sát và cải thiện bằng RLHF, họ Qwen1 còn có các biến thể chuyên về lập trình (Code-Qwen) và toán học (Math-Qwen-Chat).[18]

    Qwen-VL là dòng mô hình thị giác-ngôn ngữ đầu tiên trong họ Qwen, ra mắt tháng 8 năm 2023.[19] Mô hình kết hợp một bộ mã hóa thị giác dựa trên Vision Transformer với mô hình ngôn ngữ Qwen thông qua một lớp ghép nối cross-attention, sử dụng quy trình huấn luyện ba giai đoạn. Qwen-VL hỗ trợ định vị đối tượng (grounding) và nhận dạng ký tự quang học nhờ căn chỉnh trên bộ dữ liệu bộ ba ảnh–chú thích–hộp giới hạn (image–caption–box tuples), vượt ra ngoài các tác vụ mô tả ảnh và hỏi đáp thông thườngi.[20]

    Qwen2

    Qwen2 được phát hành vào tháng 6 năm 2024, gồm các mô hình dày đặc (dense) và mô hình hỗn hợp chuyên gia (MoE) với quy mô từ 0,5 đến 72 tỷ tham số.[8] So với Qwen1, Qwen2 mở rộng đáng kể năng lực đa ngôn ngữ lên khoảng 30 ngôn ngữ và cải thiện hiệu năng trên các tác vụ lập luận, lập trình và toán học. Mô hình hàng đầu Qwen2-72B đạt 84,2 điểm trên MMLU và 89,5 điểm trên GSM8K dưới dạng mô hình nền tảng. Tháng 9 năm 2024, Alibaba công bố phát hành hơn 100 mô hình mã nguồn mở trong họ Qwen, song vẫn giữ các mô hình hiệu năng cao nhất ở dạng độc quyền.[8][21]

    Tháng 11 năm 2024, Alibaba ra mắt QwQ-32B-Preview, một mô hình suy luận theo phong cách chuỗi suy nghĩ (chain-of-thought) tương tự OpenAI o1, phát hành theo giấy phép Apache 2.0. Mô hình có cửa sổ ngữ cảnh 32K token và vượt trội hơn o1-preview trên một số benchmark toán học và lập luận.[22][23]

    Qwen2-VL ra mắt tháng 8 năm 2024 với các biến thể 2B, 7B và 72B tham số.[24] Điểm cải tiến kỹ thuật chính so với Qwen-VL là cơ chế Naive Dynamic Resolution, cho phép mô hình xử lý ảnh ở bất kỳ độ phân giải nào bằng cách điều chỉnh linh hoạt số lượng visual token thay vì cố định, tiệm cận hơn với cách con người tri nhận hình ảnh. Qwen2-VL cũng giới thiệu Multimodal Rotary Position Embedding (M-RoPE), hợp nhất thông tin vị trí của văn bản, ảnh và video trong cùng một không gian biểu diễn, cho phép mô hình xử lý video theo cơ chế tương tự ảnh tĩnh mà không cần pipeline riêng biệt. Qwen2-VL-72B đạt hiệu năng tương đương GPT-4o và Claude 3.5 Sonnet trên nhiều benchmark đa phương thức.[25]

    Họ Qwen2 còn bao gồm Qwen2-Audio (tháng 8 năm 2024), hỗ trợ nhận dạng giọng nói và phân tích âm thanh đa ngôn ngữ;[26] và Qwen2-Math, chuyên về suy luận toán học.[27]

