Chiêu Ý Quý phi

Chiêu Ý Quý phi Trương thị (chữ Hán: 昭懿貴妃張氏, ? - ?), cũng được gọi là Trương Quý phi (張貴妃). Là Phi tần của Minh Thành Tổ Vĩnh Lạc Đế, Hoàng đế thứ ba của nhà Minh trong lịch sử Trung Quốc.

Chiêu Ý Quý phi 昭懿貴妃
Minh Thành Tổ Quý phi
Quý phi Đại Minh
Tại vị	1409 - ?
Đăng quang	6 tháng 2 năm 1409
Thông tin chung
Sinh	Hà Nam
Phu quân	Minh Thành Tổ Chu Đệ
Thụy hiệu Chiêu Ý Quý phi (昭懿貴妃)
Tước hiệu	Quý phi (賢妃)
Hoàng tộc	Nhà Minh
Thân phụ	Trương Ngọc
Thân mẫu	Vương thị

Tiểu sử

Xuất thân

Chiêu Ý Quý phi xuất thân Trương thị (張氏), người huyện Tường Phù, phủ Khai Phong, Thừa tuyên Bố chính sứ ty Hà Nam (nay là huyện Tường Phù, thành phố Khai Phong, tỉnh Hà Nam). Bà là con gái của Hà Gian Trung Vũ vương Trương Ngọc (张玉), và là em gái của Anh quốc công Trương Phụ (张辅).

Nhập cung

Thời điểm cụ thể Trương Quý phi nhập cung vẫn chưa rõ, nhưng có khả năng là vào những năm đầu thời Vĩnh Lạc. Dựa theo Minh Thái Tông Văn Hoàng đế Thực lục (明太宗文皇帝實錄), vào ngày 8 tháng 11 năm Hồng Vũ thứ 35 (1402), Lễ bộ dâng nghi thức sách lập Hoàng hậu. Ngày 13 tháng 11, sách lập Từ thị làm Hoàng hậu. Văn bản này không đề cập đến việc các phi tần hành lễ với Từ Hoàng hậu, điều này cho thấy thứ bậc cung đình lúc bấy giờ.

Được biết, bà đã vào cung hầu hạ Minh Thành Tổ vào năm Vĩnh Lạc thứ 3 (1405). Vào ngày 2 tháng 11 năm đó, anh trai bà là Tín An bá Trương Phụ được gia phong làm Tân Thành hầu. Khi đó, Kỳ quốc công Khâu Phúc và Thành quốc công Chu Năng cho rằng công lao của cha bà là Trương Ngọc cực kỳ lớn, nếu Trương Ngọc còn sống thì địa vị phải đứng đầu các công thần. Họ cho rằng vì Trương Phụ có quan hệ thân thích với Hoàng đế nên bị hạn chế phong thưởng để tránh điều tiếng, Minh Thành Tổ sau đó đã nghe theo và tăng phong thưởng.

Sách phong Quý phi

Ngày 6 tháng 2 năm Vĩnh Lạc thứ 7 (1409), Trương thị chính thức được sắc phong làm Quý phi. Cùng đợt đó có Quyền thị (người Triều Tiên) được phong Hiền phi, Nhậm thị làm Thuận phi, cùng một số phi tần khác.

Văn bia sách phong Quý phi có đoạn viết:

“

皇帝制曰：「朕祗承大統，仰率聖謨、永惟王化之基，實係彛倫之重。致明禋於宗廟，必有相奠之人；正内治於宫闈，必有恊宣之職。眷言賢淑，禮用褒隆。爾某氏，懿哲徽明，端莊誠一，和惠本乎天性，靜順合於坤柔。率履多儀，益謹珮環之節；含章有美，不忘圖史之規。惟乃令猷，宜膺顯冊。特封爾爲貴妃。於戱！貴貳軒龍，旣超承於恩命；光昭褕翟，佇益懋於德華。惟孝敬爲福之源，惟勤儉爲化之本，惟肅雍以自牧，惟儆戒以相成。徃服訓詞，永膺福禄。欽哉！」

.

"Trẫm kính cẩn nối nghiệp lớn, ngửa trông và noi theo mưu lược của thánh nhân. Luôn nghĩ rằng nền tảng của giáo hóa vương triều vốn dĩ dựa trên sự trang trọng của luân thường đạo lý. Việc dâng lễ tế nơi tông miếu tế tự, tất phải có người cùng lo liệu việc tế lễ; việc chỉnh đốn nội trị chốn cung đình, tất phải có người hiệp lực tuyên dương chức trách. Nghĩ đến bậc hiền thục, nên dùng lễ tiết cao quý để ngợi khen.

Nay ngươi là Trương thị, vốn có đức tính tốt đẹp, sáng suốt, rạng rỡ; dung mạo đoan trang, lòng dạ thành kính trước sau như một. Sự hòa nhã, nhân hậu vốn sẵn tự thiên tính; vẻ điềm tĩnh, thuận hòa hợp với đức nhu mì của quẻ Khôn. Bước đi đúng lễ nghi, càng thêm cẩn trọng tiết tháo nơi cung cấm; giữ gìn vẻ đẹp hàm súc, không quên noi theo khuôn phép trong sử sách. Thật là bậc có mưu đức tốt lành, xứng đáng nhận được sách phong hiển hách. Nay đặc biệt phong ngươi làm Quý phi.

Than ôi! Địa vị quý hiển chỉ sau ngôi vị rồng (Hoàng hậu), đã được nhận ân mệnh vượt bậc; trang phục lộng lẫy sáng ngời, mong sao đức hạnh càng thêm rạng rỡ. Hãy nhớ rằng hiếu kính là nguồn gốc của phúc lành, cần kiệm là cái gốc của giáo hóa. Lấy sự cung kính, ung dung để tự tu dưỡng bản thân; lấy sự răn đe, cảnh giác để cùng nhau hoàn thiện. Hãy vâng theo lời huấn thị này, mãi mãi hưởng thụ phúc lộc. Kính thay!"

” — Sách văn Quý phi Trương thị

Thời điểm bà qua đời không được ghi chép rõ ràng, có thể là trước khi Chiêu Hiến Quý phi Vương thị qua đời vào tháng 7 năm Vĩnh Lạc thứ 18 (1420). Theo ghi chép trong Minh Thụy Kỷ Thừa (明諡紀彙編 - Minh Thụy Kỷ Vị Biên), bà được ban thụy hiệu là Chiêu Ý (昭懿), nên gọi là Chiêu Ý Quý phi (昭懿貴妃). Tuy nhiên, không rõ thụy hiệu này được ban vào năm nào.

Trong văn hóa đại chúng

Năm	Phim ảnh	Diễn viên	Nhân vật
2016	Phế sài Vương gia	Dương Nhụy Gia	Trương Thu Lan