Chiến tranh Chaco (tiếng Tây Ban Nha: Guerra del Chaco, tiếng Guarani: Cháko Ñorairõ [1] ) là một cuộc chiến diễn ra từ năm 1932 đến năm 1935. Cuộc xung đột diễn ra giữa BoliviaParaguay nhằm giành quyền kiểm soát phần phía bắc của khu vực Gran Chaco (tiếng Tây Ban Nha: Chaco Boreal), nơi được cho là giàu dầu mỏ. Cuộc chiến này còn được gọi là La Guerra de la Sed (tiếng Tây Ban Nha nghĩa là "Cuộc chiến khát nước"), vì nó diễn ra ở vùng Chaco có khí hậu bán khô hạn. Đây là cuộc chiến đầu tiên ở Nam Mỹ sử dụng vũ khí hiện đại (như: súng máy, xe bọc thépmáy bay), và cũng là cuộc chiến đẫm máu nhất ở Nam Mỹ vào thế kỷ 20 - khoảng 2% dân số nước Bolivia và 3% dân số nước Paraguay đã bị thiệt mạng trong cuộc chiến này.

Chiến tranh Chaco
Một phần của Giai đoạn giữa hai cuộc chiến tranh

Bản đồ chiến tranh Chaco, thể hiện các pháo đài quan trọng, tiền đồn quân sự, thành phố và tiến quân của Paraguay về phía tây.
Thời gian9 tháng 9 năm 1932 – 12 tháng 6 năm 1935
(2 năm, 9 tháng và 3 ngày)
Địa điểm
Kết quả Paraguay chiến thắng[3]
Thay đổi
lãnh thổ
Phần lớn khu vực tranh chấp Gran Chaco được trao cho Paraguay.[2]
Tham chiến
 Paraguay  Bolivia
Chỉ huy và lãnh đạo
Lực lượng
150,000 người[4] 210,000 người[4]
Thương vong và tổn thất
  • 35,000–50,000 người thiệt mạng[8][9]
  • 2,556 người bị bắt[7]
  • 50,000–80,000 người thiệt mạng
  • 40,000 người bị thương
  • 21,000 người bị bắt[5][6][7]

Trong suốt cuộc chiến, cả hai quốc gia không có đường bờ biển này đều gặp khó khăn trong việc vận chuyển vũ khí, vật tư và hậu cần qua các nước láng giềng. Mặc dù có nguồn thu nhập từ khai thác mỏ và một đội quân lớn mạnh hơn, được trang bị tốt hơn, nhưng những vấn đề về thương mại quốc tế và hệ thống thông tin liên lạc nội bộ yếu kém cuối cùng đã khiến tình thế bất lợi cho Bolivia. Cuộc chiến kết thúc tại Hội nghị Hòa bình Chaco ở thủ đô Buenos Aires, Argentina vào tháng 7 năm 1938, tại đó cả hai nước đã ký một hiệp ước hòa bình trao ba phần tư vùng Gran Chaco cho nước Cộng hòa Paraguay.

Chú thích

Tham khảo

  1. ^ Mombe’uhára Paraguái ha Boliviaygua Jotopa III, Cháko Ñorairõ rehegua Lưu trữ ngày 23 tháng 9 năm 2015 tại Wayback Machine.
  2. ^ Glassner, Martin Ira (1983). "The Transit Problems of Landlocked States: The Cases of Bolivia and Paraguay". Trong Borghese, E.M.; Ginsburg, M. (biên tập). Ocean Yearbook. Quyển 4. Chicago: University of Chicago Press. tr. 366–389.
  3. ^ Hughes, Matthew (2005). "Logistics and the Chaco War Bolivia versus Paraguay 1932–1935". The Journal of Military History. 69 (2): 411–437. doi:10.1353/jmh.2005.0104. S2CID 163055852.
  4. ^ a b Victimario Histórico Militar DE RE MILITARI
  5. ^ Bruce Farcau, The Chaco War (1991)
  6. ^ Singer, Joel David, The Wages of War. 1816–1965 (1972)
  7. ^ a b Sienra Zabala, Roberto (2010). Síntesis de la Guerra del Cjhaco. Francisco Aquino Zavala, Concepción (bằng tiếng Tây Ban Nha)
  8. ^ Marley, David, Wars of the Americas (1998)
  9. ^ Dictionary of Twentieth Century World History, by Jan Palmowski (Oxford, 1997)