CAMM (dòng tên lửa)
CAMM (Common Anti-Air Modular Missile) là một dòng tên lửa đất đối không do MBDA UK phát triển. CAMM được phát triển từ tên lửa không đối không tầm ngắn tiên tiến ASRAAM và chia sẻ một số đặc điểm cũng như bộ phận với ASRAAM, nhưng được trang bị hệ thống điện tử hiện đại hơn cùng hệ thống phóng thẳng đứng mềm (soft vertical launch system), và đầu tự dẫn radar chủ động. Họ tên lửa CAMM hiện đang được trang bị hoặc được đặt mua bởi nhiều quốc gia.
| CAMM (Common Anti-Air Modular Missile) | |
|---|---|
| Loại | Tên lửa phòng không và tên lửa chống tên lửa |
| Nơi chế tạo | Vương quốc Anh Vương quốc Anh & Ý (CAMM-ER) Vương quốc Anh & Ba Lan (CAMM-MR) |
| Lược sử hoạt động | |
| Phục vụ |
|
| Trận | Khủng hoảng Biển Đỏ |
| Lược sử chế tạo | |
| Người thiết kế | MBDA UK MBDA (CAMM-ER) |
| Năm thiết kế | 2004 |
| Thông số | |
| Chiều dài |
|
| Đường kính |
|
| Đầu nổ | Thuốc nổ mạnh với ngòi nổ laser cận đích và ngòi nổ chạm |
| Trọng lượng đầu nổ | 10 kg (22 lb) |
| Động cơ | Động cơ tên lửa nhiên liệu rắn |
| Sải cánh | 450 mm (18 in) |
| Tầm hoạt động |
|
| Độ cao bay | CAMM & CAMM-ER: 10.000 m (33.000 ft) |
| Tốc độ | Mach 3 (1.029 m/s) |
| Hệ thống chỉ đạo | Dẫn đường quán tính có cập nhật dữ liệu pha giữa và tự dẫn radar chủ động |
| Hệ thống lái | bốn cánh gấp gọn |
| Tham khảo | Janes[1][2] |
Trong biên chế của Hải quân Hoàng gia Anh, phiên bản phòng thủ điểm và phòng không khu vực của CAMM có tầm bắn lớn hơn 25 kilômét (16 mi), là một phần của hệ thống phòng không Sea Ceptor thay thế cho các tên lửa Sea Wolf trên các khinh hạm Type 23 từ năm 2018.[3] Tính đến năm 2023[cập nhật], Tính đến năm 2023, Sea Ceptor dự kiến được trang bị cho các khinh hạm Type 26 và Type 31 vào khoảng năm 2028, đồng thời thay thế tên lửa Aster 15 trên các tàu khu trục Type 45.[4][5][6] Trong biên chế của Lục quân Anh, CAMM là tên lửa đánh chặn của hệ thống phòng không mặt đất Sky Sabre/Land Ceptor, thay thế cho tên lửa Rapier từ năm 2021.[7][8][9] Việc phát triển CAMM cũng góp phần nâng cấp các tên lửa ASRAAM đang phục vụ trong Không quân Hoàng gia Anh.[10]
Phiên bản tăng tầm bắn (CAMM-ER) do Anh và Ý cùng phát triển có khả năng tiêu diệt mục tiêu ở cự lý trên 45 kilômét (28 mi).[11] Năm 2014, công ty Avibras của Brazil thông báo hợp tác với MBDA để phát triển tên lửa MV-AMA (AVibras Medium Altitude Missile) có tầm bắn trên 40 km, dựa trên tên lửa CAMM, dành cho hệ thống pháo phản lực phóng loạt Astros 2020 và nền tảng Hải quân.[12] Một phiên bản lớn hơn, CAMM-MR (Medium Range) với tầm bắn vượt quá 100 km, đã được Anh và Ba Lan phát triển từ năm 2022 nhằm trang bị cho các khinh hạm lớp Wicher của Ba Lan và hệ thống phòng không Wisła.[13][14]
Phát triển
Quá trình nghiên cứu và phát triển
