An Bình, Gia Lai

Đối với các định nghĩa khác, xem An Bình (định hướng).

An Bình
Phường
Di tích Rộc Tưng - Gò Đá
Hành chính
Quốc gia	Việt Nam
Vùng	Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên
Tỉnh	Gia Lai
Trụ sở UBND	1610 đường Quang Trung
Lịch sử hình thành
Thành lập	16/6/2025
Địa lý
Tọa độ: 13°57′27″B 108°38′41″Đ
879 người/km²Bản đồ phường An Bình An Bình Vị trí phường An Bình trên bản đồ Việt Nam
Diện tích	73,13 km²
Dân số (31/1/2/2024)
Tổng cộng	30.851 người
Mật độ	421 người/km²
Khác
Mã hành chính	23614
Website	anbinh.gialai.gov.vn

An Bình là một phường thuộc tỉnh Gia Lai, Việt Nam.

Địa lý

Phường An Bình nằm ở trung tâm của tỉnh Gia Lai, cách phường Quy Nhơn khoảng 85km về phía Tây, cách phường Pleiku khoảng 85km về phía Đông và cách phường Auyn Pa khoảng 90km về phía Bắc. Phường nằm ở điểm giữa, là điểm nối quan trọng giữa phía Đông và phía Tây của tỉnh Gia Lai, nằm ở hữu ngạn sông Ba thuộc khu vực thị xã An Khê và huyện Đắk Pơ trước đây, có vị trí địa lý:

• Phía đông giáp với phường An Khê với ranh giới là sông Ba.
• Phía Bắc giáp với các xã Tơ Tung và xã Kông Bơ La.
• Phía Tây giáp với xã Đắk Pơ.
• Phía Nam giáp xã Ya Hội.

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường An Bình sau sắp xếp có diện tích 73,13km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 30.851 người, mật độ dân số đạt 421 người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

Hành chính

Phường An Bình được chia thành 11 khu phố sau sắp xếp từ các tổ dân phố trước đây, được đánh số từ 1 đến 11.

Lịch sử

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, ba tỉnh Kon Tum, Pleiku và Phú Bổn hợp nhất thành tỉnh Gia Lai – Kon Tum. 

Khi này, địa bàn các xã Phú An Cư, Tân An và Cư An thuộc huyện An Khê của tỉnh Gia Lai – Kon Tum. Đồng thời, xã Phú An Cư là nơi đặt huyện lị của huyện An Khê thuộc tỉnh Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 2 tháng 3 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 77-CP về việc thành lập và điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chư Prông, An Khê, Sa Thầy và Ayun Pa, tỉnh Gia Lai - Kon Tum. Theo đó:

• Thành lập thị trấn An Khê trên cơ sở một phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Phú An Cư.
• Phần còn lại của xã Phú An Cư được đổi tên thành xã Phú An.

• Thị trấn An Khê trở thành thị trấn huyện lị của huyện An Khê thuộc tỉnh Gia Lai - Kon Tum.

• Khi này, thị trấn An Khê và các xã Tân An, Cư An thuộc huyện An Khê của tỉnh Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Quốc hội ban hành. Theo đó, chia tỉnh Gia Lai – Kon Tum thành 2 tỉnh với:

• Tỉnh Gia Lai gồm thị xã Pleiku và 9 huyện: An Khê, Ayun Pa, Chư Păh, Chư Prông, Chư Sê, K’bang, Kông Chro, Krông Pa, Mang Yang
• Tỉnh Kon Tum gồm thị xã Kon Tum và 4 huyện: Đắk Tô, Đắk Glei, Sa Thầy, Kon Plông
• Khi này, thị trấn An Khê và các xã Tân An, Cư An thuộc huyện An Khê của tỉnh Gia Lai. Đồng thời, thị trấn An Khê cũng là thị trấn huyện lị thuộc huyện An Khê của tỉnh Gia Lai.

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 25-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập xã thuộc các huyện An Khê và Chư Sê của tỉnh Gia Lai. Theo đó, thành lập xã Thành An trên cơ sở một phần diện tích tự nhiên tự nhiên và quy mô dân số của xã Cư An.

Ngày 9 tháng 12 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 155/2003/NĐ-CP về việc thành lập thị xã An Khê và huyện Đăk Pơ, thành lập xã Đăk Pơ thuộc huyện Đăk Pơ của tỉnh Gia Lai. Theo đó:

• Thành lập thị xã An Khê trên cơ sở 19.912,10 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 62.600 người của thị trấn An Khê và 4 xã: Cửu An, Song An, Thành An, Tú An thuộc huyện An Khê trước đây.
• Đồng thời, thành lập phường An Bình trên cơ sở 930,40 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 7.279 người của thị trấn An Khê.
• Thành lập huyện Đắk Pơ trên cơ sở toàn bộ 49.961,50 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 34.563 người của các xã còn lại của huyện An Khê gồm: Phú An, Tân An, Cư An, Ya Hội, Yang Bắc, An Thành, Hà Tam.
• Khi này, phường An Bình thuộc thị xã An Khê và các xã Tân An, Cư An thuộc huyện Đắk Pơ của tỉnh Gia Lai.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Gia Lai và tỉnh Bình Định thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Gia Lai.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1664/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Gia Lai năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường An Bình (thị xã An Khê) và các xã Tân A, Cư An (huyện Đắk Pơ) thành phường mới có tên gọi là phường An Bình.

