Hongdu JL-10

(Đổi hướng từ Hongdu L-15)

Hongdu JL-10, ban đầu còn gọi là Hongdu L-15 Falcon,[3] là một loại máy bay huấn luyện phản lực nâng cao và máy bay chiến đấu hạng nhẹ siêu thanh được phát triển bởi Hongdu Aviation Industry Corporation (Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Hồng Đô) (HAIC).[4][5] Không quân Trung Quốc (PLAAF) sử dụng dòng máy bay này làm máy bay huấn luyện tiêm kích giai đoạn chuyển tiếp (LIFT).[6]

JL-10
Tập tin:Hongdu L-15 Falcon.jpg
Thông tin chung
KiểuMáy bay huấn luyện phản lực nâng cao
Máy bay chiến đấu hạng nhẹ
Nguồn gốcTrung Quốc
Hãng sản xuấtHongdu Aviation Industry Corporation
Tình trạngĐang hoạt động
Khách hàng chínhKhông quân Trung Quốc
Lịch sử
Được giới thiệuNăm 2013[1]
Chuyến bay đầu tiênNgày 13 tháng 3 năm 2006[2]
Tập tin:L15 (17810345710).jpg
L-15 trong buổi lễ bàn giao

Phát triển

China Aviation Industry Corporation II (Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc II) (AVIC II) hướng tới phát triển một máy bay huấn luyện nâng cao mới cho quân đội Trung Quốc (PLA) vào năm 2000; AVIC II đã ký hợp đồng với Cục thiết kế Yakovlev của Nga — nhà thiết kế máy bay huấn luyện Yak-130 — với tư cách là cố vấn khoa học và kỹ thuật cho chương trình L-15.[7] L-15 sẽ cạnh tranh với Guizhou JL-9 được phát triển song song bởi China Aviation Industry Corporation I (Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc I).[8] Nguyên mẫu L-15 hoàn thành vào tháng 9 năm 2005,[9] bay lần đầu ngày 13 tháng 3 năm 2006.[2] Các phiên bản ban đầu là máy bay huấn luyện phản lực nâng cao cận âm và máy bay huấn luyện tiêm kích nâng cao siêu thanh.[2]

Việc phát triển L-15B, một biến thể siêu thanh dành cho huấn luyện tiêm kích giai đoạn chuyển tiếp, đã được công bố vào năm 2010.[4] Nó thực hiện chuyến bay đầu tiên ngày 21 tháng 12 năm 2017.[10]

China National Aero-Technology Import & Export Corporation (Tập đoàn Xuất Nhập khẩu Công nghệ Hàng không Quốc gia Trung Quốc) (CATIC) đã đặt hàng 12 chiếc L-15 vào tháng 11 năm 2012; không rõ liệu những chiếc máy bay này có phải được chuyển cho một bên thứ ba hay không.[11]

Zambia đặt hàng 6 máy bay L-15Z vào năm 2014[2] với tổng giá trị hợp đồng 100 triệu USD;[12] họ đã nhận hàng năm 2016[2] và 2017.[10]

Quân đội Trung Quốc sử dụng một vài chiếc L-15 để đánh giá bay thử nghiệm trước năm 2018.[10] Hải quân Trung Quốc (PLAN) tiếp nhận 12 chiếc L-15 vào tháng 8 năm 2018.[13] Không quân Trung Quốc bắt đầu sử dụng JL-10 cho huấn luyện tiêm kích giai đoạn chuyển tiếp vào năm 2019. So với JL-9 kém tinh vi hơn, JL-10 giảm thời gian đào tạo chuyển đổi và thời gian đào tạo ứng viên cho các máy bay PLAAF.[6]

Ngày 23 tháng 2 năm 2022, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất thông báo có ý định mua 12 chiếc L-15, với tùy chọn mua thêm 36 chiếc nữa.[14][15] Giá trị của thỏa thuận không được tiết lộ, nhưng tờ The National đưa tin Trung Quốc bán L-15 với giá 10–15 triệu USD mỗi chiếc.[16]

Thiết kế

L-15 sử dụng các hệ thống kiểm soát bay (FBW) và buồng lái màn hình hiển thị.[6]

Các nguyên mẫu được trang bị động cơ tuốc bin phản lực Lotarev DV-2.[2]

Máy bay huấn luyện phản lực nâng cao cận âm L-15A trang bị động cơ Ivchenko-Progress AI-222-25[2] và có 7 giá treo vũ khí.[10] Phiên bản máy bay huấn luyện tiêm kích nâng cao siêu thanh trang bị động cơ đốt sau AI-222K-25.[2] Theo một nguồn tin của Ukraina, 25% cấu tạo máy bay được làm bằng vật liệu composite, tuổi thọ của nó là 10.000 giờ.[17]

Máy bay cường kích hạng nhẹ L-15B trang bị động cơ AI-222K-25F[18] cho tốc độ tối đa Mach 1,4 (1.670 km/h).[4] So với L-15A, L-15B có độ dài quãng đường cất cánh và hạ cánh ngắn hơn cũng như có thêm 2 giá treo vũ khí.[5]

L-15A và L-15B sử dụng radar mảng quét điện tử thụ động PESA.[10][2]