Tên lửa CAMM có nguồn hốc từ Chương trình Trình diễn Công nghệ (Technology Demonstration Programme (TDP)), được đồng tài trợ bởi MBDA và Bộ quốc phòng Vương quốc Anh trong khuôn khổ chương trình United Kingdom's Future Local Area Air Defence System (FLAADS).[15] FLAADS là một phần của chương trình rộng lớn hơn mang tên Team Complex Weapons, một liên minh công nghiệp quốc phòng Anh bao gồm các công ty như MBDA và Thales[16] nhằm duy trì năng lực phát triển vũ khí của Anh. Mục tiêu của chương trình là phát triển nền tảng tên lửa chung để trang bị cho Không quân, Lục quân và Hải quân.[17][18]
Trong giai đoạn đầu của chương trình FLAADS, các yêu cầu được xác định đối với loại tên lửa mới là phải đối phó được cả các mối đe dọa hiện tại và tương lai, cụ thể là các mục tiêu trên không có tốc độ cao, khả năng cơ động né tránh mạnh, tín hiệu phản xạ thấp và được trang bị các biện pháp đối kháng tiên tiến.[19][20]
Giai đoạn 1 của chương trình TDP tập trung vào các công nghệ:
- Hệ thống phóng thẳng đứng mềm (Soft Vertical Launch);
- Đầu tự dẫn radar chủ động giá thành thấp;
- Liên kết dữ liệu hai chiều băng tần kép;
- Kiến trúc hệ thống mở có thể lập trình.[15]
Giai đoạn 2, bắt đầu từ năm 2008, bao gồm chế tạo các phân hệ đủ điều kiện bay, thử nghiệm dẫn đường giữa hành trình và thử nghiệm đầu dò trên máy bay thử nghiệm Qinetiq Andover.[15]
Công nghệ phóng thẳng đứng mềm đã được chứng minh qua một loạt thử nghiệm từ năm 2003, đạt đỉnh cao bằng vụ phóng thành công một quả tên lửa hoàn chỉnh vào tháng 5 năm 2011.[21][10]
Tháng 1 năm 2012, Bộ Quốc phòng Anh trao cho MBDA hợp đồng trị giá 483 triệu bảng Anh để phát triển FLAADS (dành cho Hải quân) nhằm thay thế tên lửa Sea Wolf trên các khinh hạm Type 23. Hệ thống này sau đó được đặt tên là Sea Ceptor.[16][22]
Năm 2013, MBDA và Thales UK công bố quy mô hợp tác trong chương trình CAMM và FLAADS. Thales đảm nhiệm nhiều công việc tại cơ sở Belfast, bao gồm:
- Mô phỏng quản lý nhiệt bên trong;
- Phân tích kết cấu;
- Chế tạo chính xác nhiều thành phần của tên lửa.
Thales và MBDA cũng hợp tác trong công tác hỗ trợ kỹ thuật cho khách hàng mua tên lửa CAMM. Cơ sở đặt tại Basingstoke của Thales chuyên nghiên cứu các bộ phận an toàn, kích hoạt và ngòi nổ thông minh cho tên lửa. Năm 2012, Thales đã nhận hợp đồng trị giá 11 triệu bảng Anh để cung cấp ngòi nổ cận đích laser cho CAMM.[7]
Trong suốt quá trình phát triển, ASRAAM được sử dụng làm thiết kế nền tảng cho tên lửa mới, nhưng được bổ sung:
- Phần mềm mới;
- Bộ điều khiển quay chuyển hướng;
- Cánh lái gập;
- Đầu tự dẫn radar;
- Liên kết dữ liệu.[10][20]
Ngoài ra, nhiều thành phần từ các chương trình khác cũng được tái sử dụng. Ví dụ, khoảng 70% phần mềm chỉ huy và điều khiển được kế thừa từ hệ thống Principal Anti-Air Missile trên các tàu khu trục Type 45, trong khi một số linh kiện điện tử được lấy từ tên lửa Sea Wolf Block 2.[23]Ngược lại, nhiều công nghệ phát triển cho CAMM sau đó được ứng dụng để nâng cấp ASRAAM lên chuẩn Block 6. Nhờ thiết kế module và việc giảm thiểu độ phức tạp, chi phí phát triển tổng thể của CAMM đã được cắt giảm đáng kể.[24][15]
