Wikibeta, Bách khoa tri thức mở

Phù Đổng (xã)

(Đổi hướng từ Dương Hà)

Bản mẫu:Other Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Navbar/configuration' not found.Bản mẫu:Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam/cat Phù Đổng là một xã thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý

Xã Phù Đổng có vị trí địa lý:

Xã Phù Đổng có diện tích tự nhiên là 41,62 km2, quy mô dân số năm 2025 là 111.484 người và mật độ dân số đạt 2.678 người/km2.[5][6]

Lịch sử

Trước năm 1976

Năm Canh Tuất năm 1490, vua Lê Thánh Tông cho định lại bản đồ cả nước, gồm 13 (đạo) xứ thừa tuyên (sau gọi là xứ). Từ triều Tây Sơn tới đầu triều Nguyễn đổi sang gọi là trấn. Theo đó, xã Phù Đổng thuộc huyện Tiên Du trực thuộc phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc.

Năm 1831, vua Minh Mạng thực hiện cuộc cải cách hành chính thống nhất trong cả nước, theo đó bãi bỏ cấp tổng trấn; chuyển các trấn, dinh thành tỉnh. Theo đó, xã Phù Đổng trực thuộc huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh.

Ngày 20 tháng 4 năm 1961, Quốc hội ban hành Nghị quyết[7] về việc sáp nhập xã Phù Đổng vào thành phố Hà Nội quản lý.

Ngày 31 tháng 5 năm 1961, Hội đồng Chính phủ ban hành 78-CP.[8] Theo đó, xã Phù Đổng thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội quản lý.

Ngày 15 tháng 3 năm 1967, thành phố Hà Nội ban hành Quyết định về việc sáp nhập thôn Đổng Xuyên (Gióng Mốt) thuộc xã Phù Đổng vào xã Đặng Xá.[9][10]

Giai đoạn 1976 – nay

Sau ngày 2 tháng 7 năm 1976, thị trấn Yên Viên và 9 xã: Cổ Bi, Dương Hà, Đặng Xá, Đình Xuyên, Ninh Hiệp, Phù Đổng, Trung Mầu, Yên Thường, Yên Viên thuộc huyện Gia Lâm của thành phố Hà Nội.

Ngày 14 tháng 11 năm 2024:

  • Thành lập xã Thiên Đức trên cơ sở nhập xã Đình Xuyên và xã Dương Hà.
  • Nhập xã Trung Mầu vào xã Phù Đổng.[11]

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

  • Kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước.[12]
  • Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Yên Viên, các xã Ninh Hiệp, Phù Đổng, Thiên Đức, Yên Thường, Yên Viên, phần còn lại của xã Cổ Bi và phần còn lại của xã Đặng Xá (huyện Gia Lâm) thành xã mới có tên gọi là xã Phù Đổng.[13]
  • Sau khi sắp xếp, xã Phù Đổng được chia thành 56 tổ dân phố – thôn, gồm 15 tổ dân phố và 41 thôn.[14][15][16]

Ngày 30 tháng 9 năm 2025, chuyển đổi 15 tổ dân phố: Yên Bình, Cơ Khí Yên Viên, Bưu Điện, Địa Chất, Hồ Cầu Đuống, Đuống 1, 2 Thái Bình, Ga, Vân, Liên Cơ, Tiền Phong, Yên Hà, Yên Tân và Dốc Lã thành thôn; đổi tên 6 thôn: 1, 2, 3 trước kia thuộc xã Đình Xuyên (xã Thiên Đức cũ) và 1, 2, 3 trước thuộc xã Trung Mầu (xã Phù Đổng cũ) lần lượt thành 6 thôn: Công Đình 1, 2, 3 và 1, 2, 3 Trung Mầu.[17]

Ngày 24 tháng 12 năm 2025, xác định một phần của xã Phù Đổng là đô thị loại III (chuyển tiếp từ thị trấn Yên Viên thuộc huyện Gia Lâm).[18]

