Bốc Thương

Đây là một tên người Hoa, họ là Bốc.

Bốc Thương (卜商, 507 TCN -?), tự Tử Hạ (子夏), hậu thế truy tặng là "Ngụy hầu", là một trong Khổng Môn Thập triết được Khổng Tử đánh giá có tài về văn học.

Bốc Thương
Tên tiếng Trung
Tiếng Trung
Phiên âm Tiếng Hán tiêu chuẩn Bính âm Hán ngữ Bǔ Shāng Wade–Giles Pu Shang Tiếng Mân Nam POJ tiếng Mân Tuyền Chương Pok Siong
Tên tự
Tiếng Trung
Phiên âm Tiếng Hán tiêu chuẩn Bính âm Hán ngữ Zǐxià Wade–Giles Tzu-hsia Tiếng Mân Nam POJ tiếng Mân Tuyền Chương Chú-hā
Tôn xưng
Tiếng Trung
Phiên âm Tiếng Hán tiêu chuẩn Bính âm Hán ngữ Bǔzǐ Wade–Giles Pu-tzu Tiếng Mân Nam POJ tiếng Mân Tuyền Chương Pok-chú
x • t • s

Tử Hạ là người nước Vệ, ông ưa văn học nhưng chưa đạt đạo Trung Dung. Khổng Tử khuyên ông nên sống cao thượng và dạy ông về đạo hiếu, sau có mở trường dạy học.

Tử Hạ chủ trương tuần tự nhi tiến (tiến hành theo đúng một trình tự nhất định), con người luôn phải hướng lên trên, phải có tâm thành, không nên quá ưa hào nhoáng và quân tử không nên mất thì giờ vào những việc nhỏ. Một khi đã học, phải chuyên tâm, phải học cho súc tích, sâu rộng, nên chọn những người hay mà giao tiếp. Từ đó có thể thấy tư tưởng của ông khá thực dụng.

Học trò

Tử Hạ có hai người học trò danh tiếng là Cốc Lương Xích và Công Dương Cao. Hai người là tác giả của Cốc Lương truyện, Công Dương Truyện Truyện được liệt vào hai trong ngũ truyện, chú giải cho kinh Xuân Thu (Khổng Tử là tác giả). Kinh Xuân Thu với lối viết cực kì ngắn gọn, quá vắn tắt, quá cô đọng và hàm súc, nhiều người cho rằng nếu không có truyện (để chú giải) thì việc hiểu Kinh là không tưởng. Ngũ truyện gồm có:

• Tả Truyện (tương truyền Tả Khâu Minh là tác giả)
• Cốc Lương Truyện
• Công Dương Truyện
• Giáp thị truyện
• Châu thị truyện

Sau này thì Giáp và Châu bị coi là kém hơn. Tả Truyện được đánh giá cao về mặt sử học nhưng Công Dương và Cốc Lương truyện được giới học thuật đánh giá cao về diễn giải.

Tả Khâu Minh truyền thừa cho Hội Thần, Thần truyền cho Ngô Khởi(học trò Tử Hạ, về sau đã bỏ Nho để theo nghiệp binh). Ngô Khởi truyền kinh và truyện cho con là Kỳ. Kỳ truyền dần dần cho các đệ tử đến đời của Tuân Khanh (Tuân Tử). Như vậy xem "phả hệ" truyền thừa thì có thể xem Tuân Tử thuộc hệ phái của Tử Hạ, trong tám học phái lớn của Nho giáo sau khi Khổng Tử mất. Đó có thể hiểu lý do vì sao Tuân Tử giống với học phái Tử Hạ ở chỗ xem trọng lí luận và ngôn từ, về sau gần gũi với trường phái Huấn Hỗ học.

Thư mục

• Huang, Chichung, biên tập (1997). The Analects of Confucius. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-506157-4.
• Han, Zhaoqi (2010). "Biographies of the Disciples of Confucius". Shiji 史记 (bằng tiếng Trung). Zhonghua Book Company. ISBN 978-7-101-07272-3.
• Legge, James (2009). The Confucian Analects, the Great Learning & the Doctrine of the Mean. Cosimo. ISBN 978-1-60520-644-8.
• Taylor, Rodney Leon; Choy, Howard Yuen Fung (2005). The Illustrated Encyclopedia of Confucianism: N–Z. The Rosen Publishing Group. ISBN 978-0-8239-4081-3.
• Yang, Kuan (2003). Zhanguo shi 战国史 [History of the Warring States] (bằng tiếng Trung). Shanghai People's Publishing House. ISBN 978-7-208-04537-8.