Tháng 1 năm 2015, Bộ Quốc phòng Anh thông báo đã ký thỏa thuận phát triển và sản xuất với MBDA vào cuối tháng 12 năm 2014.[25]
Thử nghiệm
Tháng 9 năm 2017, lần phóng thành công đầu tiên của hệ thống Sea Ceptor (CAMM) trên biển được thực hiện từ khinh hạm HMS Argyll.[26][27] Ngày 24 tháng 6 năm 2021, MBDA công bố rằng CAMM-ER đã hoàn thành vụ bắn đạn thật thành công đầu tiên vào cuối năm 2020 tại một bãi thử ở Ý.[28]
Sản xuất
Ngày 13 tháng 3 năm 2024, MBDA thông báo đang tìm cách tăng gấp ba sản lượng hàng tháng của họ tên lửa CAMM trong giai đoạn 2022–2026. Đồng thời, công ty cũng sẽ tăng gấp đôi năng lực sản xuất tại cơ sở Bolton ở Anh và xây dựng dây chuyền lắp ráp cuối cùng thứ hai dành cho CAMM-ER tại Ý.[29]
Đặc điểm
Các biến thể chính của họ tên lửa CAMM sử dụng một số đặc tính chung.
Hệ thống dẫn đường của tên lửa sử dụng sự kết hợp giữa liên kết dữ liệu hai chiều (two-way data link) để dẫn đường và tái chỉ định mục tiêu trong quá trình bay, cùng với đầu tự dẫn radar chủ động (active RF seeker) sử dụng công nghệ bộ khuếch đại công suất trạng thái rắn[21] bằng gallium nitride (GaN) để dẫn đường ở pha cuối (khóa mục tiêu sau khi phóng – LOAL), mang lại hiệu suất cao trong mọi điều kiện thời tiết.[7][10]
Do tên lửa có thể nhận lệnh dẫn đường thông qua liên kết dữ liệu, dữ liệu chỉ thị mục tiêu cho đến giai đoạn cuối của hành trình có thể được cung cấp bởi các kênh điều khiển hỏa lực trên các hệ thống radar 3D hiện đại. Điều này loại bỏ yêu cầu phải trang bị các radar điều khiển hỏa lực hoặc radar chiếu xạ mục tiêu chuyên dụng trên tàu chiến hoặc hệ thống phòng không mặt đất (GBAD), từ đó giúp giảm chi phí, khối lượng và yêu cầu bảo dưỡng của hệ thống.[23][30]
Cơ chế này cũng cho phép sử dụng dữ liệu chỉ thị mục tiêu từ nhiều nguồn khác nhau. Ví dụ, nếu hệ thống quản lý tác chiến của tàu chiến hoặc sở chỉ huy của một hệ thống phòng không mặt đất tương thích với các mạng liên kết dữ liệu chiến trường rộng hơn (chẳng hạn như Link 16 của NATO), thì các phương tiện được kết nối, bao gồm máy bay hoặc các hệ thống phòng không khác, đều có thể cung cấp dữ liệu mục tiêu cho tên lửa.[10][21]
Sự kết hợp này được cho phép đạt tốc độ bắn cao đối với nhiều mục tiêu đồng thời (chống tập kích bão hòa) và chống lại nhiều loại mục tiêu khác nhau. Tên lửa cũng được mô tả là có khả năng tấn công mục tiêu mặt đất ở mức độ "hạn chế".[7][8][31] Tuy nhiên, cũng có những lo ngại rằng việc phụ thuộc nhiều hơn vào liên kết dữ liệu có thể khiến hệ thống dễ bị tác động bởi các biện pháp tác chiến điện tử hơn.[21]