Ngày 29 tháng 6 năm 2026, thành lập 18 thôn mới: Vân, Yên Tân, Cơ khí Yên Viên, Ái Mộ, Cống Thôn, Kim Quan, Yên Viên, Phù Dực, Phù Đổng, Trung Mầu, Tế Xuyên, Công Đình, Yên Xá, Quy Mông, 1 Ninh Hiệp, 2 Ninh Hiệp, 3 Ninh Hiệp và 4 Ninh Hiệp.[19][20][21]

Hành chính

Xã Phù Đổng được chia thành 31 thôn: 1, 2, 3, 4 Ninh Hiệp, Ái Mộ, Công Đình, Cống Thôn, Cơ khí Yên Viên, Đình Vỹ, Đổng Viên, Hạ, Kim Quan, Lã Côi, Lại Hoàng, Liên Đàm, Phù Dực, Phù Đổng, Quy Mông, Tế Xuyên, Thịnh Liên, Thượng, Trung, Trung Mầu, Trùng Quán, Vân, Xuân Dục, Yên Hà, Yên Khê, Yên Tân, Yên Viên, Yên Xá.[20][21]

Danh sách các thôn thuộc xã Phù Đổng[20][21]
Tên Số hộ (2026)
1 Ninh Hiệp 1.741
2 Ninh Hiệp 1.109
3 Ninh Hiệp 1.300
4 Ninh Hiệp 1.331
Ái Mộ 1.008
Công Đình 1.749
Cống Thôn 894
Cơ khí Yên Viên 702
Tên Số hộ (2026)
Đình Vỹ 803
Đổng Viên 1.021
Hạ 611
Kim Quan 1.593
Lã Côi 1.037
Lại Hoàng 504
Liên Đàm 512
Phù Dực 1.746
Tên Số hộ (2026)
Phù Đổng 1.922
Quy Mông 613
Tế Xuyên 1.012
Thịnh Liên 315
Thượng 633
Trung 1.038
Trung Mầu 1.701
Trùng Quán 928
Tên Số hộ (2026)
Vân 1.026
Xuân Dục 1.111
Yên Hà 688
Yên Khê 732
Yên Tân 1.434
Yên Viên 959
Yên Xá 707

Kinh tế

Là xã nằm bên bờ sông Đuống đất đai rộng rãi, Phù Đổng có lợi thế phát triển mạnh ngành nông nghiệp, chăn nuôi. Ngoài sản xuất nông nghiệp như cấy lúa, trồng ngô bãi, rau màu thì nghề chăn nuôi bò sữa ở đây cũng khá phát triển và phân bố ở nhiều thôn và nhiều xóm thúc đẩy phát triển kinh tế hộ cá thể. Thêm vào đó ở xã có nghề trồng hoa giấy, cây cảnh đã được thành phố Hà Nội cấp giấy chứng nhận làng nghề. Nghề trồng hoa giấy, cây cảnh phát triển mạnh nhất là ở khu vực đường từ hầm chui Quốc lộ 1 mới hướng đi thôn Trung Mầu. Bộ mặt nông thôn trong xã thay đổi tích cực phần lớn là đóng góp từ nghề nuôi bò sữa, cây cảnh, hoa giấy. Gần đây, xã Phù Đổng cũng trở thành một trong những trung tâm buôn bán quần áo lớn nhất miền Bắc sau khi sáp nhập với xã Ninh Hiệp cũ.

Văn hóa

Theo truyền thuyết thì Phù Đổng là nơi sinh ra Thánh Gióng là một trong Tứ Bất Tử. Các di tích liên quan đến Thánh Gióng đều là những di tích, di sản có giá trị quý báu về văn hóa, lịch sử. Cụm di tích đền Gióng ở thôn Phù Đổng đã được công nhận là di tích cấp quốc gia đặc biệt. Cùng với đó là Lễ hội Gióng Phù Đổng (ngày 9 tháng Tư âm lịch) cũng là di sản phi vật thể của nhân loại đã được UNESCO vinh danh.

