Wikibeta, Bách khoa tri thức mở

Alpha male và beta male

"Beta male" đổi hướng tới đây. Đối với khái niệm tập tính học, xem cá thể alpha.

Alpha male và beta male (dịch: đàn ông alpha và đàn ông beta, cách viết rút gọn: alpha và beta) là những thuật ngữ tiếng lóng dành cho nam giới, bắt nguồn từ khái niệm alpha và beta trong tập tính học động vật. Việc áp dụng các khái niệm này sang hành vi con người bị giới khoa học coi là một sự đơn giản hóa thái quá hay thậm chí là ngụy khoa học.[1][2][3] Thuật ngữ alpha male thường được áp dụng sai để chỉ bất kỳ người đàn ông có xu hướng áp đặt nào, đặc biệt là những kẻ bắt nạt.[4] Cả hai thuật ngữ đều được sử dụng thường xuyên trong manosphere (cộng đồng chuyên đề cao tính thượng đẳng của nam giới).[5] Thuật ngữ beta thường được sử dụng như từ nhận diện mang nét nghĩa miệt thị giữa những thành viên trong cộng đồng manosphere, đặc biệt là incel — những người không tin là mình có tính quyết đoán hay nam tính theo kiểu truyền thống, và cảm thấy bị phụ nữ coi thường.[6][7] Beta cũng thường được dùng để mô tả tiêu cực về người đàn ông không quyết đoán, đặc biệt là với phụ nữ và trong cuộc sống nói chung.[5][8]

Lịch sử

Trước thập niên 1990, thuật ngữ này hầu như chỉ được sử dụng trong tập tính học động vật, đặc biệt là để chỉ đặc quyền giao phối với giống cái, khả năng nắm giữ lãnh thổ, và phân cấp về mức tiêu thụ nguồn thức ăn trong bầy hoặc đàn của chúng.[9] Trong tập tính học động vật, beta là từ dùng để chỉ loài động vật phụ thuộc vào thành viên cấp cao hơn trong hệ thống phân cấp xã hội. Vì vậy mà beta là loài phải chờ ăn và ít có cơ hội được giao phối hoặc không có.[10]

Trong cuốn sách Chimpanzee Politics: Power and Sex Between Apes (1982), nhà linh trưởng học kiêm tập tính học Frans de Waal chỉ ra rằng những quan sát của ông về đàn tinh tinh có thể ứng dụng trong sự tương tác giữa người với người.[11] Một số bài bình luận về cuốn sách, bao gồm cả bài viết của tờ Chicago Tribune có thảo luận về sự tương quang giữa hệ thống phân cấp của loài tinh tinh với hệ thống phân cấp quyền lực ở loài người. Vào đầu thập niên 1990, một số phương tiện truyền thông bắt đầu sử dụng thuật ngữ alpha để chỉ con người, đặc biệt là những doanh nhân thành đạt "đầy nam tính". Nhà báo Jesse Singal viết trên tạp chí New York rằng thuật ngữ này trở nên phổ biến là do một bài báo đăng trên tạp chí Times vào năm 1999. Bài báo này vạch ra quan điểm của Naomi Wolf, người lúc bấy giờ là cố vấn cho ứng cử viên tổng thống Al Gore: "Wolf đã tranh luận trong nội bộ rằng Gore là 'Beta male' cần phải trở thành 'Alpha male' ở Phòng Bầu dục trước khi công chúng xem ông là người đứng đầu". Singal cũng ghi nhận cuốn sách bán chạy The Game (2005) viết về pickup artist (tạm dịch: nghệ thuật tán gái) của Neil Strauss vì đã phổ biến từ alpha male như một lý tưởng đầy tham vọng.[12]