CAMM cũng tích hợp một hệ thống phóng nguội gọi là Phóng thẳng đứng mềm (Soft Vertical Launch - SVL). Khác với phương thức phóng nóng truyền thống, trong đó tên lửa sử dụng chính động cơ rocket của mình để rời khỏi ống phóng, SVL sử dụng một bộ tạo khí để phóng khí nén đẩy tên lửa ra khỏi ống chứa. Đồng thời, một cơ cấu chuyển hướng (turn-over pack) trên thân tên lửa sẽ xoay nó trực tiếp về phía mục tiêu trước khi động cơ rocket được kích hoạt để tăng tốc đánh chặn.[21][23]
Mặc dù vẫn cung cấp khả năng bao phủ 360° xung quanh bệ phóng, phương thức phóng này mang lại nhiều lợi ích độc đáo:
- Tăng tầm đánh chặn tối đa nhờ tiết kiệm toàn bộ năng lượng của động cơ rocket cho giai đoạn đánh chặn.[10]
- Giảm tầm đánh chặn tối thiểu bằng cách giảm quỹ đạo xoay cần thiết của tên lửa sau khi phóng, vốn thường làm tiêu hao năng lượng đáng kể[21][23] (được cho là giúp tiết kiệm khoảng 30% khối lượng phóng).[32]
- Giảm ứng suất tác động lên bệ phóng và loại bỏ phần lớn các vấn đề liên quan đến luồng phụt của động cơ, từ đó làm giảm nhu cầu bảo dưỡng, cho phép sử dụng các bệ phóng nhẹ hơn, nhỏ gọn hơn,[23] đồng thời mở rộng khả năng triển khai tại nhiều vị trí khác nhau, chẳng hạn như trong khu vực rừng rậm hoặc đô thị.[32]
- Giảm rủi ro do sự cố tên lửa, vì nguy cơ tên lửa bị kẹt trong ống phóng khi động cơ đang cháy và gây hư hại cho bệ phóng cũng như các tên lửa xung quanh là rất thấp.[21][23]
- Giảm tín hiệu phóng (thị giác và hồng ngoại), giúp tăng khả năng che giấu bệ phóng và làm giảm sự cản trở đối với các cảm biến sau khi khai hỏa.[23][32]
Họ tên lửa CAMM được mô tả là có thiết kế không cần bảo dưỡng trong suốt vòng đời niêm cất của tên lửa, được cho là kéo dài từ 10 đến 20 năm. Đạn tên lửa được niêm kín an toàn trong các ống phóng cho đến khi khai hỏa.[7][10][21]
Phần mềm của CAMM sử dụng kiến trúc hệ thống mở (open-systems architecture), cho phép dễ dàng tích hợp với các cảm biến và hệ thống quản lý tác chiến mới, đồng thời tạo thuận lợi cho việc nâng cấp trong suốt thời gian phục vụ.[33][15]
Ngoài ra, toàn bộ các loại đạn thuộc họ CAMM đều đáp ứng tiêu chuẩn đạn ít nhạy cảm (Insensitive Munitions), giúp nâng cao khả năng sống còn của phương tiện mang trong trường hợp bị trúng đạn hoặc hư hại.[10]
Các tên lửa trong họ CAMM có thể được sử dụng thay thế lẫn nhau trên cả các hệ thống phòng không hải quân và phòng không mặt đất, cho phép dùng chung chủng loại đạn và chia sẻ kho dự trữ giữa các quân chủng.[10]
Hệ thống phòng không mặt đất (Land Ceptor)
Hệ thống phòng không mặt đất dựa trên tên lửa CAMM được gọi là "Enhanced Modular Air Defence Solutions" (EMADS) hay "Land Ceptor".[34][35]