Làng Trung Mầu xưa có một đình, một nghè, hai chùa (một gọi là Chùa Đô, một gọi là chùa Mới nay xây nhà truyền thống của xã). Làng Thịnh Liên xưa có hai đình hai chùa. Năm 2017, cả 2 làng đều phục dựng lại các ngôi đình với tên gọi là đình Trung Mầu và đình Thịnh Liên. Theo sắc phong còn để lại cả hai làng Trung Mầu và Thịnh Liên đều thờ ba vị tướng: Cao Chương Đại Vương, Cao Gia Đại Vương, Tòng Chinh Đại Vương thời nhà Đinh. Các vị tướng nhà Đinh này đều là nhân vật cụ thể có công đánh dẹp 12 sứ quân và Chiêm Thành giữ nước thuộc địa phận hai làng được nhà vua phong tướng sắc.[22] Riêng làng Thịnh Liên vì đại bộ phận là dân chài còn thờ thêm vị thần: "Hán Giang Thủy Tộc Long Vương".

Theo cuốn lịch sử các làng ở thủ đô Hà Nội, Trung Mầu có tên nôm là làng Miêu, một làng xưa thờ quốc sư triều Lý Nguyễn Minh Không (tức Lý Quốc Sư) tại Chùa Đô. Vì có chiến tích đối với quốc gia, nhà sư đó còn được vua đưa về tưởng niệm tại Kinh đô Thăng Long. Hiện nay có đền thờ ở phố Lý Quốc Sư quận Hoàn Kiếm nội thành Hà Nội và ở chùa Bái Đính, Ninh Bình trên quê hương ông.

Danh nhân

Giao thông

Các tuyến, hệ thống giao thông quan trọng ở xã Phù Đổng:

  • Quốc lộ 1 mới (km155 - km158)
  • Tỉnh lộ 270: đi phường Từ Sơn
  • Đường đê tả Đuống: cầu Đuống đi Trung Mầu
  • Đường Dốc Lã: Yên Thường đi Trung Mầu
  • Hệ thống xe buýt: 42, 54, 146, 203, 210...

Chú thích

Trang Bản mẫu:Tham khảo/styles.css không có nội dung.

