Đảo Ba Ba
Đảo Ba Ba (tiếng Anh: Yagong Island ; Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Lang-zh”., Hán-Việt: Áp Công đảo) là một bãi cát thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Đảo này nằm cách đảo Ốc Hoa khoảng 1,6 km về phía đông nam và cách bãi Xà Cừ 2 km về phía tây nam.[1]
| Thực thể địa lý tranh chấp Đảo Ba Ba | |
|---|---|
 Ảnh vệ tinh chụp đá Sơn Kỳ (tháng 8 năm 2023). Cồn cát phía trên là đảo Ốc Hoa và nhỏ hơn phía dưới là đảo Ba Ba. | |
| Địa lý | |
  đảo Ba Ba | |
| Vị trí | Biển Đông |
| Tọa độ | 16°34′0″B 111°41′11″Đ / 16,56667°B 111,68639°Đ |
| Diện tích | 1,3 ha |
| Quốc gia quản lý |  Trung Quốc |
| Tranh chấp giữa | |
| Quốc gia |  Đài Loan |
| Thành phố | Cao Hùng |
Quốc gia | Trung Quốc |
| Tỉnh | Hải Nam |
Quốc gia |  Việt Nam |
| Thành phố | Đà Nẵng |
Đảo Ba Ba là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát đảo này như là địa phận của xã khu Áp Công được thành lập năm 2010, thuộc Khu quản lý hành chính Quần đảo Vĩnh Lạc, quận Tây Sa, thành phố Tam Sa, tỉnh Hải Nam.
Đặc điểm
Đảo Ba Ba là một bãi cát nhỏ hình lưỡi liềm ở phía đông bắc của nhóm Lưỡi Liềm thuộc quần đảo Hoàng Sa. Bãi cát này được cấu tạo bởi các rạn san hô và nằm ở tọa độ 16°34′0″B 111°41′11″Đ / 16,56667°B 111,68639°Đ, cách bãi Xà Cừ 500 m về phía tây nam và cách đảo Ốc Hoa 3 km về phía đông. Độ cao của bãi là 3 m. Đảo Ba Ba nằm trong khu vực lạch sâu giữa các rạn san hô. Bãi cát có hình lưỡi liềm, phản ánh ảnh hưởng của gió đông bắc đến sự phát triển của rạn san hô. Bãi cát nhỏ, chỉ khoảng 0,01 km², nhưng nó đã tích tụ tạo thành một bãi cát nổi vững chắc, trong khi không có hòn đảo nào có kích thước lớn như vậy trên bãi Xà Cừ rộng lớn ở phía đông bắc của nó. Do đó, nó rất quan trọng đối với những ngư dân làm việc trên biển trong thời gian dài để trú ngụ và nghỉ ngơi, và là một cảng cá nhỏ có giá trị.[2]
Theo ghi nhận của phóng viên, đảo Ba Ba nằm trong nhóm Lưỡi Liềm thuộc quần đảo Hoàng Sa. Vùng biển xung quanh đảo rất nông và các rạn san hô bao phủ một diện tích rất lớn, khiến các tàu lớn và vừa không thể di chuyển. Cách duy nhất để ra vào vùng biển gần đảo Ba Ba là bằng thuyền đánh cá hoặc xuồng nhỏ.[3]
Trưa ngày 11 tháng 3 năm 2012, phóng viên của trang tin Nanhai cùng các nhân viên thực thi pháp luật hàng hải Trung Quốc đi xuồng cao tốc hướng đến đảo Ba Ba. Khi đến gần đảo, qua làn nước trong vắt, họ có thể nhìn thấy rõ ràng sự phân bố phức tạp của các rạn san hô màu xanh đậm và xanh lục sẫm.[3]
Đảo Ba Ba được bao quanh bởi một rạn san hô dày đặc, nơi một số người dân đang sử dụng xẻng, xe đẩy cùng các dụng cụ khác để mở lối đi xuyên qua. Họ đều là ngư dân đến từ thị trấn Đàm Môn, thành phố Quỳnh Hải. Khoảng 100 người hiện sinh sống trên đảo. Trước đó, do ảnh hưởng của gió và sóng lớn, các khối san hô xung quanh đảo bị dồn tích lại, làm nghẽn lối ra vào đảo vốn có.[3]
Từ một điểm cao trên đảo, phóng viên quan sát thấy một vịnh nông tự nhiên, nơi nhiều thuyền nhỏ neo đậu. Các lối đi chủ yếu được tạo thành từ những rạn san hô nhỏ vụn và toàn bộ hòn đảo chỉ có khoảng chục cây rải rác. Ngư dân đã dựng những ngôi nhà thấp trên đảo bằng gỗ với mái nhà được gia cố bằng đá san hô để chắn gió.[3]
Gần đó, có một khu định cư nhỏ của ngư dân trên bãi Xà Cừ và một khu vực tập trung đông dân cư hơn trên đảo Hoàng Sa. Trong khi đó, đảo Ốc Hoa không có cư dân sinh sống cố định và được quản lý hành chính chung với đảo Ba Ba.
