Hiếu Minh Ông chúa
Phế Hiếu Minh Ông chúa (chữ Hán: 孝明翁主; Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).; phiên âm: Hyomyeong Ongju; 1637 - 1700) là Ông chúa nhà Triều Tiên. Vương nữ duy nhất của Triều Tiên Nhân Tổ, mẹ là Quý nhân Triệu thị, sủng thiếp của Nhân Tổ. Về sau, bà hạ giá lấy Lạc Thành úy Kim Thế Long, người ở An Đông (安東), cháu trai của ngoại đình Lãnh nghị chính Kim Tự Điểm, một văn thần nổi tiếng. Sau do mẹ bà là Quý nhân Triệu thị câu kết với Kim Tự Điểm mưu làm phản nên bị phế bỏ, ban chết, tước vị Ông chúa của bà cũng theo đó bị tước bỏ, giáng làm thứ nhân.
| Hiếu Minh Ông chúa 효명옹주 | |
|---|---|
| Ông chúa nhà Triều Tiên | |
| Tại vị | 1647 - 1650 |
| Thông tin chung | |
| Sinh | 1637 Hán Thành, Triều Tiên |
| Mất | 1700 (thọ 64) Hán Thành, Triều Tiên |
| Phối ngẫu | Kim Thế Long (金世龍) |
| Hoàng tộc | Nhà Triều Tiên |
| Thân phụ | Triều Tiên Nhân Tổ |
| Thân mẫu | Phế Quý nhân Triệu thị |
Cuộc sống
Là con gái thành niên duy nhất của Triều Tiên Nhân Tổ[1] [2] và cũng được ông yêu thương nhất. Mẹ là Quý nhân Triệu thị, hậu cung tần ngự của Nhân Tổ.
Năm 1647, bà được sắc phong Hiếu Minh Ông chúa (孝明公主) ở tuổi 11.[3] Cùng năm, Nhân Tổ tuyển chọn phu quân cho bà, Triệu Quý nhân sắp xếp cho bà lấy Kim Thế Long (金世龍), cháu trai của Kim Tự Điểm (金自點), người sau này hợp lực cùng Triệu thị làm chính biến mưu đưa Sùng Thiện quân em bà lên ngôi nhưng thất bại.[4] Tuy nhiên, sau đám cưới bà vẫn ở lại trong cung cho đến khi 13 tuổi mới về ở tại phủ đệ riêng.
Vì là Vương nữ thành niên duy nhất, cho nên Hiếu Minh Ông chúa được phụ mẫu yêu chiều và thương yêu hết mực, bà trở nên kiêu ngạo tự đắc, tự cho mình là trung tâm, tính cách rất giống Triệu Quý nhân mẹ của bà, khiến cho mọi người đều không mấy thiện cảm với Ông chúa. Theo Thực lục, Triệu thị có tính thù dai, hễ người nào tranh giành lợi ích thì sẽ bị hại cho đến mất mạng, vì thế trong cung đều rất sợ hãi.
Sau cái chết của Triều Tiên Nhân Tổ, Thế tử (trước là Phụng Lâm Đại quân) lên ngôi, tức vua Triều Tiên Hiếu Tông, lại tôn Trung điện Triệu thị thành Từ Ý Vương đại phi, mẹ con Triệu quý nhân khi này vẫn rất được thiện đãi, đặc biệt rằng Hiếu Tông rất yêu thương chị em Hiếu Minh Ông chúa và Sùng Thiện quân, Nhạc Thiện quân, cho rằng các em còn nhỏ mà để tang cha[5], nên càng ra sức chiều chuộng, cũng thường ban tặng rất nhiều vật phẩm. Song, Triệu quý nhân nhận thấy bản thân đã thất thế, bèn muốn bàn với Tự Điểm kế mưu phản, phế truất Hiếu Tông lập Sùng Thiện quân. Nhằm hi vọng kế hoạch thành công, Triệu thị cũng như đại đa số người dân khi ấy, tin rằng thần minh có thể phù hộ cùng nguyền rủa người sống, bèn cho triển khai cùng lúc trù ẻo và cầu nguyện. Theo quy trình, Triệu quý nhân mệnh cung nữ Anh Y (英伊) - vốn là gia tỳ nhà Hiếu Minh Ông chúa đi chôn các loại gỗ mộc dùng để đóng quan tài, gỗ từ cây mọc trên mộ, gỗ bị xét đánh cùng mùn xương người xuống đại điện và đại phi điện, mệnh vu nữ nguyền rủa. Bên cạnh đó, bà Quý nhân lại cho người mời 2 vị hòa thượng cùng 1 vị nữ cư sĩ lập Thủy lục pháp hội để cầu nguyện, hi vọng cho Sùng Thiện quân thuận lợi đăng cơ.