  1. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  2. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  3. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  4. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  5. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  6. ^ Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ về việc cung cấp thông tin danh mục dự kiến đơn vị hành chính cấp xã mới.
  7. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  8. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  9. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  10. ^ Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Đặng Xá, (1930-2015) tr. 13-40, nxb Thông tấn 2018
  11. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  12. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  13. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  14. ^ 9 tổ dân phố: Đuống 1, 2, Ga, Liên Cơ, Thái Bình, Tiền Phong, Vân, Yên Hà và Yên Tân của thị trấn Yên Viên cũ; 9 thôn: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 và 9 của xã Ninh Hiệp cũ; 10 thôn: 1, 2, 3, Thịnh Liên (trước thuộc xã Trung Mầu), Đổng Viên, Phù Dực 1, 2, Phù Đổng 1, 2 và 3 của xã Phù Đổng cũ; 9 tổ dân phố – thôn, gồm 8 thôn: Hạ, Thượng, Trung (trước thuộc xã Dương Hà), 1, 2, 3, Tế Xuyên 1, 2 và tổ dân phố Yên Bình (trước thuộc xã Đình Xuyên) của xã Thiên Đức cũ; 10 tổ dân phố – thôn, gồm tổ dân phố Dốc Lã và 9 thôn: Đình Vỹ, Đỗ Xá, Lại Hoàng, Liên Đàm, Quy Mông, Trùng Quán, Xuân Dục, Yên Khê, Yên Thường của xã Yên Thường cũ; 9 tổ dân phố – thôn, 4 tổ dân phố: Bưu Điện, Cơ khí Yên Viên, Địa Chất, Hồ Cầu Đuống và 5 thôn: Ái Mộ, Cống Thôn, Kim Quan, Lã Côi, Yên Viên của xã Yên Viên cũ.
  15. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  16. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  17. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  18. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  19. ^ 1. Thôn Vân gồm thôn Liên Cơ và thôn Vân; 2. Thôn Yên Tân gồm thôn Yên Tân, thôn Tiền Phong và thôn Yên Bình; 3. Thôn Cơ khí Yên Viên gồm thôn Cơ khí Yên Viên và ngõ 11 thôn Cống Thôn (60 hộ), 10 hộ dân thuộc thôn Tế Xuyên 2, Tiểu đoàn 26 phần giáp đường 34m; 4. Thôn Ái Mộ gồm thôn Ái Mộ, thôn Địa chất, thôn Đuống 1, thôn Hồ Cầu Đuống, 1 phần của thôn Đuống 2 (147 hộ từ ngõ số 2 Phan đăng Lưu đến ngõ số 294) và 1 phần thôn Kim Quan (10 hộ) là khu Đồng Dưa lấy tim đường sắt Lạng Sơn – Hà Nội; 5. Thôn Cống Thôn gồm thôn Cống Thôn (trừ đi khu giáp chân đê đầu đường Yên Viên – Đình Xuyên – Ninh Hiệp chuyển về thôn Cơ Khí Yên Viên) và 1/2 thôn Ga, 279 hộ từ ngõ 420 đến ngõ 292; 6. Thôn Kim Quan gồm thôn Kim Quan, thôn Thái Bình, ½ thôn Ga 279 hộ từ ngõ 292 đến thôn Thái Bình (ngõ 176) và 1 phần thôn Đuống 2 phần giải toả Cầu Đuống mới, 308 hộ); 7. Thôn Yên Viên gồm thôn Yên Viên và thôn Bưu Điện; 8. Thôn Phù Dực gồm thôn Phù Dực 1 và thôn Phù Dực 2; 9. Thôn Phù Đổng gồm thôn Phù Đổng 1, Phù Đổng 2 và thôn Phù Đổng 3; 10. Thôn Trung Mầu gồm thôn 1 Trung Mầu, thôn 2 Trung Mầu và thôn 3 Trung Mầu; 11. Thôn Tế Xuyên gồm thôn Tế Xuyên 1 và thôn Tế Xuyên 2; 12. Thôn Công Đình gồm thôn Công Đình 1, thôn Công Đình 2 và thôn Công Đình 3; 13. Thôn Yên Xá gồm thôn Yên Thường và thôn Đỗ Xá; 14. Thôn Quy Mông gồm thôn Dốc Lã và thôn Quy Mông; 15. Thôn 1 Ninh Hiệp gồm thôn 1, thôn 5 và thôn 3 (trừ đi diện tích ngõ Gạo của thôn 3 chuyển về thôn Ninh Hiệp 2); 16. Thôn 2 Ninh Hiệp gồm thôn 2, thôn 4 và ngõ Gạo của thôn 3 với 50 hộ và một số hộ dân thuộc thôn 6 cũ trên trục đường từ thôn 4 đi Trường Mầm non Ninh Hiệp 10 hộ; 17. Thôn 3 Ninh Hiệp gồm thôn 6 (trừ một số hộ dân thuộc thôn 6 cũ trên trục đường từ thôn 4 đi Trường Mầm non Ninh Hiệp) và thôn 7; 18. Thôn 4 Ninh Hiệp gồm thôn 8 và thôn 9 và 230 hộ khu nhà thấp tầng Tuấn Dung; 19. Giữ nguyên 13 thôn không sáp nhập: Lã Côi, Yên Hà, Đổng Viên, Thịnh Liên, Trung, Hạ, Thượng, Đình Vỹ, Xuân Dục, Yên Khê, Trùng Quán, Liên Đàm và Lại Hoàng.
  20. ^ a ă â Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  21. ^ a ă â Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  22. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).

Tham khảo

Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Navbar/configuration' not found. Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Mô đun:Navbox/configuration' not found.

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Phù_Đổng_(xã)&oldid=4469670”