    Qwen2.5

    Qwen2.5 ra mắt tháng 9 năm 2024 với các biến thể từ 0,5 đến 72 tỷ tham số.[28] Cải tiến lớn nhất so với Qwen2 nằm ở quy mô dữ liệu tiền huấn luyện, tăng từ 7 nghìn tỷ lên 18 nghìn tỷ token chất lượng cao, đặc biệt bổ sung dữ liệu chuyên sâu về toán học và lập trình. Ở giai đoạn hậu huấn luyện, Qwen2.5 áp dụng tinh chỉnh có giám sát (SFT) trên hơn 1 triệu mẫu và học tăng cường đa giai đoạn gồm cả DPO và GRPO, giúp cải thiện đáng kể khả năng tạo văn bản dài, phân tích dữ liệu có cấu trúc và tuân theo hướng dẫn. Mô hình hàng đầu Qwen2.5-72B-Instruct cạnh tranh được với Llama-3-405B-Instruct (lớn gấp khoảng 5 lần về quy mô) trên nhiều benchmark.[29] Tháng 1 năm 2025, Alibaba ra mắt Qwen2.5-Max, biến thể MoE độc quyền quy mô lớn hiếm hoi giữa các phiên bản mã nguồn mở của họ.[30][31]

    Qwen2.5-VL ra mắt tháng 1 năm 2025 với ba kích thước 7B, 32B và 72B tham số.[32] Thay vì kế thừa bộ mã hóa ViT từ các phiên bản trước, Qwen2.5-VL huấn luyện lại ViT từ đầu theo cơ chế độ phân giải động (native dynamic resolution) kết hợp Window Attention để giảm chi phí tính toán trong khi vẫn giữ nguyên độ phân giải đầu vào. Mô hình bổ sung cơ chế mã hóa thời gian tuyệt đối (absolute time encoding), cho phép xử lý video dài nhiều giờ với định vị sự kiện chính xác đến từng giây mà không cần chuẩn hóa thời gian. Qwen2.5-VL-72B đạt hiệu năng tương đương các mô hình "đóng" hàng đầu của Mỹ như GPT-4o và Claude 3.5 Sonnet trên nhiều benchmark đa phương thức.[33]

    Họ Qwen2.5 còn bao gồm Qwen2.5-Coder (tháng 11 năm 2024), hỗ trợ lập trình trong 92 ngôn ngữ;[34] Qwen2.5-Omni (tháng 3 năm 2025), xử lý đồng thời văn bản, ảnh, video và âm thanh với khả năng tạo giọng nói thời gian thực;[35] và QwQ-32B (tháng 3 năm 2025), mô hình suy luận mã nguồn mở Apache 2.0 đạt hiệu năng tương đương DeepSeek-R1 với yêu cầu tính toán thấp hơn đáng kể.[36]

    Qwen3

    Qwen3 ra mắt ngày 28 tháng 4 năm 2025, toàn bộ phát hành theo giấy phép Apache 2.0.[37] Họ mô hình gồm hai kiến trúc: mô hình dày đặc với các kích thước 0,6B, 1,7B, 4B, 8B, 14B và 32B tham số; và mô hình MoE gồm 30B-A3B và 235B-A22B (30B-A3B nghĩa là 30 tỉ tham số tổng và 3 tỉ tham số kích hoạt). Toàn bộ được huấn luyện trên 36 nghìn tỷ token trong 119 ngôn ngữ và phương ngữ, tăng gần gấp đôi quy mô dữ liệu so với Qwen2.5 và mở rộng từ 29 lên 119 ngôn ngữ được hỗ trợ. Cải tiến kiến trúc trung tâm của Qwen3 là tích hợp chế độ suy nghĩ (thinking mode) và chế độ không suy nghĩ (non-thinking mode) trong cùng một mô hình, loại bỏ nhu cầu chuyển đổi giữa mô hình hội thoại thông thường và mô hình suy luận chuyên biệt. Người dùng có thể kiểm soát ngân sách tính toán suy luận (thinking budget) để cân bằng giữa độ trễ và hiệu năng tùy theo độ phức tạp của tác vụ.[38] Tháng 9 năm 2025, Alibaba bổ sung Qwen3-Max, biến thể độc quyền với hơn 1 nghìn tỷ tham số phục vụ qua API.[39]