Biến thể

Tập tin:Hongdu JL-10 in Zhuhai airshow 2024.jpg
JL-10 tại triển lãm hàng không Chu Hải năm 2024
  • L-15AW: Phiên bản máy bay huấn luyện phản lực nâng cao cận âm với 7 giá treo vũ khí. Trước đây được quảng bá trên thị trường với tên gọi L-15A.[4][5]
  • Máy bay huấn luyện tiêm kích nâng cao L-15: Phiên bản siêu thanh của L-15A.[2]
  • L-15Z: Tên định danh của máy bay huấn luyện tiêm kích nâng cao L-15 trong biên chế không quân Zambia.[2]
  • L-15B: Phiên bản cường kích hạng nhẹ siêu thanh[10] với 9 giá treo vũ khí.[4]
  • JL-10: Tên định danh của không quân Trung Quốc.[18]
  • JL-10J: Phiên bản JL-10 tương thích cho hoạt động trên tàu sân bay, được sử dụng để huấn luyện với máy phóng và đã được nhìn thấy trên tàu sân bay Phúc Kiến.[19]
  • JL-10 Twin-Tail: Phiên bản hai đuôi đứng không có tên, thiết kế chủ yếu dựa trên JL-10. Cấu hình tương tự như Boeing T-7 và vai trò của nó có thể là huấn luyện trên tàu sân bay.[20][21] Tháng 10 năm 2025, phiên bản này đã được quan sát thấy trong quá trình thử nghiệm.[22]

Quốc gia sử dụng

  Trung Quốc
  Zambia
  Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất

Thông số kỹ thuật (L-15B)

L-15 top view
L-15 nhìn từ trên xuống

Dữ liệu lấy từ [1]

Đặc điểm tổng quát

Hiệu suất bay

  • Vận tốc tối đa: Mach 1,4 (1.670 km/h)[4]

Trang bị vũ khí

Hệ thống điện tử hàng không

  • Radar mảng quét điện tử thụ động PESA[10]

Xem thêm

Máy bay có vai trò, cấu hình và thời đại tương đương

Tham khảo

  1. ^ Makichuk, Dave (ngày 3 tháng 1 năm 2020). "China's L-15 Falcon: Cut-rate warfare on a budget". Asia Times. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2022.
  2. ^ a b c d e f g h i j k Donald, David (ngày 16 tháng 9 năm 2016). "China's L-15 Jet Displayed by Zambia In South Africa". Aviation International News. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2022.
  3. ^ "猎鹰L15高级教练机". Hongdu Aviation Industry Group (bằng tiếng Trung). Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2022.
  4. ^ a b c d e f Waldron, Greg (ngày 1 tháng 11 năm 2016). "Airshow China : AVIC advanced trainers in the spotlight". Flightglobal.com. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2019.
  5. ^ a b c d e Waldron, Greg (ngày 6 tháng 11 năm 2018). "AVIC burnishes combat credentials of L-15 family". Flight Global. Zhuhai. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 11 năm 2018. Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2018.
  6. ^ a b c Solen, Derek (tháng 2 năm 2021). "Initial Fighter Pilot Training in the PLA Air Force" (PDF). United States Air Force Air University. China Aerospace Studies Institute. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2022.
  7. ^ "YAK-130 combat trainer of new century". Yakovlev. tháng 6 năm 2005. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2021.
  8. ^ "Zhuhai 2004 - Chinese jet trainer pair square up". Flight Global. ngày 8 tháng 11 năm 2004. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2022.
  9. ^ Francis, Leithen; Sobie, Brendan (ngày 26 tháng 9 năm 2005). "Hongdu completes L-15 prototype assembly". Flight Global. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2022.
  10. ^ a b c d e f g Chuanren, Chen (ngày 7 tháng 3 năm 2018). "Uruguay Interested in Chinese L-15 Trainer". Aviation International News.
  11. ^ Hoyle, Craig (ngày 20 tháng 11 năm 2012). "CATIC lines up first international L-15 sale after agreeing to buy 12 trainers". Flight International. Quyển 182 số 5367. tr. 23.
  12. ^ Fisher, Richard D., Jr. (ngày 30 tháng 12 năm 2015). "Zambia to receive first Hongdu L-15 trainer". Jane's Defence Weekly. 53 (8). Surrey, UK: Jane's Information Group. ISSN 0265-3818.{{Chú thích tập san học thuật}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
  13. ^ Waldron, Greg (ngày 15 tháng 8 năm 2018). "Beijing boosts naval pilot training with L-15 acquisition". Flight Global. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2022.
  14. ^ أحمد النعيمي; زكريا محيي الدين (ngày 23 tháng 2 năm 2022). "وزارة الدفاع تنوي شراء 12 طائرة صينية من طراز" [The Ministry of Defense intends to buy 12 Chinese L15 aircraft]. Emirates News Agency (bằng tiếng Ả Rập). Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2022.
  15. ^ a b c Hoyle, Craig (ngày 23 tháng 2 năm 2022). "UAE poised to order up to 48 Chinese L-15 jet trainers". Flight Global. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2022.
  16. ^ "UAE's Ministry of Defence to buy L-15 Falcon jets from China".
  17. ^ "Ukraine conveys first engines for L-15 trainer airplane to China". Kyiv Post.
  18. ^ a b c d e f Yeo, Mike (ngày 1 tháng 9 năm 2016). "China's Air Force Apparently Receives First L-15 Jet Trainer". Aviation International News. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2022.
  19. ^ Newdick, Thomas (ngày 29 tháng 4 năm 2024). "China's New Aircraft Carrier Pulls Away From Its Pier Ahead Of Sea Trials". The War Zone.
  20. ^ TREVITHICK, JOSEPH (ngày 1 tháng 8 năm 2025). "China Teases First Catapult Launches From Its New Carrier Fujian". The War Zone.
  21. ^ "China develops new carrier-based jet trainer". Defense Blog. ngày 1 tháng 8 năm 2025.
  22. ^ Newdick, Thomas (ngày 28 tháng 10 năm 2025). "New Chinese Advanced Training Jet Breaks Cover".
  23. ^ The Military Balance 2023. Viện Quốc tế Nghiên cứu chiến lược. tr. 243.
  24. ^ The Military Balance 2021. Viện Quốc tế Nghiên cứu chiến lược. tr. 254.

Liên kết ngoài