Frank Gehry
Frank Owen Gehry (tên khai sinh là Frank Owen Goldenberg; 28 tháng 2 năm 1929 – 5 tháng 12 năm 2025, tại nhà riêng ở Santa Monica, California) là một kiến trúc sư nổi tiếng, thuộc kiến trúc Giải toả kết cấu hay còn gọi trường phái phá cân đối (deconstructivism) của kiến trúc Hiện đại, hành nghề tại California, Mỹ. Các công trình của ông nổi tiếng bằng các đường cong tròn trịa, thường bọc bằng những vật liệu kim loại phản xạ.
Ephraim Owen Goldberg | |
|---|---|
| Tập tin:Frank Gehry, Viljo Revell Centenary reception, 2010 (S2311 fl2969 it0089) (cropped).jpg Gehry năm 2010 | |
| Sinh | 28 tháng 2 năm 1929 Toronto, Ontario |
| Mất | 5 tháng 12 năm 2025 (96 tuổi) Santa Monica, California |
| Quốc tịch | Canada |
| Nghề nghiệp | Kiến trúc sư |
| Giải thưởng | giải thưởng Pritzker, Huy chương Quốc gia về Nghệ thuật, Huy chương vàng AIA, Huân chương Canada |
| Công trình kiến trúc | Bảo tàng Bilbao Guggenheim, Triển lãm nghệ thuật của Ontario, Sảnh hoà nhạc Walt Disney, Gehry Residence, Bảo tàng nghệ thuật Weisman, Dancing House |
_(cropped).jpg){kind=link}
Tiểu sử
Frank Owen Gehry sinh ra tại Toronto, Canada, hiện đang sinh sống và hành nghề tại Mỹ. Gehry sinh ra trong một gia đình người Do Thái gốc Ba Lan. Bố ông làm nghề buôn bán vật liệu, mẹ là một người yêu âm nhạc. Những đặc điểm gia đình đó sẽ góp phần tạo dựng nên sự nghiệp của ông sau này. Thời trẻ, Gehry được các bạn cùng trường gọi là "Cá Vàng" (Goldenberg) , sau đó Frank Owen Goldenberg đổi tên thành Frank Owen Gehry vào năm 1954. Hiện nay, ông mang quốc tịch Mỹ.
Từ 1949 đến 1951, ông theo học tại trường Đại học Nam California (University of Southern California) và trường Đại học Los Angeles (1949-1951) và học thiết kế đô thị tại trường Đại học Harvard từ 1956 đến 1957.
Ông nhận giải thưởng Pritzker năm 1989.
Các công trình kiến trúc
- Nhà ở xã hội ở Frankfurt (1994 - 1996)
- Bảo tàng Guggenheim Bilbao, Bilbao, Tây Ban Nha (1997)
- Tháp Gehry, Hanover, CHLB Đức (2001)
- Trung tâm hoà nhạc Walt Disney Los Angeles, Bang California, Hoa Kỳ (2003)
- Rạp Pritzker, Công viên Thiên niên kỷ, Chicago, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ (2004)
Các giải thưởng
- Giải thưởng Arnold W. Brunner về Kiến trúc, Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Văn chương Mỹ, 1977
- Giải thưởng Pritzker, 1989
- Giải thưởng Wolf về Kiến trúc của Quỹ Wolf, 1992
- Giải thưởng Hoàng gia về kiến trúc, Hiệp hội Nghệ thuật Nhật Bản, 1992
- Giải thưởng Dorothy và Lillian Gish, 1994
- Huy chương Quốc gia về Nghệ thuật, (1998)
- Giải thưởng Friedrich Kiesler, 1998
- Huy chương vàng AIA, Hiệp hội Kiến trúc sư Mỹ (AIA), 1999
- Huy chương vàng, Hiệp hội Kiến trúc sư Hoàng gia Anh (RIBA), 2000
- Huy chương vàng Kiến trúc, Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Văn chương Mỹ, 2002
- Huân chương Canada (Order of Canada), 2002
Tiến sĩ danh dự tại các Đại học
- Nghệ thuật Thị giác: Học viện Nghệ thuật California, 1987
- Mỹ thuật: Trường Thiết kế Rhode Island, 1987; Học viện Nghệ thuật Otis, 1989
- Kỹ thuật: Đại học Kỹ thuật Nova Scotia 1989
- Nhân chủng học: Học viện phương Tây (Occidental College), 1993
- Học viện Whittier, 1995
- Kiến trúc: Học viện Kiến trúc Nam California, 1997
- Luật: Đại học Toronto, 1998
- Đại học Edinburgh, 2000
- Đại học Nam California, 2000
- Đại học Yale, 2000
- Đại học Harvard, 2000
Tham khảo
Liên kết ngoài
- Gehry Partners, LLP Lưu trữ ngày 30 tháng 6 năm 2007 tại Wayback Machine, hãng kiến trúc của Gehry và các cộng sự
- Hãng kỹ thuật của Gehry
- Hình ảnh về Gehry và các công trình kiến trúc
- Giải thưởng Pritzker Lưu trữ ngày 28 tháng 6 năm 2006 tại Wayback Machine