Nguyễn Hoàng (1909–1952), bút danh Hải Thanh, là một nhà báo, nhà hoạt động cách mạng Việt Nam.

Cuộc đời

Hải Thanh sinh năm 1909 ở làng Thế Chí, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên. Tháng 4 năm 1927, ông tham gia bãi khóa ở trường Quốc học Huế.[1] Sau đó, ông bị liệt vào danh sách 37 học sinh trong trường bị chính quyền thực dân đuổi học, cùng với Nguyễn Chí Diểu, Võ Giáp, Nguyễn Khoa Văn, Phan Bôi,...[2] Năm 1928, ông gia nhập Tân Việt ở Sài Gòn, cùng Đào Duy Anh, Võ Liêm Sơn, Trần Hữu Duẩn, Phạm Văn Đại, Nguyễn Khoa Văn (Hải Triều),... xây dựng Tỉnh bộ Thừa Thiên do Trần Hữu Duẩn làm Bí thư.[3]

Tháng 6 năm 1929, một số thành viên cốt cán của Tân Việt Cách mạng Đảng trong một cuộc họp kín ở Sài Gòn đã đưa ra tuyên bố ly khai, thành lập Đông Dương Cộng sản Liên đoàn, cử ra Ban Chấp hành lâm thời gồm Trần Hữu Chương, Lê Trọng Mân, Nguyễn Hoàng (Hải Thanh), Nguyễn Khoa Văn, Trần Hữu Duyệt. Tuy nhiên, hành động này chưa thành công do toàn bộ Tổng bộ Tân Việt đã bị thực dân Pháp bắt giữ, Trần Hữu Chương và Hải Triều cũng bị bắt trong Đại hội thành lập Đông Dương Cộng sản Liên đoàn. Cấp ủy ở Sài Gòn–Chợ LớnGia Định chỉ còn Lê Trọng Mân, Hải Thanh và Nguyễn Văn Lợi.[4]

Trước tháng 1 năm 1930, tổ chức Đông Dương Cộng sản Liên đoàn ở Sài Gòn đã phát triển lên 60 thành viên, các thành viên đều tham gia lãnh đạo phong trào đấu tranh của quần chúng.[4] Tháng 2, Đông Dương Cộng sản Liên đoàn hợp nhất vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Khi thực dân Pháp đàn áp phong trào, Hải Thanh bị bắt cùng nhiều đồng chí khác và bị kết án hai năm tù.[1]

Năm 1936, Mặt trận Dân chủ Đông Dương thành lập, Hải Thanh ra hoạt động công khai. Năm 1938, ông tham gia Ban biên tập báo Dân cùng Nguyễn Chí Diểu, Bùi San, Hải Triều, Lâm Mộng Quang, Tôn Quang Phiệt, Trịnh Xuân An, Lê Bồi, Tố Hữu (bổ sung).[5][6] Trong khoảng thời gian này, ông đứng về phía nhóm văn nghệ sĩ thuộc trường phái "nghệ thuật vị nhân sinh" trong cuộc tranh luận, bút chiến với trường phái "nghệ thuật vị nghệ thuật" và , trở thành một trong cây bút lý luận Marxist tiêu biểu cùng với Hải Triều, Hải Vân, Bùi Công Trừng, Hải Khách, Thạch Động, Lâm Mộng Quang, Hồ Xanh, Đặng Thai Mai,...[7]

Sau Cách mạng tháng Tám, ông hoạt động trong Tỉnh ủy Thừa Thiên.[1] Năm 1947, ông cùng Trần Quý Hai được bổ sung vào Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên.[8] Ngày 14 tháng 12 năm 1952, Hải Thanh qua đời ở Nam Ninh (Trung Quốc).[1]

Vinh danh

Tên của ông được đặt cho một con đường ở thị trấn Phong Điền, huyện Phong Điền cũ.

Chú thích

  1. ^ a ă â b Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  2. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  3. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  4. ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  5. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  6. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  7. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  8. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).