Sự việc này bắt đầu vào năm Hiếu Tông lên ngôi, trải qua Hiếu Tông nguyên niên và kéo dài đến tận tháng 11 năm Hiếu Tông thứ 2, tức năm Tân Mão, hơn nữa là do Anh Y tự khai ra. Theo tính toán của Triệu quý nhân, cung nữ Anh Y có nhan sắc lại khéo hầu hạ, quý nhân hứa sẽ được gả cho Sùng Thiện quân làm thiếp, bèn sai người đưa Anh Y đến tư trạch của con trai. Điều này khiến vợ của Sùng Thiện quân là Thân thị, mà Thân thị lại là cháu gọi bằng dì của Từ Ý đại phi, nên thị vào cung khóc lóc kể lể. Đại phi muốn vỗ về cháu gái, bèn triệu Anh Y vào cung hỏi chuyện, lúc này Anh Y lại tố giác hành vi nguyền rủa của Triệu quý nhân, âm mưu tạo phản của thị bị phát giác[6]. Hiếu Tông biết được thì lệnh cho người tra xét quy mô lớn, nhóm người Anh Y bị dùng hình và bị giết chết. Triệu thị bị tước danh hiệu Quý nhân và bị ban chết, còn Hiếu Minh Ông chúa do trực tiếp tham gia sự việc nên cũng bị phế đi vị hiệu, chỉ được đề cập là "Kim Thế Long thê" (vợ của Kim Thế Long), đám người Kim Tự Điểm cũng bị tróc nã, băng đảng đều bị xử tử. Sau khi Triệu Quý nhân bị phế và bị xử tử không lâu, nhóm đại thần vin vào chứng cứ rành rành, bèn thỉnh xin xử lý phế Ông chúa giống như Triệu thị, bị ban chết, nhưng Hiếu Tông nhất quyết phản bác, đem Kim Thế Long ra xử tử để đổi mạng cho em gái, cũng đem phế Ông chúa sung quân, bà bị lưu đày đến Thông Xuyên, sau đổi đến Lợi Xuyên. Còn hai em trai của bà là Sùng Thiện quân và Nhạc Thiện quân cũng đều bị bỏ đi tước hiệu, bị đem đi lưu đày ở đảo Kiều Đồng. Năm 1655 (Hiếu Tông năm thứ 9), nhà vua thương ba em còn nhỏ mà bị mẹ liên lụy, bèn cho trở về an trí. Bởi vì Triệu quý nhân đã bị ban chết, mà ba người này đều vì mẹ mà chịu liên lụy, không có ảnh hưởng lớn đến sự tình, vì thế quan viên đều tán thành ý định của nhà vua. Ba năm sau, bà thoát khỏi sự buộc tội nhưng vẫn bị giám sát chặt chẽ bởi triều đình cho đến khi bà qua đời ở tuổi 64 năm 1700 (năm thứ 26 triều Túc Tông).