    Họ Qwen3 còn bao gồm Qwen3-Omni (tháng 9 năm 2025), mô hình đa phương thức với kiến trúc Thinker-Talker MoE xử lý đồng thời văn bản, ảnh, âm thanh và video, tạo ra cả văn bản lẫn giọng nói tự nhiên theo thời gian thực. Qwen3-Omni đạt kết quả tốt nhất mã nguồn mở trên 32 trong 36 benchmark âm thanh và âm thanh-thị giác, vượt qua Gemini-2.5-Pro trên một số tác vụ âm thanh;[40] và Qwen3-Coder (tháng 7 năm 2025), biến thể chuyên về lập trình với kiến trúc MoE 480B-A35B.[41]

    Biến thể tích hợp ngôn ngữ-thị giác Qwen3-VL ra mắt tháng 9 năm 2025, gồm các biến thể dày đặc (2B, 4B, 8B, 32B) và MoE (30B-A3B, 235B-A22B). Về mặt kỹ thuật, Qwen3-VL sở hữu ba cải tiến chính: (i) bộ mã hóa vị trí cho hình ảnh interleaved-MRoPE được tăng cường, giúp cải thiện mô hình hóa không gian-thời gian khi xử lý xen kẽ ảnh và video; (ii) tích hợp kiến trúc DeepStack nhằm khai thác các đặc trưng đa cấp độ từ ViT để siết chặt sự căn chỉnh thị giác-ngôn ngữ; và (iii) căn chỉnh thời gian dựa trên văn bản (text-based time alignment) cho video, chuyển từ T-RoPE sang nhãn thời gian (timestamp) văn bản tường minh để định vị thời gian chính xác hơn. Mô hình hỗ trợ cửa sổ ngữ cảnh tích hợp đa phương thức lên đến 256K token, cho phép lý luận trên tài liệu dài và video nhiều giờ trong cùng một lần suy luận. Qwen3-VL đạt kết quả hàng đầu trên các benchmark tổng hợp như MMMU và các benchmark toán học thị giác (MathVista, MathVision).[42]

    Qwen3.5 và 3.6

    Qwen3.5 ra mắt ngày 16 tháng 2 năm 2026, với bản mã nguồn mở (Apache 2.0) và bản thương mại Qwen3.5-Plus.[43] Họ mô hình được thiết kế hướng đến các tác vụ agent, cho phép thực thi độc lập trên ứng dụng di động và máy tính bàn.[44]

    Tháng 4 năm 2026, Alibaba ra mắt Qwen3.5-Omni, mô hình đa phương thức hỗ trợ cửa sổ ngữ cảnh 256K token với khả năng hiểu video dài đến hơn 10 giờ. Mô hình áp dụng kiến trúc Hybrid Attention MoE cho cả bộ phận Thinker (lý luận) và Talker (sinh giọng nói). Để giải quyết sự không ổn định trong tổng hợp giọng nói trực tuyến—vốn phát sinh do chênh lệch tốc độ mã hóa giữa văn bản và giọng nói—Qwen3.5-Omni giới thiệu ARIA, một cơ chế căn chỉnh động giữa đơn vị văn bản và giọng nói giúp ổn định âm điệu hội thoại với độ trễ tối thiểu.[45]

    Cũng trong tháng 4 năm 2026, Alibaba phát hành Qwen3.6-Plus dưới dạng độc quyền và Qwen3.6-35B-A3B theo giấy phép Apache 2.0.[46]

