Gạch bông

Gạch bông (còn gọi là gạch hoa, tiếng Pháp: carreaux de ciment) là một loại vật liệu xây dựng dùng để ốp lát trang trí, có cấu tạo chính từ xi măng, bột cát tự nhiên, bột đá và sắc tố màu khoáng. Điểm khác biệt cốt lõi của gạch bông so với gạch men là quy trình sản xuất không qua nung nhiệt mà sử dụng lực ép thủy lực để định hình và làm cứng sản phẩm.

Mẫu gạch bông cổ điển.

Gạch bông gió

Lịch sử

Gạch bông được cho là ra đời lần đầu tiên tại vùng Viviers – một trung tâm sản xuất xi măng nổi tiếng của Pháp vào những năm 1850. Đến năm 1867, loại gạch này lần đầu tiên được giới thiệu rộng rãi tại Triển lãm Quốc tế Paris và nhanh chóng phổ biến khắp châu Âu nhờ độ bền cao và tính thẩm mỹ vượt trội.

Tại Việt Nam, gạch bông theo chân người Pháp du nhập vào cuối thế kỷ 19. Trong suốt thời kỳ Pháp thuộc, nó trở thành biểu trưng cho kiến trúc Đông Dương, xuất hiện trong hầu hết các công trình lớn như Dinh Độc Lập (cũ), Tòa án Thành phố Hồ Chí Minh và các ngôi nhà cổ tại Hà Nội, Hội An.

Cấu tạo

Sàn gạch bông do người Pháp lát tại công trình cổ. Nay là trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

Gạch bông truyền thống thường dày từ 1.5 cm đến 2.5 cm, cấu thành từ hai lớp chính:

Lớp hoa văn (lớp mặt): Dày khoảng 2–4 mm, được tạo thành từ hỗn hợp xi măng trắng, bột đá và màu khoáng. Lớp này được đổ thủ công vào một chiếc khuôn rập (khuôn mẫu hoa văn) để tạo hình nghệ thuật.

Lớp đế: Chiếm phần lớn độ dày, làm từ hỗn hợp cát và xi măng xám, có tác dụng chịu lực chính cho viên gạch.

Quy trình sản xuất dựa trên nguyên lý ép thủy lực. Sau khi ép, gạch được ngâm nước (dưỡng hộ) để quá trình thủy hóa xi măng diễn ra hoàn toàn, giúp viên gạch đạt độ cứng vĩnh cửu theo thời gian.