Đến khi Hiển Tông lên ngôi, bởi vì thương yêu thân thuộc, bèn cho khôi phục tước hiệu của hai Vương tử em trai bà. Bản thân Sùng Thiện quân được trọng dụng, thay thế tông thất Phúc Xương quân Lý Trinh (福昌君 李楨) để làm con thừa tự của Nhân tần Kim thị (Bà nội ruột của vua Nhân Tổ cha bà), còn được ban danh hiệu “Ninh quốc nguyên tòng công thần” (寧國原從功臣; 영국원종공신), còn Nhạc Thiện quân được chọn làm cháu thừa tự cho tông thân Nghĩa Xương quân Lý Quang (義昌君 李珖) - con trai thứ 8 của vua Tuyên Tổ, riêng phế Ông chúa vì tội danh đã rõ nên không thể khôi phục vị hiệu. Sau khi bà chúa qua đời, vua Túc Tông muốn khôi phục danh hiệu nhưng bị Thừa chính viện phản đối.
Gia quyến
Vương gia Toàn Châu Lý thị (全州 李氏)
- Nội Tổ phụ: Triều Tiên Nguyên Tông (Truy tôn; 1580 - 1619)
- Nội Tổ mẫu: Nhân Hiến Vương hậu Lăng Thành Cụ thị (綾城 綾氏, truy tôn; 1578 - 1626)
- Phụ vương: Triều Tiên Nhân Tổ
- Ngoại Tổ phụ: Khánh Thượng Hữu Đạo (慶尙右道) Binh Mã Tiết độ sứ (兵馬節度使) Triệu Kỳ (趙琦; 1574 - ?)
- Ngoại Tổ mẫu: Hán Ngọc (漢玉; ? - 1652)
- Thân mẫu: Phế Quý nhân Thuần Xương Triệu thị (淳昌 趙氏, ? - 1652)
- Vương đệ: Sùng Thiện quân Lý Trừng (李澂; 1639 - 1690)
- Vương đệ: Lạc Thiện quân Lý Tiêu (李潚; 1641 - 1695)
- Thân mẫu: Phế Quý nhân Thuần Xương Triệu thị (淳昌 趙氏, ? - 1652)
An Đông Kim thị (安東 金氏)
- Chương Tổ phụ: Nghị Chính phủ (議政府) Lãnh Nghị chính(領議政) Lạc Hưng Phủ viện quân (洛興府院君) Kim Tự Điểm (金自點; 1588 - 1651)
- Chương Tổ mẫu: Không rõ tên
- Chương phụ: Cốc Thành Huyện giam (谷城縣監, 1620[7] - 1651)
- Chương mẫu: Không rõ tên
- Phò mã: Lạc Thành vệ (洛城尉) Kim Thế Long (金世龍, ? - 1651)
Trong văn hóa đại chúng
- Được diễn bởi Lee Chae-mi và Lee Yeong-eun trong Cruel Palace: War of Flowers (Cuộc chiến nội cung) JTBC 2013.
Tham khảo
- ^ 1626년에 태어난 인렬왕후 소생의 공주가 있으나, 공주는 태어난 해에 죽었다.
- ^ Trước bà có Công chúa chết yểu, con gái Nhân Liệt Vuơng hậu Hàn thị.
- ^ 《Nhân Tổ thực lục》Quyển, văn bản thứ hai ngày 24 tháng 6 năm 1647.
- ^ 《Triều Tiên Công chúa thực lục》 Sin Myeong-ho (신명호), Buổi đầu lịch sử (역사의 아침), 2009, p.177, ISBN 9788993119091
- ^ Khi ấy Ông chúa chỉ 12 tuổi, các vị Quân cũng chỉ xấp xỉ trên dưới 10 tuổi
- ^ Nguyên văn: 英伊者, 孝明翁主之婢也。年少有姿色, 又善剌繡, 趙氏愛之。嘗曰: 此兒穎悟, 可作吾子婦。令與崇善君同處, 而甚惡崇善夫人申氏, 申氏卽慈殿姊女也。慈殿聞之, 怒召英詰之, 英乃告趙氏陰事曰: 趙氏每言, 慈殿迫我胡急也。朝夕汲井水, 屛人密禱, 與心腹數三侍婢, 密密有謀議事
- ^ 한국역대인물 종합정보 시스템 - 한국학중앙연구원 Lưu trữ ngày 8 tháng 6 năm 2015 tại Wayback Machine, 김식.