Đau thần kinh hông

Minh họa vị trí đau thần kinh hông

Đại cương Đau thần kinh hông là một hội chứng đau dọc theo dây thần kinh hông, có thể do bản thân dây thần kinh hoặc rễ của dây thần kinh bị tổn thương gây nên.

Nguyên nhân và cơ chế sinh bệnh. Thường là phong hàn, phong nhiệt hoặc thấp nhiệt thừa lúc tấu lý sơ hở vào kinh Thái dương bàng quang hoặc kinh Thiếu dương đởm, hoặc huyết ứ ở hai kinh trên. Những nguyên nhân này làm cho khí huyết của 2 kinh Bàng quang, Đởm bị cản trở hoặc tắc lại, gây nên "không thông thì đau", và nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng đến Can, Thận.

Nguyên nhân theo y học hiện đại

Thoát vị đĩa đệm là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau thần kinh hông. Khi nhân nhày thoát ra từ đĩa đệm thắt lưng, nó chèn ép trực tiếp vào rễ thần kinh L5 hoặc S1, gây viêm nhiễm và kích thích thần kinh. Áp lực này tạo ra cảm giác đau lan dọc theo đường đi của thần kinh tọa từ thắt lưng xuống chân.

Thoái hóa cột sống thắt lưng xảy ra khi các đĩa đệm mất nước, chiều cao giảm và xương tăng sinh tạo thành mỏm xương gai. Quá trình này gây hẹp ống sống thắt lưng, làm giảm không gian cho rễ thần kinh đi qua. Sự chèn ép mãn tính dẫn đến đau, tê bì và các rối loạn vận động ở chi dưới.

Chấn thương vùng thắt lưng bao gồm gãy xương cột sống, sang chấn do tai nạn giao thông, té ngã hoặc va đập mạnh. Chấn thương có thể gây tổn thương trực tiếp cho rễ thần kinh hoặc gián tiếp thông qua tổn thương đĩa đệm, dây chằng và các cấu trúc cột sống. Máu tụ, phù nề sau chấn thương cũng góp phần chèn ép thần kinh.

Hẹp ống sống thắt lưng là tình trạng ống sống bị thu hẹp do thoái hóa khớp, dây chằng vàng dày lên, đĩa đệm lồi ra hoặc xương tăng sinh. Không gian cho tủy sống và rễ thần kinh đi qua bị giảm đáng kể, đặc biệt khi bệnh nhân đi bộ hoặc đứng lâu, gây đau và yếu cơ chi dưới.

Hội chứng cơ hình lê xảy ra khi cơ piriformis ở vùng mông co thắt, phì đại hoặc co cứng, chèn ép trực tiếp lên thần kinh tọa đi ngay dưới hoặc đôi khi đi xuyên qua cơ này. Tình trạng này gây đau mông lan xuống chân sau, thường bị nhầm lẫn với đau thần kinh hông do thoát vị đĩa đệm, nhưng nguồn gốc tổn thương nằm ở vùng mông chứ không phải cột sống.

Bệnh chứng

đau liên tục hoặc đau tửng cơn theo các đường kinh. Đau tăng và chạy dọc từ lưng xuống chân khi cúi lưng, ho hắt hơi, đi lại nhiều. Tính chất đau: ê ẩm(do hàn thấp), đau như kim châm đau như bị dao cắt (do huyết ứ). Những điểm ấn đau thường là: đại trường du, hoàn khiêu, thừa phù, ủy trung, thừa sơn, côn lôn, dương lăng tuyền. Để đỡ đau, bệng nhân thường có tư thế chống đau. Cảm giác có thể quá mẫn hoặc tê ở mặt ngoài cẳng chân, mu bàn chân. Bệnh nhân đi lại khó khăn. Các cơ dọc dây thần kinh co lại, nên những động tác căng các cơ đó đều gây đau, do đó cả vận động bị động cũng bị hạn chế. - có thể có teo cơ ở mông và chi dưới, phản xạ gân gót giảm hoặc mất phản xạ gân bánh chè bình thường (do can thận âm hư không nuôi dưỡng được gân) Có thể có cảm giác lạnh hoặc nóng ở chi đau.