Sử dụng

Thuật ngữ alpha male thường được áp dụng một cách không chính xác cho bất kỳ người đàn ông thống trị nào, đặc biệt là khi dùng để chỉ những kẻ bắt nạt.[4] Tuy nhiên, bản tính muốn thống trị hiếm khi được xem là điểm tích cực ở cả việc hẹn hò lý tưởng hay tìm kiếm một đối tác lãng mạn.[13] Quan niệm cho rằng có một hệ thống phân cấp thống trị giữa người với người bao gồm "alpha male" và "beta male" đôi khi được đưa tin trên các phương tiện truyền thông chính thống. Các chuyên gia coi những tuyên bố như phụ nữ có xu hướng ham muốn "alpha male" là sự kỳ thị nữ giới và khuôn sáo, và các nghiên cứu khoa học cũng không ủng hộ tuyên bố kiểu này.[14][15][16] Không thể nào phân loại con người như là hệ thống phân cấp thống trị được vì hành vi và xã hội của loài người phức tạp hơn rất nhiều so với các loài linh trưởng khác. Con người vừa có thể giữ vai trò thống trị trong một số hoàn cảnh xã hội nhất định, vừa có thể là cấp dưới trong một số trường hợp khác.[15][16]

Quan niệm sai lầm về "alpha male" rất phổ biến ở manosphere. Manosphere là tập hợp các trang web, blog và diễn đàn trực tuyến truyền bá về nam tính, cực lực phản đối nữ quyền, và kỳ thị nữ giới bao gồm các phong trào như đòi quyền nam giới, incel (độc thân tự nguyện), Men Going Their Own Way (MGTOW), pickup artist (PUA).[22] Thuật ngữ beta cũng thường xuyên được sử dụng trong cộng đồng manosphere. Cách sử dụng của từ thực sự không phù hợp, và học giả Debbie Ging đã diễn tả rằng lý thuyết của cộng đồng về "nam tính alpha, beta, omega và zeta" là "nhầm lẫn và mâu thuẫn".[23] Beta đôi khi được sử dụng như là từ nhận diện cho những người đàn ông không có biểu hiện của sự nam tính bá quyền.[6][7] Từ này đôi khi cũng được cư dân manosphere sử dụng như một thuật ngữ mỉa mai dành cho những người đàn ông coi trọng nữ quyền, hoặc đang hành xử như một "hiệp sĩ trắng".[24] Một số nhóm manosphere có thể gọi thành viên của nhóm khác trong cộng đồng manosphere là beta. Lấy ví dụ, thành viên của cộng đồng MGTOW thường sử dụng từ beta để chỉ cánh đàn ông hoạt động vì quyền nam giới hoặc incel.[6] Thành viên của cộng đồng pickup artist (PUA) thường sử dụng từ này để nói về giới đàn ông không được hưởng "cuộc chơi".[25] Nói chung, cộng đồng manosphere tin rằng "alpha male" là những người đàn ông được nhiều phụ nữ ưa thích, còn "beta male" là những người bị phụ nữ phớt lờ hoặc lợi dụng.[23][26][27] Cộng đồng manosphere cũng sử dụng các thuật ngữ tương tự khác như nice guy (anh chàng tốt bụng), cuck (bị mọc sừng), simp, và soy boy (thằng đậu nành, vì đậu nành chứa phytoestrogen có thành phần từ hormone tình dục nữ).[26][28][29][30][31]

Thuật ngữ liên quan

Beta uprising

Thuật ngữ beta uprising (beta nổi dậy) hoặc incel rebellion (incel nổi loạn) được phần lớn incel sử dụng để đề cập đến sự báo thù của các thành viên trong cộng đồng vì bị phụ nữ coi thường.[32] Từ này đôi khi cũng sử dụng để mô tả phong trào nhằm lật đổ cái mà họ coi là xã hội nữ quyền, áp bức.[33] Vụ tấn công xe tải ở Toronto vào năm 2018 được cho là do một người đàn ông gây ra. Trước khi thực hiện vụ tấn công, anh ta từng đăng trên trang Facebook cá nhân nội dung là "Cuộc khởi nghĩa của Incel đã bắt đầu".[33] Phương tiện truyền thông sử dụng thuật ngữ beta uprising và incel rebellion để chỉ những hành vi bạo lực do cộng đồng manosphere gây ra, đặc biệt là incel.[23][33]

