Wikibeta, Bách khoa tri thức mở

Cơ quan sinh dục

Mục từ này liên quan đến chủ đề giáo dục giới tính và tình dục. Thông tin ở đây có thể không phù hợp với một số đối tượng độc giả hoặc khi truy cập ở những nơi công cộng. Wikipedia không chịu trách nhiệm về những nội dung có thể không phù hợp cho một số người xem, xem chi tiết tại Wikipedia:Phủ nhận về nội dung.

Cơ quan sinh dục hay cơ quan sinh sản là bộ phận của cơ thể sinh vật tham gia vào quá trình sinh sản hữu tính và tạo nên các đặc điểm giới tính của sinh vật. Chúng có chức năng tạo và vận chuyển giao tử, đồng thời hỗ trợ quá trình thụ tinh, phát triển và sinh sản. Cơ quan sinh dục xuất hiện ở nhiều loài động thực vật, với đặc điểm khác nhau tùy theo từng loài.

Cơ quan sinh dục của loài tảo lục Chara gồm túi tinh đực (đỏ) và túi noãn cái (nâu).

Ở động vật có vú (gồm con người), cơ quan sinh dục đực gồm tinh hoàn, mào tinh hoàn và dương vật. Cơ quan sinh dục cái gồm âm vật, buồng trứng, ống dẫn trứng và âm đạo. Tinh hoàn ở con đực và buồng trứng ở con cái được gọi là cơ quan sinh dục sơ cấp.[1]

Hoa là cơ quan sinh dục của thực vật có hoa,[2] nón là cơ quan sinh dục của thực vật ngành Thông[3] còn rêu, dương xỉ và những thực vật tương tự khác có cơ quan sinh sản là túi giao tử.[4]

Các cơ quan sinh dục cấu thành nên hệ sinh dục của sinh vật.[5]

Sự tiến hóa

Khó để xác định một nguồn gốc chung cho tuyến sinh dục. Tuy nhiên, nhiều khả năng tuyến sinh dục đã tiến hóa độc lập nhiều lần.[6] Ban đầu, tinh hoàn và buồng trứng tiến hóa dưới tác động của chọn lọc tự nhiên.[7]

Hiện đã có sự đồng thuận rằng chọn lọc giới tính là một yếu tố chính thúc đẩy sự tiến hóa của cơ quan sinh dục.[8] Cơ quan sinh dục đực thể hiện những đặc điểm của sự tiến hóa phân kỳ dưới tác động của chọn lọc giới tính.[9]

Động vật

Động vật có xương sống

Động vật có vú

Bài chi tiết: Sinh sản ở loài thú và Hệ sinh dục ở người

Phần cơ quan sinh dục nhìn thấy được từ bên ngoài ở thú đực thuộc nhánh eutheria gồm dương vật và bìu, ở thú cái là âm hộ.

Ở thú có nhau thai đực, nước tiểu và tinh dịch được thải ra ngoài qua cùng một lỗ tiểu ở dương vật, trong khi ở con cái có lỗ âm đạo và lỗ tiểu tách biệt.[10] Cơ quan sinh dục của cả con đực lẫn con cái chứa nhiều đầu mút thần kinh, vì vậy rất nhạy cảm và có thể tạo khoái cảm khi nhận kích thích.[11] Trong phần lớn các xã hội loài người, đặc biệt là các xã hội bảo thủ, việc để lộ cơ quan sinh dục nơi công cộng bị xem là hành vi khiếm nhã.[12]

Ở người, cơ quan sinh dục bao gồm:

Nam Nữ

Bộ phận sinh dục bên ngoài

Bộ phận sinh dục bên trong

 
Hình ảnh về cơ quan sinh dục nam (đã cạo lông mu)

Bộ phận sinh dục bên ngoài

Bộ phận sinh dục bên trong

Tập tin:Vulva with tiny labia minora.jpg
Hình ảnh về cơ quan sinh dục nữ (đã cạo lông mu)

Thực vật

Bài chi tiết: Luân phiên thế hệ và Hình thái học sinh sản thực vật

Hầu hết thực vật là loài lưỡng tính, mang đồng thời cơ quan sinh dục đực và cái trên cùng một cá thể.[13]

Vòng đời của thực vật trên cạn diễn ra theo kiểu luân phiên thế hệ giữa thể bào tử và thể giao tử đơn bội.[14]

Hoa

Ở thực vật có hoa, hoa chứa các cơ quan sinh dục.[15]

Xem thêm

Tham khảo

  1. ^ Clark, Robert K. (2005). Anatomy and Physiology: Understanding the Human Body (bằng tiếng Anh). Jones & Bartlett Learning. tr. 25. ISBN 9780763748166.
  2. ^ "FLOWERING PLANT REPRODUCTION". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2010.
  3. ^ ibiblio.org Glossary for the Key to The Gymnosperms of the Southeastern U.S.
  4. ^ "Primitive Plants: Mosses, Ferns, and Allies". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2010.
  5. ^ Bản mẫu:Cite EB1911
  6. ^ Schmidt-Rhaesa, Andreas (ngày 30 tháng 8 năm 2007). The Evolution of Organ Systems (bằng tiếng Anh). Oxford University Press. tr. 252. ISBN 978-0-19-856668-7.
  7. ^ switze, International Conference on Comparative Physiology 1992 Crans; Bassau, Short & (ngày 4 tháng 8 năm 1994). The Differences Between the Sexes (bằng tiếng Anh). Cambridge University Press. tr. 54. ISBN 978-0-521-44878-9.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: tên số: danh sách tác giả (liên kết)
  8. ^ Langerhans, R. Brian; Anderson, Christopher M.; Heinen-Kay, Justa L. (ngày 6 tháng 9 năm 2016). "Causes and Consequences of Genital Evolution". Integrative and Comparative Biology. 56 (4): 741–751. doi:10.1093/icb/icw101. ISSN 1540-7063. PMID 27600556.
  9. ^ Simmons, Leigh W. (2014). "Sexual selection and genital evolution". Austral Entomology (bằng tiếng Anh). 53 (1): 1–17. doi:10.1111/aen.12053. ISSN 2052-1758. S2CID 53690631.
  10. ^ Marvalee H. Wake (1992). Hyman's Comparative Vertebrate Anatomy. University of Chicago Press. tr. 583. ISBN 978-0-226-87013-7.
  11. ^ Brigitta Olsen (ngày 15 tháng 11 năm 2009). Daphne's Dance: True Tales in the Evolution of Woman's Sexual Awareness. Brigitta Olsen. tr. 9. ISBN 978-0-9842117-0-8.
  12. ^ Anita Allen (tháng 11 năm 2011). Unpopular Privacy: What Must We Hide?. Oxford University Press, US. tr. 219. ISBN 978-0-19-514137-5.
  13. ^ Purves, William K.; Sadava, David E.; Orians, Gordon H.; Heller, H. Craig (2001). Life: The Science of Biology (bằng tiếng Anh). Macmillan. tr. 176. ISBN 978-0-7167-3873-2.
  14. ^ Pal, Nishant (ngày 6 tháng 12 năm 2021). Plant Biology (bằng tiếng Anh). Independently Published. ISBN 979-8-7799-0473-5. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 4 năm 2023. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2023.
  15. ^ Purves, William K.; Sadava, David E.; Orians, Gordon H.; Heller, H. Craig (2001). Life: The Science of Biology (bằng tiếng Anh). Macmillan. tr. 665. ISBN 978-0-7167-3873-2.

Đọc thêm

 
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Cơ quan sinh dục.
Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Cơ_quan_sinh_dục&oldid=419188”