    Danh sách mô hình

    Danh sách các mô hình Qwen
    Tên Ngày phát hành Giấy phép Ct.
    Qwen (Tongyi Qianwen) tháng 9 năm 2023 72B, 14B, 7B: Tongyi Qianwen
    1.8B: Tongyi Qianwen Research
    [47]
    Qwen-VL tháng 8 năm 2023 Max, Plus: Độc quyền
    Base, Chat: Tongyi Qianwen
    [19]
    Qwen2 tháng 6 năm 2024 72B: Tongyi Qianwen
    57B-A14B, 7B, 1.5B, 0.5B: Apache 2.0
    [8]
    Qwen2-Audio tháng 8 năm 2024 Apache 2.0 [26]
    Qwen2-VL tháng 12 năm 2024 72B: Qwen
    7B, 2B: Apache 2.0
    [24]
    Qwen2.5 tháng 9 năm 2024 72B: Qwen
    32B, 14B, 7B, 1.5B, 0.5B: Apache 2.0
    3B: Qwen Research
    [28]
    Qwen2.5-Coder tháng 11 năm 2024 32B, 14B, 7B, 1.5B, 0.5B: Apache 2.0
    3B: Qwen Research
    [34]
    QvQ tháng 12 năm 2024 Qwen [48]
    Qwen2.5-VL tháng 1 năm 2025 72B: Qwen
    32B, 7B: Apache 2.0
    3B: Qwen Research
    [32]
    QwQ-32B tháng 3 năm 2025 Apache 2.0 [36]
    Qwen2.5-Omni tháng 3 năm 2025 7B: Apache 2.0
    3B: Qwen Research
    [49]
    Qwen3 tháng 4 năm 2025 Apache 2.0 [37]
    Qwen3-Coder (Qwen3-Coder-480B-A35B)
    Qwen3-Coder-Flash (Qwen3-Coder-30B-A3B)
    tháng 7 năm 2025 [50]
    Qwen3-Max tháng 9 năm 2025 Độc quyền [39]
    Qwen3-Next tháng 9 năm 2025 Apache 2.0 [51]
    Qwen3-Omni tháng 9 năm 2025 [52]
    Qwen3-VL tháng 9 năm 2025 [53]
    Qwen3-Coder-Next tháng 2 năm 2026 [54]
    Qwen3.5 tháng 2 năm 2026 [43]
    Qwen3.5-Plus tháng 2 năm 2026 Độc quyền [43]
    Qwen3.6-Plus tháng 4 năm 2026 [55]
    Qwen3.6 (Qwen3.6-35B-A3B) tháng 4 năm 2026 Apache 2.0 [46]

    Ứng dụng

    Alibaba

    Trong hệ sinh thái nội bộ của Alibaba, Qwen được tích hợp vào nhiều dịch vụ thương mại. Nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới Accio, ra mắt tháng 11 năm 2024, sử dụng Qwen để tổng hợp thông tin thị trường và trả lời câu hỏi thu mua hàng hóa cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, với hơn 1 triệu người dùng trong vài tháng đầu.[56] Từ tháng 1 năm 2026, ứng dụng di động Qwen được tích hợp trực tiếp với các nền tảng như giao đồ ăn, Taobao và Fliggy, cho phép người dùng ủy thác các công việc thường nhật như đặt hàng, gọi điện và xử lý giấy tờ.[9]

    Bên ngoài Alibaba

    Sự phổ biến của Qwen trong các ứng dụng bên ngoài Alibaba được thúc đẩy bởi chiến lược mã nguồn mở cho phép các công ty khác tải về, tinh chỉnh và triển khai mô hình nội bộ mà không phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng của Alibaba.

    Một trong những ứng dụng nổi bật nhất là của NVIDIA trong dòng mô hình Cosmos dành cho trí tuệ nhân tạo vật lý (physical AI) và robot học. Cosmos-Reason1, ra mắt tháng 3 năm 2025, được xây dựng trực tiếp trên kiến trúc Qwen2.5-VL và được tinh chỉnh thêm bằng dữ liệu suy luận vật lý qua hai giai đoạn SFT và học tăng cường, nhằm phục vụ các ứng dụng nhận thức không gian-thời gian cho robot học và xe tự lái.[57] NVIDIA còn có mô hình robot học GR00T N1.7 cũng sử dụng mạng xương sống ngôn ngữ-thị giác sang Cosmos-Reason2-2B dựa trên kiến trúc Qwen3-VL.[58] Gần đây, công ty này phát triển mô hình Cosmos 3 áp dụng kiến trúc hỗn hợp Mixture-of-Transformers (MoT) khởi tạo từ Qwen3-VL để hợp nhất trong một mô hình duy nhất các tác vụ suy luận thị giác-ngôn ngữ, tạo sinh video, mô phỏng vật lý và sinh hành động robot.[59]

