Gõ đỏ
| Afzelia xylocarpa | |
|---|---|
 | |
| Tình trạng bảo tồn | |
| Phân loại khoa học | |
| Giới (regnum) | Plantae |
| (không phân hạng) | Angiospermae |
| (không phân hạng) | Eudicots |
| (không phân hạng) | Rosids |
| Bộ (ordo) | Fabales |
| Họ (familia) | Fabaceae |
| Phân họ (subfamilia) | Caesalpinioideae |
| Tông (tribus) | Detarieae |
| Chi (genus) | Afzelia |
| Loài (species) | A. xylocarpa |
| Danh pháp hai phần | |
| Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib | |
| Danh pháp đồng nghĩa[2] | |
| |
Gõ đỏ, các tên gọi khác như hổ bì, cà te (danh pháp hai phần: Afzelia xylocarpa), là loài thực vật thuộc họ Đậu,[2][3] mọc tại một số nước Đông Nam Á như: Thái Lan, Việt Nam, Campuchia, Lào và Myanmar trong các khu rừng rụng lá. Cây trưởng thành có thể đạt chiều cao 30 mét với đường kính thân cây lên đến 2 mét.
Đặc điểm
Cây gỗ lớn, vỏ màu xám trắng, sần sùi nhiều. Phân cành thấp. Lá kép lông chim chẵn, phiến lá chét hình trái xoan, đầu có mũi lồi tù, đuôi gần tròn. Hoa tự hình chùm, hoa lưỡng tính, tràng hoa màu trắng, có 1 cánh, hình tròn có móng dài. Quả đậu hình bao kính. Vỏ quả khi chín hoá gỗ màu đen. Hạt hình trụ có cạnh, vỏ hạt cứng màu đen, dây rốn cứng màu vàng nhạt.
Cây sinh trưởng chậm, ưa sáng, phân bố trong rừng thường xanh hoặc rừng nửa rụng lá, mọc trên đất bằng hoặc sườn thoát nước, tầng đất sâu, thành phần cơ giới của đất trung bình.
Sử dụng
Hạt được thu hoạch để làm thuốc. Phần thịt hạt có thể dùng để làm thuốc lá điếu, còn vỏ và hạt được dùng làm thuốc thảo dược. Gỗ có vân đẹp dùng để làm đồ trang trí bằng gỗ, bút, cán dao, chạm khắc và nhạc cụ.
Ở Campuchia, gõ đỏ được trồng làm cây bóng mát do tán cây rộng. Ở ven đường và ven sông, cây này tạo ra một hàng rào chắn gió tốt và bảo vệ đất khỏi xói mòn do nước gây ra.[4]
Tên thông thường
Gõ đỏ có nhiều tên thông thường ở các địa phương khác nhau, bao gồm:
- Tiếng Khmer: បេង [beːŋ]
- Tiếng Lào: ຄ່າ [kʰāː]
- Hán ngữ tiêu chuẩn: 缅茄 (pinyin: miǎnqié)
- Tiếng Thái: มะค่า, RTGS: makha, phát âm [mā.kʰâː]
- Tiếng Việt: Gõ đỏ.
Hình ảnh
Tham khảo
- ^ Nghia, N.H. (1998). "Afzelia xylocarpa". Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2014.
- ^ a b "Afzelia xylocarpa (Kurz) Crai". Plants of the World Online. The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. ngày 10 tháng 8 năm 2026. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2026.
- ^ "Afzelia xylocarpa (Kurz) Crai". Catalogue of Life. Species 2000. ngày 10 tháng 8 năm 2026. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2026.
- ^ "Types of trees we plant in Cambodia". 2017. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2026.
Liên kết ngoài
Tư liệu liên quan tới Afzelia xylocarpa tại Wikimedia Commons
Lỗi Lua trong Mô_đun:Taxonbar tại dòng 141: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).