Bảng chữ cái Hy Lạp

Bảng chữ cái Hy Lạp (Tiếng Hy Lạp: "Ελληνικό αλφάβητο" - Elleniká alphábeto) là hệ thống 24 ký tự được dùng để viết tiếng Hy Lạp từ cuối thế kỷ thứ IX trước Công nguyên hoặc đầu thế kỷ thứ VIII trước Công nguyên. Theo nghĩa hẹp đây là bảng chữ cái đầu tiên và lâu đời ghi mỗi nguyên âm và phụ âm bằng một biểu tượng riêng. Nó cũng được sử dụng như vậy cho đến ngày nay. Những chữ cái này cũng được dùng trong bảng số Hy Lạp từ thế kỷ thứ II trước Công nguyên.

Bảng chữ cái Hy Lạp được kế thừa từ Bảng chữ cái Phoenicia, và nó không hề liên quan đến hệ thống chữ viết trước của Hy Lạp là Linear B hay Cypriot. Nó cũng là nền tảng cho nhiều bảng chữ cái khác ở châu Âu và Trung Đông, bao gồm cả hệ chữ Kirin (Được Nga sử dụng) và bảng chữ cái Latinh. Ngoài việc được sử dụng để viết tiếng Hy Lạp hiện đại, ngày nay các chữ cái này cũng được dùng như những biểu tượng Toán và khoa học, Vật lý hạt trong Vật lý, hay tên các ngôi sao, tên của các cơn bão nhiệt đới siêu cấp và trong những mục đích khác, chẳng hạn như hóa học...

Ký tự chính

Dưới đây là bảng chữ cái Hy Lạp, cùng với dạng của nó sau khi đã chuyển tự. Bảng này cũng cung cấp các ký tự Phoenicia tương ứng với mỗi chữ cái Hy Lạp. Phát âm sử dụng Bảng mẫu tự phiên âm quốc tế.

Chữ cái	Chữ cái Phoenicia tương ứng	Tên				Chuyển tự		Phát âm		Số tương ứng
		Tiếng Anh	Tiếng Hy Lạp cổ đại	Tiếng Hy Lạp (Trung cổ)	Tiếng Hy Lạp hiện đại	Tiếng Hy Lạp cổ đại	Tiếng Hy Lạp hiện đại	Tiếng Hy Lạp cổ	Tiếng Hy Lạp hiện đại
Α α	Aleph	Alpha			άλφα	a				1
Β β	Beth Beth	Beta			βήτα	b	v			2
Γ γ	Gimel Gimel	Gamma			γάμμα γάμα	g	gh, g, j		[ɣ], [ʝ]	3
Δ δ	Daleth Daleth	Delta			δέλτα	d	d, dh, th			4
Ε ε	He He	Epsilon			έψιλον	e				5
Ζ ζ	Zayin Zayin	Zeta			ζήτα	z		(hay ) sau đó là		7
Η η	Heth Heth	Eta			ήτα	e, ē	i			8
Θ θ	Teth Teth	Theta			θήτα	th				9
Ι ι	Yodh	Iota			ιώτα γιώτα	i				10
Κ κ	Kaph Kaph	Kappa			κάππα κάπα	k				20
Λ λ	Lamedh Lamedh	Lambda			λάμδα λάμβδα	l				30
Μ μ	Mem Mem	Mu			μι μυ	m				40
Ν ν	Nun Nun	Nu			νι νυ	n				50
Ξ ξ	Samekh Samekh	Xi			ξι	x	x, ks			60
Ο ο	Ayin 'Ayin	Omicron			όμικρον	o				70
Π π	Pe Pe	Pi			πι	p				80
Ρ ρ	Res Resh	Rho			ρω	r (: rh)	r	,		100
Σ σ ς	Sin Sin	Sigma			σίγμα	s				200
Τ τ	Taw Taw	Tau			ταυ	t				300
Υ υ	Waw Waw	Upsilon			ύψιλον	u, y	y, v, f			400
Φ φ	nguồn gốc tranh cãi (Xem trong bài)	Phi			φι	ph	f			500
Χ χ		Chi			χι	ch	ch, kh			600
Ψ ψ		Psi			ψι	ps				700
Ω ω	Ayin 'Ayin	Omega			ωμέγα	o, ō	o			800

Ký tự không được dùng nữa

Những chữ cái sau đây không nằm trong bảng chữ cái Hy Lạp tiêu chuẩn, nhưng đã được sử dụng vào thời tiền cổ và trong một số thổ ngữ nhất định. Những chữ cái: digamma, stigma, heta, san, koppa, sampi, sho; cũng được sử dụng trong bảng số Hy Lạp.

Chữ cái	Chữ cái Phoenicia tương ứng	Tên			Chuyển tự	Phát âm	Số tương ứng
		Tiếng Anh	Tiếng Hy Lạp cổ đại	Tiếng Hy Lạp trung cổ
Digamma (Digamma xen kẽ)	Waw Waw	Digamma	ϝαῦ	δίγαμμα	w		6
Stigma		Stigma	-	στῖγμα	st		6
Heta	Heth Heth	Heta	ἧτα	ήτα	h		-
San	Tsade Tsade	San	ϻάν	σάν	s		-
Koppa (Koppa xen kẽ)	Qoph Qoph	Koppa	ϙόππα	κόππα	q		90
Sampi (Sampi xen kẽ)	Tsade Tsade	Sampi	-	σαμπῖ	ss		900
Sho	Tsade Tsade	Sho	-	-	sh		-

Tham khảo

• — A popular history, more about Greek roots in English than about the alphabet itself.
• — Includes papers on history, typography, and character coding by Hermann Zapf, Matthew Carter, Nicolas Barker, John A. Lane, Kyle McCarter, Jerôme Peignot, Pierre MacKay, Silvio Levy, et al.
• — discusses dating, early inscriptions, and ties to origin of texts of Homer. ISBN 0-521-58907-X
• — Includes discussion of the Greek alphabet used for languages other than Greek.
• C. J. Ruijgh (1998) Sur la date de la création de l'alphabet grec. Mnemosyne 51, 658–687

Liên kết ngoài

• Bản mẫu:Commonscat-inline
• U0370.pdf Phạm vi Hy Lạp Bản mẫu:In lang
• Examples of Greek handwriting Bản mẫu:In lang
• Greek Unicode Issues Bản mẫu:In lang
• Unicode FAQ - Greek Language and Script Bản mẫu:In lang
• Unicode alphabetic test for Greek Unicode range Bản mẫu:In lang
• Unicode numeric test for Greek Unicode range Bản mẫu:In lang
• Unicode review for all Greek-related Unicode ranges Bản mẫu:In lang