Bùi Thị Cẩm
Bùi Thị Cẩm (sinh năm 1912 - ?) là một tiến sĩ luật người Việt Nam. Bà được xem là nữ luật sư đầu tiên của Việt Nam.[1][2][3] Bà từng là Đại biểu của tỉnh Vĩnh Phú tại Quốc hội Việt Nam khóa II, III, IV, V và VI,[4][5] Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam.[6]
Bùi Thị Cẩm | |
|---|---|
| Tập tin:Bùi Thị Cẩm (luật sư).jpg Bùi Thị Cẩm trong khoảng năm 1960-1963 | |
| Sinh | Bùi Thị Cẩm 1 tháng 2, 1912 Tân Vĩnh Hòa, Sa Đéc, Liên bang Đông Dương |
| Mất | ? |
| Quốc tịch |  Việt Nam |
| Dân tộc | Kinh |
| Học vị | Tiến sĩ |
| Nghề nghiệp | Luật sư, chính khách |
| Năm hoạt động | 1946 - ? |
| Đảng phái chính trị |  Đảng Cộng sản Việt Nam |
| Phối ngẫu | Phạm Ngọc Thuần |
| Người thân | Bùi Quang Chiêu (bác) Henriette Bùi (chị họ) |
.jpg){kind=link}
Cuộc đời
Xuất thân và học vấn
Bùi Thị Cẩm sinh ngày 1 tháng 2 năm 1912 tại xã Tân Vĩnh Hòa, tỉnh Sa Đéc.[5] Cha của bà là Bùi Quang Cảnh - em trai của kỹ sư nông nghiệp, nhà báo Bùi Quang Chiêu. Năm 8 tuổi, bà được Bùi Quang Chiêu đưa lên Gia Định học tại trường Chasseloup Laubat rồi ra nước ngoài.[2] Trong thời gian du học tại Pháp, bà quen biết với Phạm Ngọc Thuần - một người bạn thân ít tuổi của Bùi Quang Chiêu.[7]
Ít năm sau bà về nước học đến tú tài rồi tiếp tục sang Pháp học từ khoảng năm 1933, bà thi đậu cử nhân Luật khoa và tập sự tại Paris. Ngoài tiếng Việt, tiếng Pháp, bà có còn giỏi tiếng Hồng Mao[8].[2]
Đời tư
Năm 1941, sau khi đậu bằng Tiến sĩ luật, bà trở về nước cùng Phạm Ngọc Thuần, họ kết hôn tại tỉnh Sa Đéc và định cư tại đường Legrand de la Liraye (nay là đường Điện Biên Phủ, phường Bàn Cờ, Thành phố Hồ Chí Minh).[7][9] Năm 1982, ông Thuần sang Paris chữa bệnh, định cư với quốc tịch Pháp còn bà ở lại Viêt Nam đến cuối đời.[7]
Sự nghiệp
Năm 1942, Bùi Thị Cẩm là luật sư hợp pháp tại Sài Gòn.[1]
Bùi Thị Cẩm tham gia hoạt động cách mạng trong Ban Trí vận Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn. Từ năm 1954, bà tập kết ra Bắc và từng giữ các chức vụ: Phó Chủ tịch Ủy ban bảo vệ hòa bình thế giới của Việt Nam, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy viên Ban chấp hành Hội Luật gia Việt Nam, Ủy viên Ủy ban Dự án Pháp luật của Quốc hội, Ủy viên Ủy ban đối ngoại của Quốc hội.[6] Ủy viên danh dự Ban Chấp hành Trung ương tại Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ V (1999).[10]
Cuối thập niên 1950, thời gian giữ chức Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, bà và Chủ tịch Hội là Lê Thị Xuyến tập hợp đội ngũ luật sư có trình độ, tâm huyết soạn thảo bộ luật bảo vệ quyền lợi phụ nữ Việt Nam.[11] Trong những năm ông Phạm Ngọc Thuần làm Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền tại Cộng hòa Dân chủ Đức, bà theo chồng với vai trò phu nhân của đại sứ.[7]
Trong vai trò Ủy viên Ủy ban Việt Nam đoàn kết với nhân dân Mỹ - Bùi Thị Cẩm tham gia buổi lễ phóng thích 3 tù binh Mỹ diễn ra tại Hà Nội vào ngày 17 tháng 9 năm 1972.[12]
Tham khảo
- ^ a b Đặng Châu Kim (ngày 25 tháng 7 năm 1942). "Một nữ Trạng sư Việt Nam đầu tiên - Bà Bùi Thị Cẩm (Tràng An báo)". Thư viện báo chí của Thư viện Quốc gia Việt Nam. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2026.
- ^ a b c "Tiến sĩ Bùi Hồng Cẩm – luật sư nữ đầu tiên của Việt Nam thời Pháp thuộc". Tạp chí Công nghiệp tàu thủy Việt Nam. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2026.
- ^ Trương Thị Hòa; Phan Đăng Thanh. "Quá trình hình thành và phát triển đoàn luật sư ở Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh". Đoàn luật sư Thành phố Hồ Chí Minh. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2026.
- ^ "Dánh sách đại biểu Quốc hội khóa III". Quốc hội Việt Nam. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2026.
- ^ a b "Bùi Thị Cẩm". Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2026.
- ^ a b Chí Trung Liêu (ngày 12 tháng 9 năm 2023). "Luật sư trong các chế độ cũ ở Việt Nam". Luật sư Việt Nam (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2026.
- ^ a b c d Claire Thi-Liên Tran. "Gaston Phạm Ngọc Thuần (1914-2002) : de la bourgeoisie cochinchinoise au communisme. Contribution à l'histoire des élites au Viêt Nam au xxe siècle". OpenEdition Journals. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2026.
- ^ theo cách gọi của Trung Quốc lúc bấy giờ
- ^ Nam, Luật sư Việt (ngày 12 tháng 9 năm 2023). "Luật sư trong các chế độ cũ ở Việt Nam". Luật sư Việt Nam (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2026.
- ^ "Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ V (1999)". Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. ngày 7 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2026.
- ^ Vân Trình (ngày 28 tháng 9 năm 2013). "Người phụ nữ trí thức cách mạng tài hoa". Báo và phát thanh, truyền hình Đà Nẵng.
- ^ Trần Duy Hiển (ngày 21 tháng 6 năm 2019). "Chu Chí Thành và những bức ảnh "hướng tới tương lai"". Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hoá. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2026.