Carlo Emanuele III của Sardegna (tiếng Ý: Carlo Emanuele III; tiếng La Tinh: Carolus Emmanuel III; 27 tháng 4 năm 1701 – 20 tháng 2 năm 1773) là Công tước xứ Savoia, Vua của Sardegna và là người cai trị các Nhà nước Savoyard từ ngày 3 tháng 9 năm 1730 cho đến khi ông qua đời vào năm 1773. Ông là ông nội của ba vị vua chính thống cuối cùng của Sardegna.
Khi mới sinh, ông được tấn phong làm Công tước xứ Aosta. Khả năng kế vị của ông khi đó không cao; ông đứng sau huynh trưởng Vittorio Amedeo, Thân vương xứ Piedmont. Thuở nhỏ, cậu bé Carlo Emanuele không được cha mẹ quan tâm vì họ kỳ vọng vào người anh trai của cậu. Sau khi anh trai qua đời vào năm 1715, ông trở thành người thừa kế ngai vàng. Trong thời niên thiếu, vương tử không được phụ thân ưu ái và các mặt giáo dục đào tạo khác đều không được chú trọng, ngoại trừ huấn luyện quân sự – lĩnh vực nơi mà ông đôi khi được đi theo vua cha để rèn luyện.
Ngày 3 tháng 9 năm 1730, Vittorio Amedeo khi đó đã trở nên u uất và ít giao tiếp nên đã thoái vị và nhường ngôi cho con trai, rời khỏi triều đình. Con trai ông lên ngôi với vương hiệu Carlo Emanuele III.
Sau một thời gian sống tại dinh thự Chambéry, cựu vương lại bắt đầu can thiệp vào chính sự, thậm chí đòi lấy lại ngôi, buộc tội con trai bất tài. Ông tự ý đến Moncalieri, nhưng Carlo Emanuele thuyết phục được Hội đồng Hòang gia cho bắt giam phụ thân để ngăn việc tấn công Milan và hành động này có thể gây ra một cuộc xâm lược Piedmont. Vittorio Amedeo bị giam tại Lâu đài Rivoli và qua đời tại đây, không gây thêm can thiệp nào vào triều chính của con trai.
Trong Chiến tranh Kế vị Ba Lan, Carlo Emanuele đứng về phe ủng hộ Stanisław I do Pháp hậu thuẫn. Sau khi hiệp ước liên minh được ký tại Turin ngày 28 tháng 10 năm 1733, ông kéo quân đánh chiếm Milan và kiểm soát vùng Lombardia mà không gặp tổn thất đáng kể. Tuy nhiên, khi Pháp tìm cách thuyết phục Felipe V của Tây Ban Nha tham gia liên minh, ông đã yêu cầu trao quyền cai trị Milan và Mantua. Điều này hoàn toàn không thể chấp nhận đối với Carlo Emanuele, vì sẽ đưa bán đảo Ý trở lại dưới ảnh hưởng của Tây Ban Nha như các thế kỷ trước. Trong khi các bên còn đang thương lượng, quân đội Savoia-Pháp-Tây Ban Nha đã mở chiến dịch tấn công Mantua dưới sự đích thân Carlo Emanuele giữ quyền tổng chỉ huy.
Nhận thấy Mantua cuối cùng có khả năng rất cao sẽ bị giao cho Tây Ban Nha, Carlo Emanuele cố ý làm chậm và phá vỡ tiến trình chiến dịch. Dù vậy, quân đội Savoia–Pháp vẫn giành chiến thắng trong hai trận Crocetta và Guastalla. Khi Áo và Pháp ký hòa ước, Carlo Emanuele buộc phải rút khỏi Lombardia. Đổi lại, ông được trao một số lãnh thổ gồm Langhe, Tortona và Novara.
Chiến tranh Kế vị Áo
Carlo Emanuele đứng về phía Maria Theresia của Áo trong Chiến tranh Kế vị Áo, nhận được sự hỗ trợ tài chính và hải quân từ Anh và Cộng hòa Hà Lan. Sau những thành công ban đầu đáng chú ý nhưng không quyết định, ông phải đối mặt với cuộc xâm lược Savoia của liên quân Pháp-Tây Ban Nha, sau một nỗ lực thất bại của liên minh nhằm chiếm Vương quốc Napoli, là Bá quốc Nice. Khi quân địch tiến vào Piedmont năm 1744, ông đã bảo vệ Cuneo trước lực lượng bao vây Tây Ban Nha – Pháp. Năm sau, với khoảng 20.000 quân, ông phải đối mặt với hai đạo quân tổng cộng khoảng 60.000 quân. Các cứ điểm quan trọng Alessandria, Asti và Casale thất thủ. Năm 1746, sau khi nhận viện binh từ Áo, ông giành lại Alessandria và Asti. Năm 1747, ông giành chiến thắng vang dội trước Pháp tại Trận Assietta, các lãnh thổ của ông được bảo vệ khi chiến trường chính dời lên phía Bắc, tới Hà Lan.
Ông từ chối tham gia Chiến tranh Bảy Năm (1756–1763), tập trung vào cải cách hành chính, duy trì quân đội kỷ luật tốt và củng cố các pháo đài. Nhằm cải thiện tình trạng kém của Sardegna mới sáp nhập, ông cũng phục hồi các trường Đại học Sassari và Cagliari.
^ abHuberty, Michel; Giraud, Alain; Magdelaine, F. and B. (1985). L'Allemagne Dynastique, Tome IV – Wittelsbach. France: Laballery. tr. 82, 141, 166, 202, 273, 310–311. ISBN2-901138-04-7.
^Huberty, Michel. Giraud, Alain. Madeleine, F. and B. L'Allemagne Dynastique, Tome I – Hesse-Reuss-Saxe. Laballery. France. 1976 tr. 108-109, 129-130, 146-147, 153-154. ISBN 2-901138-01-2.
Raggi, Giuseppina (2019). "The Lost Opportunity: Two Projects of Filippo Juvarra Concerning Royal Theaters and the Marriage Policy between the Courts of Turin and Lisbon (1719-1722)". Music in Art: International Journal for Music Iconography. Quyển 44 số 1–2. tr. 119–137. ISSN1522-7464.
.jpg){kind=link}
.jpg){kind=link}