Wikibeta, Bách khoa tri thức mở

Khartoum

Trang Bản mẫu:Thông tin khu dân cư/styles.css không có nội dung.

Khartoum
الخرطوم
—  Thủ đô  —
Night view of Khartoum and of the White Nile
Khartoum Mosque
Bản mẫu:Thông tin khu dân cư/cột
Tên hiệu: "Triangular Capital"

Vị trí của Khartoum tại Sudan
Lỗi Lua trong Mô_đun:Location_map tại dòng 461: Giá trị "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-99f5a372">Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Thông tin khu dân cư”.</span></strong>" không phải là kinh độ hợp lệ.Vị trí tại Sudan và châu Phi
Quốc gia Sudan
BangKhartoum
Chính quyền
Diện tích[1]
 • Thủ đôBản mẫu:Thông tin khu dân cư/areadisp
 • Đô thị[2]Bản mẫu:Thông tin khu dân cư/areadisp
Độ cao[3]Bản mẫu:Infobox settlement/lengthdisp
Dân số (2025 est.)[4]
 • Thủ đô1,974,647
 • Thứ hạng1st
 • Mật độBản mẫu:Thông tin khu dân cư/densdisp
 • Đô thị7,155,000 (est. 2.023)[2]
 • Mật độ đô thịBản mẫu:Thông tin khu dân cư/densdisp

Khartoum[lower-alpha 1] là thủ đô Sudan cùng là lỵ sở tiểu bang Khartoum. Với vị trí nơi sông Nin Trắng từ Uganda phía nam và Nin Xanh từ Ethiopia phía đông dồn về, Khartoum nằm trên dẻo đất hẹp kẹp giữa hai con sông nên mới có tên là "Vòi con voi".

Nội thành Khartoum có hơn một triệu dân nhưng nếu tính thêm vùng phụ cận gồm al-Khartum Bahri và Umm Durman thì Khartoum có hơn tám triệu dân.

Lịch sử

Năm 1821 Ibrahim Pasha, phụ chính nước Ai Cập cho khai sinh Khartoum làm tiền đồn cho quân đội Ai Cập chiếm đóng Sudan. Vì vị trí thuận lợi, thị trấn đó nhanh chóng biến thành chỗ giao thương kể cả nạn buôn nô lệ.

Tháng Ba năm 1884 trong khi quân đội hỗn hợp Anh-Ai Cập dưới sự chỉ huy của tướng Charles George Gordon chiếm đóng Khartoum thì Mahdi Muhammad Ahmad dấy quân vây đánh thị trấn này. Tháng Giêng năm sau Khartoum thất thủ và phe bại trận bị tàn sát.

Tháng Chín năm 1898 tướng Horatio Kitchener dẫn đoàn quân Anh phản công, đánh một trận quyết liệt ở Umm Durman (Omdurman) và chiếm lại Khartoum. Từ đấy Khartoum biến thành thủ phủ xứ Sudan thuộc Anh-Ai Cập. Khi Sudan được trao trả độc lập năm 1956 thì Khartoum chuyển tiếp thành thủ đô.

Khartoum từng chứng kiến nhiều biến động như năm 1973 nhóm khủng bố "Tháng Chín Đen" (munattamat aylul al-aswad) bắt 10 nhân viên ngoại giao sứ quán Ả Rập Xê Út làm con tin. Đại sứ và phó đại sứ Mỹ cùng đại diện Bỉ đều bị sát hại.

Sang thập niên 1980, hàng trăm nghìn dân tỵ nạn từ các nước Uganda, Ityoppya, Ertra và Tchad đổ về Khartoum lánh nạn chiến tranh ở các nước lân bang đó. Thêm vào đó khi cuộc Nội chiến Sudan lan rộng và chiến tranh Darfur bùng nổ, số dân tản cư về Khartoum càng đông, sống chen chúc ở ngoại vi thành phố.

Khartoum bước sang thời kỳ căng thẳng quốc tế năm 1998 khi hai tòa đại sứ Mỹ tại Tanzania và Kenya bị nổ bom. Hoa Kỳ kết tội tổ chức al Qaeda do Osama bin Laden điều khiển từ Khartoum nên bắn hỏa tiễn cruise phản công, phá sập xưởng dược chế al-Shifa ở al-Khartum Bahri.

Khí hậu

Khartoum có khí hậu sa mạc nóng (phân loại khí hậu Köppen BWh).Bản mẫu:Weather box

Kinh tế

Khartoum phát triển mạnh sau hòa bình được tái lập với hòa ước giữa chính phủ Khartoum và lực lượng quân đội của Phong trào Giải phóng Dân tộc Sudan (SPLA). Tuy vậy hạ tầng cơ sở thành phố còn rất kém và mức sống người dân vẫn thấp.

Công nghiệp thành phố có kỹ nghệ ấn loát, sản xuất thủy tinh, chế biến thực phẩm, và ngành dệt. Ngành dầu lửa gồm xưởng lọc dầu cùng xưởng chế biến các phụ sản dầu lửa đóng một vai trò lớn trong nền kinh tế Khartoum.

Văn hóa

Viện Bảo tàng Quốc gia Sudan thành lập năm 1971 có trụ sở chính ở Khartoum. Viện có bộ sưu tập với nhiều vật cổ đại Ai Cập kể cả hai ngôi đền Buhen và Semna được chuyển từ miền bắc về Khartoum để tránh ngập lụt vì hậu quả việc xây đập Aswan.

Thành phố kết nghĩa

Khartoum kết nghĩa với

Ghi chú

  1. ^ Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “IPAc-en”. Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Respell”.;[5][6] tiếng Ả Rập: الخرطوم, đã Latinh hoá: al-Khurṭūm, pronounced [al.xur.tˤuːm]

Tham khảo

  1. ^ "Khartoum, Sudan - Population Trends and Demographics". city-facts.com. 2015. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2025.
  2. ^ a ă Demographia World Urban Areas (PDF) (ấn bản thứ 19). Demographia. tháng 8 năm 2023. tr. 24. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 1 tháng 4 năm 2025. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2025.
  3. ^ a ă "Where is Khartoum, The Sudan?". WorldAtlas.com. ngày 2 tháng 10 năm 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 1 năm 2018. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2025.
  4. ^ "Sudan Cities by Population 2025". WorldPopulationReview.com. 2025. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2025.
  5. ^ "Khartoum". Dictionary.reference.com. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2012.
  6. ^ "Khartoum". TheFreeDictionary.com. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2012.
  7. ^ "Ethiopia: Addis' sister cities, historical ties". tuckmagazine.com. Tuck Magazine. ngày 11 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2020.
  8. ^ "Ankaranın Kardeş Şehirleri". ankara.bel.tr (bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ). Ankara. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2020.
  9. ^ "Cidades Irmãs". internacional.df.gov.br (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Escritório de Assuntos Internacionais, Governo do Distrito Federal. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2020.
  10. ^ "Brotherhood & Friendship Agreements". cairo.gov.eg. Cairo. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2020.
  11. ^ "Sister Cities of Istanbul". greatistanbul.com. Istanbul. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2020.
  12. ^ "Международные и межрегиональные связи". gov.spb.ru (bằng tiếng Nga). Federal city of Saint Petersburg. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2020.
  13. ^ "Twin Cities". wh.gov.cn. Wuhan. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2020.

Liên kết ngoài

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Khartoum&oldid=168864”