    Tháng 10 năm 2025, CEO Airbnb Brian Chesky tiết lộ với Bloomberg rằng công ty đang phụ thuộc nhiều vào Qwen trong hệ thống chăm sóc khách hàng bằng AI của họ; đồng thời mô tả Qwen là "rất tốt", đồng thời "nhanh và rẻ" so với các lựa chọn thay thế.[60] Vì phát ngôn này, sau đó Chesky phải lên tiếng phản hồi lá thư yêu cầu hỗ trợ cuộc điều tra của Hạ viện Hoa Kỳ về việc sử dụng mô hình AI Trung Quốc, khẳng định Airbnb không chia sẻ dữ liệu người dùng với các công ty Trung Quốc và rằng các mô hình mã nguồn mở về bản chất không có quyền truy cập dữ liệu.[61]

    Tham khảo

    1. ^ Vidal, Nick (ngày 5 tháng 11 năm 2025). "State of the Source at ATO 2025: State of the "Open" AI". Open Source Initiative. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2026.
    2. ^ Mo, Liam; Hall, Casey (ngày 19 tháng 9 năm 2024). "Alibaba accelerates AI push by releasing new open-source models, text-to-video". Reuters.
    3. ^ Huaxia (ngày 13 tháng 1 năm 2026). "Alibaba's Qwen leads global open-source AI community with 700 million downloads". Xinhua.
    4. ^ Chang, Minxiao (ngày 10 tháng 4 năm 2026). "Alibaba's Qwen family captures over 50% of global open-source downloads: report". South China Morning Post (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2026.
    5. ^ Horwitz, Josh; Ye, Josh (ngày 11 tháng 4 năm 2023). "Alibaba to roll out generative AI across apps". Reuters.
    6. ^ Hall, Casey (ngày 13 tháng 9 năm 2023). "Alibaba opens AI model Tongyi Qianwen to the public". Reuters.
    7. ^ a b Luong, Ngor (ngày 23 tháng 3 năm 2026). "How China's Open AI Strategy Reinforces Its Industrial Dominance" (PDF). U.S.-China Economic and Security Review Commission.
    8. ^ a b c d Kharpal, Arjun (ngày 19 tháng 9 năm 2024). "China's Alibaba launches over 100 new open-source AI models, releases text-to-video generation tool". CNBC.
    9. ^ a b Qu, Tracy (ngày 15 tháng 1 năm 2026). "China's Alibaba Links Qwen AI App to Vast Consumer Ecosystem". The Wall Street Journal.
    10. ^ Pan, Che; Chen, Laurie (ngày 4 tháng 3 năm 2026). "Alibaba forms task force to boost AI development after Qwen chief's exit". Reuters.
    11. ^ Farooque, Faizan (ngày 4 tháng 3 năm 2026). "Alibaba Qwen AI Head Lin Junyang Steps Down". www.gurufocus.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2026.
    12. ^ Franzen, Carl (ngày 4 tháng 3 năm 2026). "Did Alibaba just kneecap its powerful Qwen AI team? Key figures depart in wake of latest open source release". VentureBeat.
    13. ^ Jiaying, Li (ngày 5 tháng 3 năm 2026). "Alibaba committed to AI advancement amid leadership shake up". China Daily.
    14. ^ Qu, Tracy (ngày 17 tháng 3 năm 2026). "Alibaba Consolidates AI Operations Under New Business Group". The Wall Street Journal.
    15. ^ Hall, Casey (ngày 16 tháng 3 năm 2026). "Alibaba CEO takes helm of new AI-focused business group". Reuters.