Betabux

Trong cộng đồng manosphere, thuật ngữ betabux dùng để chỉ những beta male chuyên chi tiền cho phụ nữ với hi vọng có thể kiếm được mối quan hệ lãng mạn hoặc tình dục. Từ trái nghĩa là alphafux, dùng để chỉ những alpha male không cần chi tiền cho phụ nữ mà vẫn có thể quan hệ tình dục với họ.[34] Thuật ngữ này giả định một chiến lược tình dục của phụ nữ, theo đó họ thích quan hệ tình dục với alpha male, nhưng vẫn tìm đến beta male kém hấp dẫn hơn chủ yếu vì mục đích tài chính như một lựa chọn thứ yếu.[23][34] Đôi khi, thuật ngữ này được sử dụng để chỉ niềm tin rằng phụ nữ kết hôn với beta male chỉ để lợi dụng họ về mặt tài chính, trong khi vẫn tiếp tục quan hệ tình dục với alpha male.[23][27]

Phê bình khoa học

Việc áp dụng khái niệm alpha và beta từ tập tính học động vật sang hành vi con người bị giới nghiên cứu bác bỏ ở nhiều cấp độ khác nhau, từ nền tảng động vật học cho đến tâm lý học tiến hóa và nghiên cứu về hành vi giao phối.[3]

Sự sai lầm của mô hình "sói alpha"

 
Trong một đàn sói, con đầu đàn thường chỉ là bố hoặc mẹ của các con non. Trong hình là đàn Lamar Canyon tại Vườn quốc gia Yellowstone vào năm 2012, được dẫn đầu bên phải là con sói cái mang mã số 832F.

Nền tảng động vật học của khái niệm alpha-beta vốn đã không vững. Quan niệm về "sói alpha" bắt nguồn từ nghiên cứu của nhà tập tính học người Đức Rudolf Schenkel thập niên 1940, thực hiện trên các con sói bị giam cầm lấy từ nhiều vườn thú khác nhau — tức là một nhóm cá thể không có quan hệ họ hàng bị ép sống chung trong môi trường nhân tạo.[35] Năm 1970, nhà sinh vật học L. David Mech đã phổ biến hóa các kết quả này trong cuốn sách The Wolf: Ecology and Behavior of an Endangered Species.[36] Tuy nhiên, sau 13 mùa hè nghiên cứu sói hoang dã trên đảo Ellesmere ở Canada, Mech nhận ra rằng các đàn sói trong tự nhiên thực chất là các đơn vị gia đình, trong đó "lãnh đạo" đơn giản là bố mẹ dẫn dắt con cái chứ không phải những cá thể chiến thắng trong các cuộc tranh giành quyền lực. Năm 1999, Mech tự công bố nghiên cứu đính chính lại quan điểm trước đây của mình, kết luận rằng thuật ngữ "alpha" trong ngữ cảnh của các đàn sói hoang dã "thường vô lý hơn cả việc gọi một người cha hay một con hươu cái đầu đàn là alpha".[37] Mech đã nhiều lần yêu cầu nhà xuất bản ngừng tái bản cuốn sách năm 1970, song không thành công.

Hệ thống phân cấp alpha-beta không áp dụng được cho con người

Ngay cả đối với các loài linh trưởng gần với người hơn, các nhà tập tính học cũng cảnh báo về việc lạm dụng các khái niệm này. Frans de Waal, nhà linh trưởng học đã phổ biến quan sát về tinh tinh trong cuốn sách năm 1982 (một trong những nguồn gốc của việc dùng "alpha" cho con người)[11] nhiều lần nhấn mạnh rằng địa vị alpha ở tinh tinh không đồng nghĩa với sự thống trị hung hăng, mà còn đòi hỏi sự liên minh, hòa giải và kiểm soát bản thân.[4] Ở người, hành vi xã hội phức tạp hơn nhiều: một cá nhân có thể có địa vị cao trong một bối cảnh xã hội nhất định nhưng lại là cấp dưới trong bối cảnh khác, và không ai cố định trong một "thứ bậc" duy nhất;[15] chẳng hạn như hai anh em làm việc trong cùng một công ty thì người em có thể có vị trí cao hơn, nhưng trong gia đình thì vẫn có "thứ bậc" thấp hơn. Nghiên cứu của Hawley, Little và Card vào năm 2008 trên 1.723 học sinh cũng cho thấy những cá nhân có địa vị xã hội cao không đạt được vị trí đó nhờ sự thống trị đơn thuần, mà nhờ kết hợp giữa hành vi thân thiện xã hội và sự quyết đoán.[1]