Hệ thống này sử dụng Bệ phóng thông minh iLauncher do MBDA phát triển, là một bệ phóng tự hành dạng module, lắp trên pallet và có khả năng mở rộng, mang tối đa 8 tên lửa CAMM hoặc CAMM-ER, lắp trên phương tiện 8x8 tùy theo lựa chọn của khách hàng. iLauncher có liên kết dữ liệu hai chiều cho tên lửa trong khi bay và cũng có thể tích hợp thêm hệ thống ngắm quang điện tử để phát hiện mục tiêu thụ động trong phạm vi đường ngắm của bệ phóng.[36] Ngoài ra iLauncher có khả năng tự nạp đạn và dỡ các cụm tên lửa thông qua hệ thống móc kéo hoặc thay thế từng ống phóng riêng lẻ bằng cần cẩu hỗ trợ (điều này giúp rút ngắn thời gian nạp đạn xuống còn một nửa so với hệ thống Rapier). Bệ phóng còn được trang bị nguồn điện riêng, cho phép tháo rời và vận hành từ xa khi cần thiết, đồng thời tích hợp thiết bị kiểm tra tại chỗ nhằm đơn giản hóa công tác bảo dưỡng.[10][32][37] iLauncher đã phát triển đáng kể từ ý tưởng ban đầu vào năm 2010. Các phiên bản đầu được lắp trên xe tải MAN 4x4, mang 2 cụm 6 tên lửa (tổng cộng 12 tên lửa), một cần cẩu nhỏ, phiên bản sơ khai của cột liên kết dữ liệu và ít trang bị phụ trợ hơn sản phẩm hoàn thiện hiện nay.[10][38]
Là một phần của EMADS, CAMM và iLauncher được thiết kế để tích hợp với hệ thống chỉ huy và radar do khách hàng lựa chọn, cũng như với các hệ thống quản lý chiến trường rộng hơn như Integrated Air and Missile Defence Battle Command System (IBCS) của Northrop Grumman.[37][39]
Ngoài ra, nhờ sử dụng liên kết dữ liệu, các thành phần khác nhau của EMADS (bệ phóng, cảm biến, hệ thống chỉ huy) không cần phải kết nối vật lý bằng cáp với nhau. Điều này cho phép một khẩu đội hoặc cụm hỏa lực triển khai và tái triển khai nhanh hơn, đồng thời các thành phần có thể được bố trí cách xa nhau tới khoảng 15 km, giúp tăng khả năng sống sót trước hỏa lực đối phương.[21]
Phòng không Hải quân (Sea Ceptor)
Phiên bản hải quân của CAMM được tiếp thị dưới tên gọi "Sea Ceptor".[33]
CAMM có thể được tích hợp trên các tàu có kích thước nhỏ như tàu tuần tra ven bờ hoặc ngoài khơi, cũng như trên các tàu chiến mặt nước cỡ lớn như khu trục hạm và khinh hạm. Hệ thống chỉ yêu cầu lắp đặt bên trong tàu các hệ thống máy tính cần thiết cùng các ăng ten trên boong phục vụ liên kết dữ liệu hai chiều với tên lửa, đồng thời được thiết kế để dễ dàng tích hợp với hệ thống quản lý tác chiến của tàu.[23][33]
Khả năng phóng thẳng đứng mềm (Soft Vertical Launch) của CAMM, cùng với việc loại bỏ phần lớn các vấn đề liên quan đến luồng phụt động cơ trên tàu, cho phép sử dụng nhiều phương án phóng khác nhau.
Một lựa chọn có chi phí và khối lượng thấp là sử dụng các ống phóng thẳng đứng riêng của CAMM (thường được gọi không chính thức là "mushroom farm" – trang trại nấm – do hình dạng của các nắp bảo vệ che các ống phóng nhô lên khi tàu không ở trạng thái chiến đấu). Các ống phóng này sử dụng phiên bản kéo dài và cải tiến của hệ thống phóng thẳng đứng đang được sử dụng trên các khinh hạm Type 23 frigate.[23][31][a] Sau đó, một phiên bản module hơn của cấu hình này đã được phát triển, sử dụng các module phóng sáu ống.[40]
Ngoài ra, sau khi được tích hợp với Host Extensible Launching System (ExLS), các tên lửa CAMM, CAMM-ER và CAMM-MR có thể được nạp vào hệ thống phóng thẳng đứng đa năng cỡ lớn Mk 41 và Mark 57.