    16. ^ Fan, Feifei (ngày 1 tháng 12 năm 2023). "Alibaba unveils new Tongyi Qianwen AI language model". China Daily.
    17. ^ Ye, Josh (ngày 3 tháng 8 năm 2023). "Alibaba rolls out open-sourced AI model to take on Meta's Llama 2". Reuters.
    18. ^ Bai, Jinze; Bai, Shuai; Chu, Yunfei; Cui, Zeyu; Dang, Kai; Deng, Xiaodong; Fan, Yang; Ge, Wenbin; Han, Yu; Huang, Fei; Hui, Binyuan; Ji, Luo; Li, Mei; Lin, Junyang; Lin, Runji; Liu, Dayiheng; Liu, Gao; Lu, Chengqiang; Lu, Keming; Ma, Jianxin; Men, Rui; Ren, Xingzhang; Ren, Xuancheng; Tan, Chuanqi; Tan, Sinan; Tu, Jianhong; Wang, Peng; Wang, Shijie; Wang, Wei; Wu, Shengguang; Xu, Benfeng; Xu, Jin; Yang, An; Yang, Hao; Yang, Jian; Yang, Shusheng; Yao, Yang; Yu, Bowen; Yuan, Hongyi; Yuan, Zheng; Zhang, Jianwei; Zhang, Xingxuan; Zhang, Yichang; Zhang, Zhenru; Zhou, Chang; Zhou, Jingren; Zhou, Xiaohuan; Zhu, Tianhang (ngày 28 tháng 9 năm 2023). "Qwen Technical Report". arXiv:2309.16609 [cs.CL].
    19. ^ a b Kharpal, Arjun (ngày 25 tháng 8 năm 2023). "Alibaba launches AI model that can understand images and have more complex conversations". CNBC.
    20. ^ Bai, Jinze; Bai, Shuai; Yang, Shusheng; Wang, Shijie; Tan, Sinan; Wang, Peng; Lin, Junyang; Zhou, Chang; Zhou, Jingren (ngày 24 tháng 8 năm 2023). "Qwen-VL: A Versatile Vision-Language Model for Understanding, Localization, Text Reading, and Beyond". arXiv:2308.12966 [cs.CV].
    21. ^ Yang, An; Yang, Baosong; Hui, Binyuan; Zheng, Bo; Yu, Bowen; Zhou, Chang; Li, Chengpeng; Li, Chengyuan; Liu, Dayiheng; Huang, Fei; Dong, Guanting; Wei, Haoran; Lin, Huan; Tang, Jialong; Wang, Jialin; Yang, Jian; Tu, Jianhong; Zhang, Jianwei; Ma, Jianxin; Yang, Jianxin; Xu, Jin; Zhou, Jingren; Bai, Jinze; He, Jinzheng; Lin, Junyang; Dang, Kai; Lu, Keming; Chen, Keqin; Yang, Kexin; Li, Mei; Xue, Mingfeng; Ni, Na; Zhang, Pei; Wang, Peng; Peng, Ru; Men, Rui; Gao, Ruize; Lin, Runji; Wang, Shijie; Bai, Shuai; Tan, Sinan; Zhu, Tianhang; Li, Tianhao; Liu, Tianyu; Ge, Wenbin; Deng, Xiaodong; Zhou, Xiaohuan; Ren, Xingzhang; Zhang, Xinyu; Wei, Xipin; Ren, Xuancheng; Liu, Xuejing; Fan, Yang; Yao, Yang; Zhang, Yichang; Wan, Yu; Chu, Yunfei; Liu, Yuqiong; Cui, Zeyu; Zhang, Zhenru; Guo, Zhifang; Fan, Zhihao (ngày 10 tháng 9 năm 2024). "Qwen2 Technical Report". arXiv:2407.10671 [cs.CL].
    22. ^ Wiggers, Kyle (ngày 27 tháng 11 năm 2024). "Alibaba releases an 'open' challenger to OpenAI's o1 reasoning model". TechCrunch.
    23. ^ Dickson, Ben (ngày 29 tháng 11 năm 2024). "Alibaba releases Qwen with Questions, an open reasoning model that beats o1-preview". VentureBeat.
    24. ^ a b Franzen, Carl (ngày 29 tháng 8 năm 2024). "Alibaba releases new AI model Qwen2-VL that can analyze videos more than 20 minutes long". VentureBeat.