Bên cạnh đó, tâm lý học tiến hóa hiện cũng đại phân biệt hai con đường để đạt địa vị xã hội ở người: thống trị (dominance) thông qua sức mạnh và sự đe dọa để tạo ra nỗi sợ hãi; và uy tín (prestige) nhờ việc chia sẻ kiến thức và kỹ năng để nhận được sự tôn trọng từ người khác. Cheng và cộng sự chứng minh qua thực nghiệm rằng cả hai con đường đều có thể đạt được địa vị, nhưng uy tín là yếu tố dự đoán tốt hơn đáng kể về sức hút lãng mạn đối với phụ nữ, trong khi sự thống trị hung hăng thường bị đánh giá tiêu cực trong quá trình hẹn hò.[38] Điều này trực tiếp bác bỏ quan điểm của cộng đồng manosphere rằng "alpha male", những người đàn ông mang đặc điểm thống trị, hung hăng, mới là đối tượng được phụ nữ ưa thích nhất.

Giả thuyết "alphafux betabux" không có cơ sở thực nghiệm

Giả thuyết của cộng đồng manosphere về chiến lược giao phối của phụ nữ rằng phụ nữ tìm kiếm quan hệ tình dục với "alpha male" khi đang trong giai đoạn rụng trứng, đồng thời tìm đến "beta male" để đảm bảo tài chính dựa chủ yếu vào cái gọi là ovulatory shift hypothesis (giả thuyết thay đổi hành vi theo chu kỳ rụng trứng).[39] Tuy nhiên, đây là một giả thuyết bị bác bỏ rộng rãi trong tài liệu khoa học. Jones, Hahn và DeBruine năm 2019 trong một tổng quan đăng trên tạp chí Trends in Cognitive Sciences kết luận rằng các nghiên cứu ủng hộ giả thuyết này đều bị chỉ trích rộng rãi về phương pháp thí nghiệm và kể cả các nghiên cứu mới hơn với phương pháp cải thiện phần lớn vẫn báo cáo các kết quả vô nghĩa.[40]