Giao thông

Hiện nay, phường An Bình là đầu mối giao thông quan trọng của tỉnh Gia Lai khi có Quốc lộ 19 đi qua kết nối các phường, xã phía Đông của tỉnh Gia Lai (trước đây thuộc tỉnh Bình Định) với các phường, xã phía Tây của tỉnh.

Di tích khảo cổ Rộc Tưng - Gò Đá

Di tích Rộc Tưng - Gò Đá tại thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai

Vị trí của Di tích khảo cổ Rộc Tưng - Gò Đá nhìn từ trên cao

Di chỉ đồ đá cũ An Khê được phát hiện năm 2014, là hệ thống nhiều điểm di tích phân bố khắp thung lũng An Khê trong bán kính hơn 3 km quanh lòng hồ công trình thủy điện.

Sơ đồ các địa điểm thuộc di chỉ đồ đá cũ An Khê

Năm 2015, di tích Gò Đá được Viện Khảo cổ học (Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam) phối hợp với Viện Khảo cổ - Dân tộc học Novosibirsk (Viện Hàn lâm khoa học CHLB Nga) và Sở VH-TT-DL tỉnh Gia Lai Lưu trữ ngày 29 tháng 10 năm 2025 tại Wayback Machine khai quật lần đầu tiên diện tích 20m² ở vị trí cao khoảng 40m so với lòng sông Ba. Quá trình khai quật Gò Đá, các nhà khảo cổ học khảo sát phát hiện hơn 20 địa điểm đá cũ.

Rìu tay được tìm thấy ở Di tích Rộc Tưng 3

Mảnh tước được khai quật tại Rộc Tưng

Thiên thạch được tìm thấy ở hố 2, Rộc Tưng 1

Từ năm 2015 đến 2019, các nhà khảo cổ khai quật 4 vị trí gồm Rộc Tưng 1, Rộc Tưng 4, Rộc Tưng 7 và Gò Đá, thu hàng nghìn di vật đá gồm công cụ chặt, công cụ ghè một mặt, mảnh tước, hạch đá, thiên thạch... Hầu hết công cụ ở đây được làm bằng đá quartz; tiêu biểu là loại công cụ chặt làm từ các viên cuội to thô, những mũi nhọn lớn làm từ hạch đá quartz, nạo làm từ mảnh tước nhỏ. Mảnh tước được khai quật tại Rộc Tưng. Hiện bảo tàng Tây Sơn Thượng Đạo lưu giữ hơn 4.000 hiện vật, trưng bày trên 200 di vật. Thiên thạch được tìm thấy ở hố 2, Rộc Tưng 1. Quá trình khai quật ở địa tầng di vật, các nhà khoa học thu được hàng trăm mảnh tektitle (thiên thạch) - một di chỉ đồ đá cũ nổi tiếng trong ngành khảo cổ học Hạch đá (nguyên liệu để người nguyên thủy dùng để chế tác công cụ lao động) được tìm thấy ở di tích Rộc Tưng, đang trưng bày tại Bảo tàng Tây Sơn Thượng Đạo (thị xã An Khê).

Kết quả khai quật phát hiện các sưu tập công cụ đá của người nguyên thủy niên đại khoảng 800.000 năm, trong đó có các công cụ rìu tay ghè hai mặt thuộc dạng rất quý hiếm ở khu vực Đông Nam Á và Đông Á.

Những phát hiện Đá cũ đã đưa An Khê vào một trong 10 điểm có di tích Đá cũ của loài người giai đoạn người đứng thẳng. Việc này góp thêm tư liệu nghiên cứu lịch sử hình thành con người và văn hoá đầu tiên của nhân loại.

Hàng nghìn "công cụ đá" của người nguyên thủy có niên đại khoảng 800.000 năm được trưng bày tại Bảo tàng Tây Sơn Thượng Đạo.

Phòng trưng bày tại Bảo tàng Tây Sơn Thượng Đạo

Phía sau là bức tranh mô phỏng 5 bước tiến hoá của loài người. Dấu tích người cổ tìm thấy tại di chỉ An Khê nằm ở giai đoạn người đứng thẳng (Homo erectus), tổ tiên trực tiếp của người hiện đại (Homo sapiens).

Hệ thống di tích sơ kỳ Đá cũ An Khê đã được Hội đồng biên soạn Bộ lịch sử quốc gia đưa vào chính sử với giá trị là nơi xuất hiện người nguyên thủy sớm nhất ở Việt Nam.

Di tích Rộc Tưng 4 được ví là "công xưởng" chế tác đồ đá, chứng tỏ vùng đất này từng là nơi cư trú của cộng đồng người giai đoạn đứng thẳng. Vị trí này được được phát hiện năm 2015 và khai quật 3 lần với hàng nghìn hiện vật đá (công cụ chặt, mũi nhọn, công cụ ghè hết một mặt, hạch đá, đá có vết gia công, mảnh tước) và mảnh thiên thạch.

Ngày 29 tháng 12 năm 2022, thừa lệnh Thủ tướng Chính phủ, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam đã ký quyết định công nhận Di tích quốc gia đặc biệt đối với di tích khảo cổ Rộc Tưng - Gò Đá và bộ rìu tay ở di tích này được công nhận là Bảo vật Quốc gia. Vừa qua tỉnh Gia Lai đề xuất khai quật mở rộng thêm 16 địa điểm và thực hiện công trình nghiên cứu, bảo tồn di tích đá cũ An Khê để có câu trả lời thuyết phục về tổ tiên loài người.