Thành viên:Tuquyet2457/nhap
Copyvios
WEB lưu trữ
TuQuyet thảo luận • đóng góp 07:11, ngày 21 tháng 6 năm 2024 (UTC)
Đặng Đức Trạch
Thông tin cá nhân | |
|---|---|
| Sinh | 3 tháng 4, 1930 Xuân Trường, Nam Định |
| Mất | 10 tháng 4, 2004 (74 tuổi) Hà Nội |
| Quốc tịch |  Việt Nam |
| Trường lớp | Đại học Y dược |
| Nơi cư trú | Hà Nội |
| Học vị | Tiến sĩ Khoa học |
| Học hàm | Giáo sư |
| Danh hiệu | • Anh hùng Lao động (2006) • Thầy thuốc nhân dân (2000) |
| Khen thưởng |  Huân chương Độc lập hạng Nhì  Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất Huân chương Lao động hạng Ba  Huân chương Chiến thắng hạng Ba  Huân chương Kháng chiến hạng Ba |
Sự nghiệp khoa học | |
| Chuyên ngành | |
| Tiến sĩ Khoa học | Đại học Hum-bôn, Đức |
| Giải thưởng | Danh sách |
Chức vụ Chủ tịchHội Y học Dự phòng Việt Nam (1992 – 2002) Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương | |
Chức danh  Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XI (2002-2007) | |
Giải thưởng
Giải thưởng Nhà nước 2000 Khoa học Công nghệ | |
Đặng Đức Trạch (3 tháng 4, 1930 – 10 tháng 4, 2004) là giáo sư, tiến sĩ khoa học Việt Nam. Ông là nhà khoa học lớn, chuyên gia hàng đầu về vi khuẩn học và y học dự phòng tại Việt Nam. Ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Y - Dược) và danh hiệu Thầy thuốc nhân dân vào năm 2000. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lao động vào năm 2006.
Tiểu sử
Đặng Đức Trạch sinh ngày 3 tháng 4 năm 1930, tại xã Hành Thiện, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Từ năm 1949 ông theo học khóa đầu tiên Đại học Y dược tại chiến khu Việt Bắc. Sau khi đỗ bác sĩ loại xuất sắc vào năm 1955, ông được cử đi học chuyên sâu tại Cộng hòa Dân chủ Đức. Năm 1963, ông hoàn thành luận án tiến sĩ khoa học y học và được phong hàm phó giáo sư của Đại học Hum-bôn (Béc-lin) khi mới hơn 30 tuổi.[1]
Ông tham gia xây dựng bộ môn vi sinh - dịch tễ và giảng dạy tại Đại học Y Hà Nội; giữ chức trưởng khoa vi trùng- miễn dịch, phụ trách cơ sở sản xuất các vắc xin và chế phẩm sinh học của viện. Ngoài ra, ông tham gia chế tạo và cung ứng vắc xin phòng bệnh cho chiến trường B; tham gia và tiếp quản các Viện Pasteur Sài Gòn, Pasteur Nha Trang, Đà Lạt; xây dựng các kế hoạch tiếp tục triển khai các hoạt động khoa học về vi sinh - dịch tễ tại cơ sở mới giải phóng và chống dịch bệnh cho miền Nam.[2]
Ông là Đại biểu Quốc hội khóa XI.[3]
Ông là Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam nhiệm kỳ IV và V (1992 – 2002).[4] Ông cũng từng làm Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội Y Dược học Đông Nam Á.[5]
Ông đã từ trần vào ngày 10 tháng 4 năm 2004 tại Hà Nội do một cơn nhồi máu cơ tim.[2]
Sự nghiệp
Đặng Đức Trạch là người thầy và người đặt nền móng xây dựng vắc xin vi khuẩn của nước ta. Ông là người có công lao to lớn trong lĩnh vực vắc xin vi khuẩn: sự sáng tạo và đổi mới trong công nghệ vắc xin BCG phòng lao.[1]
Các vắc xin thương hàn, tả, uốn ván, ho gà, bạch hầu... mà ngày nay hàng triệu trẻ em đang được hưởng thụ miễn dịch, đều được ông khởi xướng, phát minh và sáng tạo. Chương trình phòng chống các bệnh tiêu chảy, chương trình tiêm chủng mở rộng mà ông làm chủ nhiệm nhiều năm đã góp phần to lớn làm giảm tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ tử vong xuống hàng chục lần.[1]
Ông thành thạo ba ngoại ngữ chính: Pháp, Anh, Đức và sử dụng một cách chính xác. Ông là một trong các tác giả chính của từ điển miễn dịch học đầu tiên ở nước ta, là người viết nhiều chương trong Từ điển bách khoa y học về vi sinh các bệnh truyền nhiễm và vắc xin học - một bộ môn mới trong y học.[1] Ông đã để lại cho nền Y học Việt Nam 95 công trình khoa học.[5]
Với những cống hiến của mình, Đặng Đức Trạch đã được Nhà nước Việt Nam trao tặng: Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Y Dược) năm 2000;[6] Huân chương Độc lập hạng Nhì (2000); Huân chương kháng chiến hạng Ba (1959); Huân chương chiến thắng hạng Ba (1959); Huân chương Lao động hạng Ba (1961); Huân chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất 1998; Danh hiệu “Thầy thuốc nhân dân” 2000.[7] Năm 2006, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.[5] Ông còn nhận Giải thưởng khoa học VIFOTEC hạng ba (1998).[7]
Vinh danh
- Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ năm 2000
- Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (2006, truy tặng)
- Thầy thuốc nhân dân (2000)
Khen thưởng
- Huân chương Độc lập hạng Nhì (2000)
- Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất (1998)
- Huân chương Lao động hạng Ba (1985)
- Huân chương Chiến thắng hạng Ba (1961)
- Huân chương Kháng chiến hạng Ba (1959)
Giải thưởng khoa học
- Giải thưởng VIFOTEC (1998)
Gia đình
Con trai của Đặng Đức Trạch là Đặng Đức Anh. Ông hiện là giáo sư, tiến sĩ y học, Phó viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, nơi người cha quá cố của ông đã từng làm việc suốt cả cuộc đời. Tuy còn trẻ nhưng Đặng Đức Anh đã có nhiều công trình khoa học được đánh giá cao.[8]
Tham khảo
- ^ a b c d "Ngọn đèn sáng của y khoa". VUSTA. ngày 17 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2026.
- ^ a b N.D (ngày 12 tháng 4 năm 2004). "Nhà "Vi khuẩn học" Đặng Đức Trạch đã qua đời". Tuổi trẻ. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2026.
- ^ "Thông tin đại biểu Quốc hội khóa XI". VĂN PHÒNG QUỐC HỘI. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2026.
- ^ "Lịch sử Hội Y học dự phòng Việt Nam". Hội Y học dự phòng Việt Nam. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2026.
- ^ a b c Quốc Phong (ngày 21 tháng 6 năm 2023). "Kể chuyện làng: 15 khóa Quốc hội, làng Hành Thiện tự hào có 12 đại biểu tham gia". Dân Việt. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2026.
- ^ "Các công trình KH&CN được Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước". chinhphu.vn. ngày 21 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2026.
- ^ a b T.Hoa (ngày 12 tháng 4 năm 2004). "Nhà "Vi khuẩn học" số một Việt Nam, GS - TS Đặng Đức Trạch đã qua đời". Hà Nội mới. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2026.
- ^ Quốc Phong (ngày 5 tháng 9 năm 2014). "Làng có nhiều cha, con cùng là giáo sư". Tiền phong. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2026.