Phố Hàng Thùng
|
Phố
Hàng Thùng |
|
|---|---|
| Thông tin phố | |
| Tên khác | Phố Phúc Châu (Rue Fou-tchéon; thời Pháp thuộc) Rue Rondony Hàng Thùng (rue des Sceaux) Phố Bình Chuẩn |
| Chiều dài | 216 m |
| Chiều rộng | 8 m |
| Vị trí | |
| Quận | Hoàn Kiếm |
| Phường | Lý Thái Tổ, Hàng Bạc |
| Lỗi Lua trong Mô_đun:Infobox_mapframe tại dòng 185: attempt to index field 'wikibase' (a nil value). | |
Phố Hàng Thùng là một tuyến phố nằm trong địa phận các phường Lý Thái Tổ và Hàng Bạc, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Phố có chiều dài khoảng 216 mét, rộng 8 mét, kéo dài từ đường Trần Quang Khải đến điểm giao cắt với phố Hàng Bè (nối tiếp với phố Cầu Gỗ), cắt ngang qua các phố Hàng Tre và Nguyễn Hữu Huân.[1]
Xưa kia, tên gọi của con phố xuất phát từ việc nơi này từng là trung tâm sản xuất và bày bán các loại thùng bằng gỗ, tre nứa gá ghép bằng sơn ta để đựng nước mắm hoặc gánh nước sinh hoạt trong thời kỳ đô thị chưa có hệ thống nước máy.[2]
Lịch sử
Vị trí địa lý và nguồn gốc nguyên liệu
Đây nguyên là đất thuộc thôn Sơ Trang (nửa phía Đông) và thôn Đông Yên (nửa phía Tây), đều thuộc tổng Tả Túc (sau đổi là tổng Hữu Túc), huyện Thọ Xương cũ. Đến giữa thế kỷ XIX, thôn Sơ Trang hợp nhất với thôn Tả Lâu thành thôn Trang Lâu. Dấu tích cổ của khu vực này hiện còn lưu lại qua di tích đình và đền Trang Lâu tọa lạc tại số nhà 33 trên phố. Đình Đông Yên thờ Uy Linh Lang xưa kia nằm đối diện đền Trang Lâu qua phố Nguyễn Hữu Huân đã bị dỡ bỏ vào khoảng năm 1970.
Do vị trí địa lý đặc thù nằm ngay sát cửa ô Đông Yên thông thẳng ra bến sông Hồng, các bè gỗ, luồng tre nứa từ mạn ngược (Phú Thọ, Tuyên Quang) xuôi dòng đều được neo đậu và cất bốc ngay tại đây. Nguồn nguyên liệu dồi dào, giá rẻ tại chỗ chính là điều kiện thuận lợi giúp nghề đóng thùng gỗ phát triển cực thịnh. Các xưởng thủ công tại đây chuyên xẻ gỗ bồ đề, gỗ phay để ghép thành thùng, sau đó dùng sơn ta miết vào các khe hở giúp chống thấm nước tuyệt đối.
Vào thời kỳ Kẻ Chợ chưa có hệ thống nước máy, các loại thùng gỗ, thùng tre gia cố bằng sơn ta này là vật dụng thiết yếu bậc nhất của mọi gia đình để ra giếng công cộng gánh nước sinh hoạt hoặc tích trữ nước mắm vận chuyển từ bến sông vào.
Thời kỳ Pháp thuộc
Thời kỳ Pháp thuộc, trục đường này bị chia làm hai đoạn với tính chất giao thương và tên gọi khác nhau:[1]
- Đoạn phía Đông (từ đường Trần Nhật Duật đến phố Nguyễn Hữu Huân): Được gọi là phố Phúc Châu (Rue Fou-tchéou), năm 1919 đổi ra là phố Rông-đô-ni (Rue Rondony). Nơi đây chủ yếu tập trung các tổng kho lâm sản lớn đổ bộ từ bến sông, chuyên buôn bán gỗ tấm, gỗ cây ("xiểng" gỗ) và áo quan.
- Đoạn phía Tây (từ phố Nguyễn Hữu Huân đến phố Hàng Bè): Được chính quyền thuộc địa đặt tên chính thức là Rue des Sceaux (nghĩa đen trong tiếng Pháp: Phố các loại Thùng), dịch sát theo tên dân gian "Hàng Thùng".
Quá trình đổi tên và hợp nhất
Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công năm 1945, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiến hành Việt hóa tên đường, đổi đoạn phố Rondony thành phố Bình Chuẩn (lấy theo tên một chức quan coi việc ngoại thương thời phong kiến). Đến cuối năm 1945, hai đoạn phố được chính thức gộp làm một và lấy lại tên gọi thuần Việt duy nhất là phố Hàng Thùng. Tên gọi này được giữ nguyên vẹn trong suốt các lần điều chỉnh địa danh sau đó cho đến ngày nay.[3]
Chú thích
- ^ a b Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
Thư mục tham khảo
- Nguyễn Hoài, Từ điển đường phố Hà Nội, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2002.
- Vũ Tuấn Sán, Hà Nội nửa đầu thế kỷ XX, Nhà xuất bản Hà Nội, 1993.
- Trumelet-Faber, Hà Nội: Khu vực Hàng Muối - Hàng Chĩnh và "Vạn hàng Mắm" những năm 1890s qua các bức ảnh tư liệu, Social Science Research Network, 2024. DOI:10.2139/ssrn.5046133.