Tham khảo

  1. ^ a b Hawley, Patricia H.; Little, Todd D.; Card, Noel A. (2008). "The myth of the alpha male: A new look at dominance-related beliefs and behaviors among adolescent males and females". International Journal of Behavioral Development. Quyển 32 số 1. tr. 76–88. doi:10.1177/0165025407084054.
  2. ^ Pappas, Stephanie. "Is the Alpha Wolf Idea a Myth?". Scientific American (bằng tiếng Anh).
  3. ^ a b Aziz, Jwana; Lavis, Anna (ngày 23 tháng 6 năm 2025). "What is an 'alpha' male?".
  4. ^ a b c de Waal, Frans (2017). "The Surprising Science of Alpha Males". MedPage Today (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2021.
  5. ^ a b Friedland, Roger (2018). "Donald's Dick: A Man Against the Institutions". Trong Mast, Jason L.; Alexander, Jeffrey C. (biên tập). Politics of Meaning/Meaning of Politics: Cultural Sociology of the 2016 U.S. Presidential Election. Basingstoke: Palgrave Macmillan. tr. 126–127. doi:10.1111/soin.12328. ISBN 978-3-319-95944-3. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2020.
  6. ^ a b c Jones, Callum; Trott, Verity; Wright, Scott (ngày 8 tháng 11 năm 2019). "Sluts and soyboys: MGTOW and the production of misogynistic online harassment". New Media & Society (bằng tiếng Anh). SAGE Journals. tr. 146144481988714. doi:10.1177/1461444819887141. ISSN 1461-4448.
  7. ^ a b Nicholas, Lucy; Agius, Christine (2018). The Persistence of Global Masculinism: Discourse, Gender and Neo-Colonial Re-Articulations of Violence. Cham, Switzerland: Palgrave Macmillan. doi:10.1007/978-3-319-68360-7. ISBN 978-3-319-68359-1. LCCN 2017954971. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2020.
  8. ^ Clark-Flory, Tracy (ngày 1 tháng 7 năm 2014). "In praise of the 'beta male'". Salon. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2020.
  9. ^ Gese, Eric M.; Ruff, Robert L.; Crabtree, Robert L. (ngày 1 tháng 5 năm 1996). "Foraging ecology of coyotes (Canis latrans): the influence of extrinsic factors and a dominance hierarchy". Canadian Journal of Zoology (bằng tiếng Anh). Quyển 74 số 5. tr. 769–783. doi:10.1139/z96-089. ISSN 0008-4301.
  10. ^ Davies, N. B. (ngày 22 tháng 5 năm 1984). "Cooperation and conflict among dunnocks, Prunella modularis, in a variable mating system". Animal Behaviour (bằng tiếng Anh). Quyển 33 số 2. tr. 628–648. doi:10.1016/S0003-3472(85)80087-7.
  11. ^ a b Waal, F. B. M. de (2007). Chimpanzee politics: power and sex among apes (ấn bản thứ 25). Baltimore, Md: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8656-0.
  12. ^ Singal, Jesse (ngày 18 tháng 5 năm 2016). "How America Became Infatuated With a Cartoonish Idea of 'Alpha Males'". New York Magazine (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2020.
  13. ^ Kaufman, Scott Barry (ngày 10 tháng 12 năm 2015). "The Myth of the Alpha Male". Greater Good Magazine. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2021.
  14. ^ Steadman, Ian (ngày 4 tháng 6 năm 2014). "The sexist pseudoscience of pick-up artists: the dangers of "alpha male" thinking". New Statesman. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2021.
  15. ^ a b c Burnett, Dean (ngày 10 tháng 10 năm 2016). "Do alpha males even exist?". The Guardian (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2021.
  16. ^ a b Hosie, Rachel (ngày 9 tháng 5 năm 2017). "The Myth of the Alpha Male". The Independent (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2021.
  17. ^ Hodapp, Christa (2017). Men's Rights, Gender, and Social Media. Lanham, Md.: Lexington Books. tr. xv. ISBN 978-1-49-852617-3. The manosphere is a group of loosely associated websites, blogs, and forums all concerned with masculinity and men's issues, and includes input from the MRM, pick-up artists, anti-feminists, and fathers' rights activists.
  18. ^ Jones, Callum; Trott, Verity; Wright, Scott (ngày 8 tháng 11 năm 2019). "Sluts and soyboys: MGTOW and the production of misogynistic online harassment". New Media & Society. doi:10.1177/1461444819887141. ISSN 1461-4448. The Manosphere is now home to several different groups, including pickup artists, the more radical 'Incels', father's groups, Men's Rights Activists (MRAs) and the Men Going Their Own Way (MGTOW) group and each has important differences that need to be unpacked.
  19. ^ Lumsden, Karen (2019). "'I Want to Kill You in Front of Your Children' Is Not a Threat. It's an Expression of a Desire': Discourses of Online Abuse, Trolling, and Violence on r/MensRights". Trong Lumsden, Karen; Harmer, Emily (biên tập). Online Othering: Exploring Digital Violence and Discrimination on the Web. Cham, Switzerland: Palgrave Macmillan. tr. 91–115. doi:10.1007/978-3-030-12633-9_4. ISBN 978-3-03-012632-2. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2021.