Địa lý
Đảo Ba Ba nằm trong nhóm Lưỡi Liềm thuộc quần đảo Hoàng Sa. Vùng biển xung quanh đảo rất nông và các rạn san hô bao phủ một diện tích rất lớn, khiến cho các tàu lớn và vừa không thể di chuyển. Cách duy nhất để ra vào vùng biển gần đảo Ba Ba là bằng thuyền đánh cá hoặc thuyền nhỏ.
Hòn đảo này hình thành trên một rạn san hô, được bao quanh bởi vùng nước sâu. Những rạn san hô này phát triển độc lập trong đầm phá, đặc biệt dễ hình thành ở "cửa ngõ" của rạn, nơi thủy triều chảy xiết, sóng lớn và sinh vật phù du từ biển khơi hoặc đầm phá dồi dào, thúc đẩy sự phát triển và hợp nhất của san hô, cuối cùng tạo thành một hòn đảo nhỏ. Đảo Ba Ba nằm chính xác ở khu vực cửa biển Âm Vũ. Hòn đảo có hình lưỡi liềm, thể hiện ảnh hưởng của gió đông bắc đến sự hình thành của nó.
Tên gọi
Đảo Ba Ba được đặt tên theo hình dạng, còn ngư dân Hải Nam gọi là "Yāgōng dǎo".
Năm 1983, Trung Quốc chính thức đặt tên tiêu chuẩn cho thực thể này là đảo Ba Ba. Trước đó, ngư dân nước này thường gọi là Áp Công Dư hoặc đảo Áp Công, cho đến khi tên gọi đảo Ba Ba được Trung Quốc ấn định chính thức vào năm 1983.[4]
Dân cư
Nhìn từ trên không, hòn đảo có hình dạng giống một tứ giác không đều. Hơn 100 ngư dân từ thị trấn Đàm Môn, thành phố Quỳnh Hải (Hải Nam) thường đến đây đánh bắt cá quanh năm. Một vịnh nông tự nhiên hình thành trên đảo, là nơi nhiều thuyền nhỏ neo đậu. Các lối đi chủ yếu được tạo thành từ những rạn san hô nhỏ, rời rạc, và toàn bộ hòn đảo chỉ có khoảng chục cây rải rác.
Ngư dân xây những ngôi nhà thấp trên đảo bằng gỗ, với mái nhà được chèn chắc bằng đá san hô để chống gió.[5] Các ngôi nhà nhỏ được xây nối liền nhau, mái được cố định bằng những khối san hô và vỏ trai tai tượng lớn nặng hơn mười kilôgam nhằm ngăn gió bão thổi bay; cây dừa cũng được trồng ở phía trước và phía sau nhà.
Tài nguyên thiên nhiên
Đảo Ba Ba có diện tích khoảng 9.800 m², độ cao từ 1 đến 3 m. Đây là một đảo đá san hô với thảm thực vật bò lan và một số ít cây thân thảo. Dòng hải lưu gần đảo mạnh và sóng lớn, mang theo nhiều sinh vật phù du từ biển khơi hoặc đầm phá. Vùng nước bên ngoài các rạn san hô khá sâu và không có thềm san hô lớn, vì vậy hải sản tự nhiên quanh đảo không quá phong phú, chủ yếu là các loại động vật có vỏ, trong đó có loài ốc đụn đặc trưng của khu vực Biển Đông.