    25. ^ Wang, Peng; Bai, Shuai; Tan, Sinan; Wang, Shijie; Fan, Zhihao; Bai, Jinze; Chen, Keqin; Liu, Xuejing; Wang, Jialin; Ge, Wenbin; Fan, Yang; Dang, Kai; Du, Mengfei; Ren, Xuancheng; Men, Rui; Liu, Dayiheng; Zhou, Chang; Zhou, Jingren; Lin, Junyang (ngày 18 tháng 9 năm 2024). "Qwen2-VL: Enhancing Vision-Language Model's Perception of the World at Any Resolution". arXiv:2409.12191 [cs.CV].
    26. ^ a b 沛霖 (ngày 13 tháng 8 năm 2024). "阿里通义千问开源 Qwen2-Audio 7B 语音交互大模型:自由互动,无需输入文本". ITHome.
    27. ^ Franzen, Carl (ngày 8 tháng 8 năm 2024). "Alibaba claims no. 1 spot in AI math models with Qwen2-Math". VentureBeat.
    28. ^ a b Mo, Liam; Hall, Casey; Anantharaman, Muralikumar (ngày 19 tháng 9 năm 2024). "Alibaba accelerates AI push by releasing new open-source models, text-to-video". Reuters.
    29. ^ Qwen Team (ngày 19 tháng 12 năm 2024). "Qwen2.5 Technical Report". arXiv:2412.15115 [cs.CL].
    30. ^ "Qwen2.5-Max: Exploring the Intelligence of Large-scale MoE Model". GitHub. ngày 29 tháng 1 năm 2025.
    31. ^ Baptista, Eduardo (ngày 29 tháng 1 năm 2025). "Alibaba releases AI model it says surpasses DeepSeek". Reuters.
    32. ^ a b Wiggers, Kyle (ngày 27 tháng 1 năm 2025). "Alibaba's Qwen team releases AI models that can control PCs and phones". TechCrunch.
    33. ^ Qwen Team (ngày 19 tháng 2 năm 2025). "Qwen2.5-VL Technical Report". arXiv:2502.13923 [cs.CV].
    34. ^ a b Nuñez, Michael (ngày 12 tháng 11 năm 2024). "Qwen2.5-Coder just changed the game for AI programming—and it's free". VentureBeat.
    35. ^ Butts, Dylan (ngày 27 tháng 3 năm 2025). "Alibaba launches new open-source AI model for 'cost-effective AI agents'". CNBC.
    36. ^ a b Franzen, Carl (ngày 5 tháng 3 năm 2025). "Alibaba's new open source model QwQ-32B matches DeepSeek-R1 with way smaller compute requirements". VentureBeat.
    37. ^ a b Ara Shaikh, Jasmeen (ngày 28 tháng 4 năm 2025). "Alibaba unveils advanced Qwen 3 AI as Chinese tech rivalry intensifies". Reuters.
    38. ^ Qwen Team (ngày 14 tháng 5 năm 2025). "Qwen3 Technical Report". arXiv:2505.09388 [cs.CL].
    39. ^ a b "Qwen3-Max: Just Scale it". Qwen. ngày 24 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2026.
    40. ^ Qwen Team (ngày 22 tháng 9 năm 2025). "Qwen3-Omni Technical Report". arXiv:2509.17765 [cs.CL].
    41. ^ "Alibaba rolls out new AI coding model Qwen3-Coder, says it's their most powerful". Computerworld. ngày 24 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2026.
    42. ^ Qwen Team (ngày 26 tháng 11 năm 2025). "Qwen3-VL Technical Report". arXiv:2511.21631 [cs.CV].
    43. ^ a b c Butts, Dylan (ngày 16 tháng 2 năm 2026). "Alibaba unveils Qwen3.5 as China's chatbot race shifts to AI agents". CNBC.
    44. ^ "Alibaba unveils new Qwen3.5 model for 'agentic AI era'". Reuters. ngày 16 tháng 2 năm 2026.
    45. ^ Qwen Team (ngày 17 tháng 4 năm 2026). "Qwen3.5-Omni Technical Report". arXiv:2604.15804 [cs.CL].