  20. ^ Jane, Emma A. (2017). "Systemic misogyny exposed: Translating Rapeglish from the Manosphere with a Random Rape Threat Generator". International Journal of Cultural Studies. Quyển 21 số 6. tr. 661–680. doi:10.1177/1367877917734042. ISSN 1367-8779. S2CID 149078033. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 3 năm 2021. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2021. Despite some conflicting agendas and tribalism, [manosphere] groups are united by an antagonism towards women, a vehement opposition to feminism, and the production of hyperbolic misogynist discourse...
  21. ^ Marwick, Alice; Lewis, Rebecca (ngày 15 tháng 5 năm 2017). Media Manipulation and Disinformation Online (Báo cáo). New York: Data & Society Research Institute. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 3 năm 2021. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2020. The 'manosphere' is a loose collection of blogs and forums devoted to men's rights, sexual strategy, and misogyny.
  22. ^ [17][18][19][20][21]
  23. ^ a b c d e Ging, Debbie (2017). "Alphas, Betas, and Incels: Theorizing the Masculinities of the Manosphere". Men and Masculinities (bằng tiếng Anh). Quyển 22 số 4. SAGE Journals. tr. 638–657. doi:10.1177/1097184X17706401. ISSN 1097-184X.
  24. ^ Mendes, Kaitlynn; Ringrose, Jessica; Keller, Jessalynn (2019). Digital Feminist Activism: Girls and Women Fight Back Against Rape Culture. New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-069785-3. OCLC 1050133589.
  25. ^ Zuckerberg, Donna (2018). Not All Dead White Men: Classics and Misogyny in the Digital Age. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-97555-2. OCLC 1020311558.
  26. ^ a b Nagle, Angela (2017). Kill All Normies: Online Culture Wars From 4Chan And Tumblr To Trump And The Alt-Right. Alresford, UK: Zero Books. ISBN 978-1-78535-543-1.
  27. ^ a b Van Valkenburgh, Shawn P. (ngày 4 tháng 12 năm 2018). "Digesting the Red Pill: Masculinity and Neoliberalism in the Manosphere". Men and Masculinities (bằng tiếng Anh). doi:10.1177/1097184X18816118. ISSN 1097-184X.
  28. ^ Ward, Anna Maria (ngày 1 tháng 4 năm 2020). "Here's why people are calling each other 'simps' online". The Daily Dot (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2020.
  29. ^ Hosie, Rachel (ngày 30 tháng 10 năm 2017). "This is the far right's new favourite insult". The Independent (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2020.
  30. ^ Gambert, Iselin; Linné, Tobias (2018). "From Rice Eaters to Soy Boys: Race, Gender, and Tropes of 'Plant Food Masculinity'". Animal Studies Journal. Quyển 7 số 2. tr. 120–179. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2020.
  31. ^ Henderson, Alex (ngày 15 tháng 11 năm 2018). "Inside the "soy boy" conspiracy theory: It combines misogyny and the warped world of pseudosciece". Salon (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2020.
  32. ^ Dewey, Caitlin (ngày 7 tháng 10 năm 2015). "Incels, 4chan and the Beta Uprising: making sense of one of the Internet's most-reviled subcultures". The Washington Post (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2020.
  33. ^ a b c Chokshi, Niraj (ngày 24 tháng 4 năm 2018). "What Is an Incel? A Term Used by the Toronto Van Attack Suspect, Explained". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 4 năm 2018. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2020.
  34. ^ a b Clark-Flory, Tracy (ngày 2 tháng 7 năm 2014). "'Feminism is a sexual strategy': Inside the angry online men's rights group 'Red Pill'". Salon. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2020.
  35. ^ Schenkel, R. (1947). "Ausdrucks-Studien an Wölfen: Gefangenschafts-Beobachtungen". Behaviour. Quyển 1 số 2. tr. 81–129. ISSN 0005-7959.
  36. ^ Mech, L. David (1981). The wolf: the ecology and behavior of an endangered species (ấn bản thứ 1). Minneapolis: University of Minnesota Press. ISBN 978-0-8166-1026-6.
  37. ^ Mech, L. David (1999). "Alpha status, dominance, and division of labor in wolf packs". Canadian Journal of Zoology. Quyển 77 số 8. tr. 1196–1203. doi:10.1139/z99-099. ISSN 0008-4301.
  38. ^ Cheng, Joey T.; Tracy, Jessica L.; Foulsham, Tom; Kingstone, Alan; Henrich, Joseph (2013). "Two ways to the top: Evidence that dominance and prestige are distinct yet viable avenues to social rank and influence". Journal of Personality and Social Psychology. Quyển 104 số 1. tr. 103–125. doi:10.1037/a0030398.
  39. ^ Gangestad, Steven W.; Thornhill, Randy (ngày 22 tháng 5 năm 1998). "Menstrual cycle variation in women's preferences for the scent of symmetrical men". Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences (bằng tiếng Anh). Quyển 265 số 1399. tr. 927–933. doi:10.1098/rspb.1998.0380. ISSN 0962-8452. PMC 1689051. PMID 9633114.
  40. ^ Jones, Benedict C.; Hahn, Amanda C.; DeBruine, Lisa M. (2019). "Ovulation, sex hormones, and women's mating psychology". Trends in Cognitive Sciences. Quyển 23 số 1. tr. 51–62. doi:10.1016/j.tics.2018.10.008. PMID 30477896.
Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Alpha_male_và_beta_male&oldid=7612036”