Phương án này tạo ra một hệ thống phóng nhỏ gọn hơn với mật độ mang tên lửa cao hơn (nhiều tên lửa có thể được bố trí trong cùng một ống phóng), mặc dù nặng hơn và đắt tiền hơn.[41][42][43] Hệ thống phóng thẳng đứng Sylver của Pháp cũng có thể được sử dụng.[33] Dòng sản phẩm ExLS còn bao gồm module phóng độc lập có ba giếng phóng, cung cấp năng lực tương đương hệ thống Mark 41 nhưng trong một cấu hình nhỏ hơn và nhẹ hơn, đóng vai trò như một giải pháp trung gian dành cho CAMM và CAMM-ER.[41][44][45] Ngoài ra, Naval Group hiện đang phát triển một hệ thống phóng nguội tương tự có khả năng mang 24 tên lửa CAMM hoặc CAMM-ER, được thiết kế để trang bị cho các khinh hạm FDI dành cho thị trường xuất khẩu.[46]
Xem thêm
Ghi chú
- ^ The cap covering the cells must be removed prior to firing.
Tham khảo
- ^ Janes (ngày 26 tháng 9 năm 2022), "Sea Ceptor (GWS 35)/Common Anti-air Modular Missile (CAMM)", Janes Weapons: Naval, Coulsdon, Surrey: Jane's Group UK Limited., truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2022
- ^ Janes (ngày 28 tháng 1 năm 2022), "EMADS (CAMM; CAMM-ER)", Janes Land Warfare Platforms: Artillery & Air Defence, Coulsdon, Surrey: Jane's Group UK Limited., truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2022
- ^ MacAskill, Ewen (ngày 24 tháng 5 năm 2018). "UK's new Sea Ceptor missile system enters into service". The Guardian. London. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2020.
- ^ "A guide to the Type 26 Frigate". www.navylookout.com (bằng tiếng Anh). ngày 28 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2023.
- ^ "Royal Navy's Type 31 frigates to be fitted with Mk41 vertical launch system". www.navylookout.com (bằng tiếng Anh). ngày 17 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 31 tháng 10 năm 2023.
- ^ "MBDA's CAMM to strengthen Air Defence capability of Royal Navy Type 45 destroyers". MBDA (Thông cáo báo chí) (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 31 tháng 10 năm 2023.
- ^ a b c d e "CAMM | FORCE PROTECTION, Ground Based Air Defence". MBDA (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2023.
- ^ a b Sky Sabre: Up close with the Army's new air defence system (bằng tiếng Anh), ngày 2 tháng 2 năm 2022, truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023
- ^ "Land Ceptor". British Army. ngày 24 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2024.
- ^ a b c d e f g h i j k "Common Anti Air Modular Missile (CAMM)". Think Defence (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2018.
- ^ "MBDA: successful qualification firing of MAADS with CAMM-ER". MBDA Systems. ngày 5 tháng 5 năm 2023.
- ^ "MBDA e AVIBRAS anunciam projeto de Defesa Antiaérea de média altura". DefesaNet (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 14 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2023.
- ^ "Polish Air Defence Enters a New Era [COMMENTARY]". ngày 19 tháng 10 năm 2022.
- ^ "UK and Poland cooperating on development of future common missile". www.shephardmedia.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 7 tháng 9 năm 2023.
- ^ a b c d e Scott, Richard (ngày 11 tháng 9 năm 2009). "UK's common anti-air missile forges ahead..." IHS Jane's. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2011.
- ^ a b Chuter, Andrew (ngày 30 tháng 1 năm 2012). "MBDA To Develop Missile To Protect U.K. Warships". Defense News.
- ^ Luff, Peter (ngày 7 tháng 3 năm 2012), "Future Local Area Air Defence System", House of Commons Written Answers, UK Parliament, Column 780W
- ^ Complex Weapons Hansard, 15 July 2008
- ^ FLAADS Lưu trữ ngày 13 tháng 5 năm 2014 tại Wayback Machine MBDA, June 2010
- ^ a b Defence Update (ngày 2 tháng 1 năm 2024). "Missiles and Fire Support at DESi – 2007 | Defense Update" (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 1 năm 2024.
- ^ a b c d e f g h i Richardson, Doug (ngày 16 tháng 10 năm 2023). "Sky Sabre: A Landmark in UK GBAD Capability". European Security & Defence (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2024.