Đảo Ba Ba có dân cư thưa thớt, đó là lý do tại sao nơi đây là nơi sinh sống của nhiều loài chim biển. Tuy nhiên, hòn đảo này không có cây cối hay bãi cát, vì vậy chim biển không thể đến thường xuyên và nó chỉ là môi trường sống theo mùa đối với chúng.
Tình trạng rừng
Năm 2003, hòn đảo này chỉ có một cây duy nhất, nhưng đến nay số lượng cây đã lên tới hơn một trăm cây.
Ông Diệp Tinh Bân, khi đó là Chủ tịch Ủy ban Cư dân đảo Ba Ba, bắt đầu kế hoạch phủ xanh của mình sau khi đến đảo vào năm 2003. Là người gốc Quỳnh Hải, gia đình ông có truyền thống đánh bắt hải sản ở Biển Đông qua nhiều thế hệ, nên ông hiểu rõ tầm quan trọng của việc xây dựng sinh thái. Do đảo không có cát và đất phù hợp, cây cối rất khó sinh trưởng. Sau khi thành lập thành phố Tam Sa vào năm 2012, ngư dân tại đây được khuyến khích trồng cây để cải thiện không gian sống. Cơ quan quản lý tài nguyên đất đai địa phương đã hỗ trợ dự án bằng cách dùng tàu thuyền vận chuyển xơ dừa và cát để tạo lớp đất nhân tạo, rồi tưới tiêu bằng nước ngọt. Sau nhiều lần thử nghiệm thay đổi công thức đất và chọn lọc giống, cuối cùng một nhóm cây bản địa khỏe mạnh đã sống sót và trở thành loài cây phủ xanh chính cho hòn đảo này.
Ngày nay, đảo Ba Ba được bao phủ bởi thảm thực vật xanh tươi trên những rạn san hô trắng xóa.
Dân quân trên đảo
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Bộ Chỉ huy Đồn trú Tam Sa là xây dựng lực lượng dân quân, với mỗi hòn đảo trực thuộc đều có một lực lượng dân quân gồm các ngư dân để bảo vệ. Khu vực huấn luyện là tất cả các không gian mở gồ ghề trên các hòn đảo. Ban ngày, họ ra khơi đánh bắt cá, dựng nhà và tham gia tuần tra vùng biển lân cận một cách thường xuyên và không thường xuyên, tích cực đóng góp vào việc bảo vệ sinh thái và môi trường.
Xu Dezhi và Xu Dexuan đều là thành viên lực lượng tự vệ tại đảo Ba Ba. Kể từ khi tham gia lực lượng vào năm 2011, họ đã nhiều lần thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh vùng biển xung quanh và ngăn chặn các tàu cá nước ngoài. Thời điểm căng thẳng nhất là năm 2014, khi họ phát hiện tàu cá nước ngoài tiến vào vùng biển lân cận. Sau khi báo cáo cho lực lượng đồn trú quản lý khu vực, các bên liên quan đã phối hợp điều động lực lượng kiểm soát đến thực thi pháp luật. Lúc đó, biển động dữ dội, tàu cá nước ngoài với lợi thế kích thước lớn hơn đã nhiều lần tìm cách va chạm với xuồng tấn công của lực lượng thực thi pháp luật phía Trung Quốc. Nhận thấy các tàu cá này thường mang theo chất nổ để đánh bắt hải sản và lo ngại rủi ro có thể xảy ra, người em trai là Xu Dezhi đã chủ động nhảy sang tàu cá nước ngoài trước khi hai bên áp sát nhằm kiểm soát tình hình. Trong lúc giằng co, tay phải của Xu Dezhi bị mảnh kính cứa rách, tổn thương mạch máu ở cổ tay và mất nhiều máu. Dù bị thương, Xu Dezhi vẫn tiếp tục phối hợp với đồng đội để khống chế và kiểm soát những người trên tàu cá nước ngoài.[6]
Hoạt động xã hội
Ngày 2 tháng 1 năm 2014, tại đảo Ba Ba thuộc quần đảo Hoàng Sa, hệ thống thiết bị khử muối từ nước biển đã chính thức được đưa vào hoạt động. Sự kiện này giúp đảo tự chủ được nguồn nước tại chỗ, thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào nước mưa và nguồn nước ngọt vận chuyển bằng tàu từ đảo Hữu Nhật. Đây là thực thể địa lý thứ tư tại quần đảo Hoàng Sa được trang bị hệ thống lọc nước biển này, sau các đảo Phú Lâm, Cây và Duy Mộng.