    46. ^ a b "A Chinese AI called 'Qwen3.6-35B-A3B,' which is more powerful than Gemma4, has been released as an open model". Gigazine. ngày 17 tháng 4 năm 2026.
    47. ^ Jiang, Ben (ngày 13 tháng 9 năm 2023). "Alibaba opens Tongyi Qianwen model to public as new CEO embraces AI". South China Morning Post.
    48. ^ "QVQ: To See the World with Wisdom". Qwen. ngày 24 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2026.
    49. ^ Butts, Dylan (ngày 27 tháng 3 năm 2025). "Alibaba launches new open-source AI model for 'cost-effective AI agents'". CNBC.
    50. ^ "Alibaba rolls out new AI coding model Qwen3-Coder, says it's their most powerful". Computerworld. ngày 24 tháng 7 năm 2025.
    51. ^ "Qwen/Qwen3-Next-80B-A3B-Instruct · Hugging Face". Hugging Face. ngày 11 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2025.
    52. ^ Thomas, Prasanth Aby (ngày 23 tháng 9 năm 2025). "New Alibaba model Qwen3-Omni heightens competition in multimodal AI". Computerworld.
    53. ^ "Qwen3-VL: Sharper Vision, Deeper Thought, Broader Action". qwen.ai. ngày 22 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2025.
    54. ^ "Qwen3-Coder-Next: Pushing Small Hybrid Models on Agentic Coding". qwen.ai. ngày 2 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2026.
    55. ^ QwenTeam. "Qwen3.6-Plus: Towards Real World Agents". Qwen. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2026.
    56. ^ Brohan, Mark (ngày 11 tháng 3 năm 2025). "Alibaba's AI search engine surpasses 1 million users". Digital Commerce 360 (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2026.
    57. ^ Azzolini, Alisson; Brandon, Hannah; Chattopadhyay, Prithvijit; Chen, Huayu; Chu, Jinju; Cui, Yin; Diamond, Jenna; Ding, Yifan; Ferroni, Francesco; Govindaraju, Rama; Gu, Jinwei; Gururani, Siddharth; El Hanafi, Imad; Hao, Zekun; Huffman, Jacob; Jin, Jingyi; Johnson, Brendan; Khan, Rizwan; Kurian, George; Lantz, Elena; Lee, Nayeon; Li, Zhaoshuo; Li, Xuan; Lin, Tsung-Yi; Lin, Yen-Chen; Liu, Ming-Yu; Mathau, Andrew; Ni, Yun; Pavao, Lindsey; Ping, Wei; Romero, David W.; Smelyanskiy, Misha; Song, Shuran; Tchapmi, Lyne; Wang, Andrew Z.; Wang, Boxin; Wang, Haoxiang; Wei, Fangyin; Xu, Jiashu; Xu, Yao; Yang, Xiaodong; Yang, Zhuolin; Zeng, Xiaohui; Zhang, Zhe (ngày 18 tháng 3 năm 2025). "Cosmos-Reason1: From Physical Common Sense To Embodied Reasoning". arXiv:2503.15558 [cs.CV].
    58. ^ Llontop, Edith; Vadrevu, Kalyan (ngày 17 tháng 4 năm 2026). "NVIDIA Isaac GR00T N1.7: Open Reasoning VLA Model for Humanoid Robots". Hugging Face. NVIDIA.
    59. ^ NVIDIA (ngày 1 tháng 6 năm 2026). "Cosmos 3: Omnimodal World Models for Physical AI". arXiv:2606.02800 [cs.CV].
    60. ^ Broersma, Matthew (ngày 23 tháng 10 năm 2025). "Airbnb Praises Alibaba's Open-Source AI Model". Silicon UK.
    61. ^ Lung, Natalie (ngày 20 tháng 5 năm 2026). "Airbnb's Chesky Says US 'Misunderstanding' Use of Chinese Open-Source AI Models". Bloomberg.