- ^ "Sea Ceptor, MBDA's Next Generation Air Defence System Gets Go Ahead For Royal Navy Frigates", 31 January 2012, navyrecognition.com
- ^ a b c d e f g h i "From Sea Wolf to Sea Ceptor – the Royal Navy's defensive shield". www.navylookout.com (bằng tiếng Anh). ngày 4 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2023.
- ^ "MBDA receives capability sustainment order for ASRAAM" (Thông cáo báo chí). MBDA. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2018.
- ^ Chuter, Andrew (ngày 12 tháng 1 năm 2015). "UK Signs Deal For New Air Defense Missile". DefenseNews. Sightline Media Group.
- ^ "Defence Minister announces successful first firings of Sea Ceptor missiles to protect new aircraft carriers". www.gov.uk.
- ^ "Royal Navy completes Sea Ceptor firing trials". MBDA (Thông cáo báo chí) (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2018.
- ^ "CAMM-ER missile completes new live-firing test". Janes.com (bằng tiếng Anh). ngày 28 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2024.
- ^ Ruitenberg, Rudy (ngày 13 tháng 3 năm 2024). "MBDA books record orders amid European air-defense rush". Defense News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2024.
- ^ "Developing the Type 31 frigate". www.navylookout.com (bằng tiếng Anh). ngày 16 tháng 1 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023.
- ^ a b "Missile success for HMS Westminster as second ship to fire new Sea Ceptor". www.royalnavy.mod.uk (bằng tiếng Anh). ngày 20 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2018.
- ^ a b c d Frisk, Corporal (ngày 14 tháng 8 năm 2021). "Finnish Land Ceptor – MBDA Aiming High in ITSUKO". Corporal Frisk (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2023.
- ^ a b c d "Sea Ceptor". MBDA (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023.
- ^ "IMDEX 2023: MBDA and PGZ partnership includes 'deep industrial cooperation' on CAMM-ER | Shephard". www.shephardmedia.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2023.
- ^ "Land Ceptor Functional Delivery Lead (job offer)". MBDA Careers (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 1 năm 2024.
- ^ "Advanced 'detect and destroy' air defence system launched". GOV.UK (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2024.
- ^ a b "EMADS | Ground Based Air Defence". MBDA.
- ^ defenceupdate (ngày 3 tháng 5 năm 2014). "MBDA – Common Anti-air Modular Missile (CAMM)". Youtube. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2024.
- ^ "Northrop Grumman, MBDA and Saab demonstrate the integration of CAMM into Integrated Air and Missile Defence battle manager". MBDA (bằng tiếng Anh). ngày 26 tháng 11 năm 2019. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2023.
- ^ "The Type 31 frigate in view". www.navylookout.com (bằng tiếng Anh). ngày 7 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2023.
- ^ a b Lockheed Martin ExLS Launching System & MBDA CAMM at DSEI 2015 (bằng tiếng Anh), ngày 16 tháng 9 năm 2015, truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2023
- ^ Allison, George (ngày 17 tháng 4 năm 2018). "CAMM completes qualification trials from Lockheed Martin launcher" (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2023.
- ^ "Host Extensible Launching System" (PDF). Lockheed Martin. ngày 17 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2024.
- ^ MBDA (ngày 26 tháng 5 năm 2015). "Sea Ceptor". Youtube. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2023.
- ^ "3-Cell ExLS Launcher" (PDF). Lockheed Martin. 2019. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023.
- ^ Groizeleau, Vincent (ngày 12 tháng 12 năm 2025). "La FDI pourra embarquer jusqu'à 48 CAMM en plus de 16 Aster, soit 64 missiles antiaériens". Mer et Marine (bằng tiếng Pháp). Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2025.
Liên kết ngoài
- CAMM (MARITIME APPLICATION)
- New Missile system to shield the fleet from air attack Royal Navy (31 January 2012)
- CAMM Common Anti-Air Modular Missile air defense system on armyrecognition.com Lưu trữ ngày 6 tháng 4 năm 2023 tại Wayback Machine
- CAMM-ER (MBDA Systems)