Kỹ sư tại đơn vị xử lý nước giải thích rằng thiết bị này sử dụng công nghệ khử muối nước biển bằng thẩm thấu ngược. Nước sau khi lọc đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng nước uống và an toàn để sử dụng trực tiếp. Hệ thống có thể khử muối 15 tấn nước biển mỗi ngày, đủ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của 120-150 người, bao gồm nấu ăn và tắm rửa. Thiết bị cũng đi kèm một bể chứa 5 tấn, đáp ứng nhu cầu nước sinh hoạt của khoảng 20 hộ dân trên đảo trong 3-4 ngày, hoặc khoảng 7 ngày nếu sử dụng tiết kiệm.
“Tôi vừa thử ngụm nước ngọt đầu tiên, và vị của nó gần giống như nước khoáng,” một ngư dân hào hứng chia sẻ, tay đang cầm ống dẫn nước. Anh và những người dân biển giờ đây tự tin hơn về cuộc sống tương lai của họ trên hòn đảo.
Theo thông tin được đưa ra, năm 2013, các nỗ lực cải thiện đời sống dân cư tại quần đảo Hoàng Sa đã được đẩy mạnh. Thiết bị phát điện năng lượng mặt trời đã được lắp đặt trên tất cả các đảo có người sinh sống thuộc quần đảo này, bao gồm đảo Cây, đảo Duy Mộng và đá Hải Sâm. Ngoài ra, thiết bị khử muối cũng đang được lắp đặt tại đá Hải Sâm, nơi sẽ sớm trở thành một trong năm điểm sản xuất nước ngọt tại đây (Theo phóng viên Vương Tử Khiêm).[7]
Xã khu Áp Công
Xã khu Áp Công (tiếng Trung: 鸭公社区, bính âm: Yāgōng Shèqū, Hán Việt: Áp Công Xã khu) là đơn vị hành chính không chính thức, tương đương cấp thôn, tổ dân phố ở Việt Nam được Trung Quốc thành lập năm 2010; thuộc Khu quản lý hành chính Quần đảo Vĩnh Lạc, quận Tây Sa, thành phố Tam Sa, tỉnh Hải Nam. Xã khu này quản lý các đảo Ba Ba, đảo Ốc Hoa, bãi Xà Cừ, và đá Trà Tây.[8] Tính đến năm 2012, xã khu này có 33 hộ dân gồm khoảng 74 người.[9]
Năm 2013, xã khu Ngân Dự được thành lập trên bãi Xà Cừ, tách ra khỏi xã khu Áp Công.
Tham khảo
- ^ Đặng Công Ngữ (chủ biên) (2012). Kỉ yếu Hoàng Sa. Đà Nẵng: Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông. tr. 9.
- ^ 广东省地名委员会. 《南海诸岛地名资料汇编》 (M) 1. 广州: 广东省地图出版社. 1987: 170. ISBN 80522-023-9.
- ^ a ă â b "走进西沙鸭公岛："珊瑚墙"围成的小渔港_海南微生活旅游_海南微生活". hainan.sina.com. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2026.
- ^ "鸭公岛．南海信息网". 鸭公岛．南海信息网. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2026.
- ^ "人民网--404页面". www.people.cn. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2026.
- ^ "三沙鸭公岛：从一棵树到一片林 见证西沙民兵绿色戍边". 三沙鸭公岛：从一棵树到一片林 见证西沙民兵绿色戍边. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2016.
- ^ "西沙鸭公岛结束无自产淡水历史_最新推荐_最新推荐_海口网". www.hkwb.net. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2026.
- ^ "最美三沙". 文汇报 (上海)|文汇报. ngày 18 tháng 7 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2012.
- ^ "鸭公社区". 百度百科. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2023.
Liên kết ngoài
- Đảo Ba Ba, Google Maps
 | Bài viết liên quan đến địa lý châu Á này vẫn còn sơ khai. Bạn hãy giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn. |