Kim Bảng (phường)
Kim Bảng là một phường miền núi nằm ở phía Bắc tỉnh Ninh Bình, Việt Nam. Đây là một trong 129 xã phường mới ở Ninh Bình sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã năm 2025. Tên phường kế thừa tên gọi của thị xã Kim Bảng thuộc tỉnh Hà Nam trước đây.
|
Kim Bảng
|
||
|---|---|---|
| Phường | ||
| Hành chính | ||
| Quốc gia |  Việt Nam | |
| Vùng | Đồng bằng sông Hồng | |
| Tỉnh | Ninh Bình | |
| Trụ sở UBND | Đường Trần Hưng Đạo | |
| Lịch sử hình thành | ||
| Thành lập | 16 tháng 6 năm 2025 | |
| Địa lý | ||
| Tọa độ: 20°34′51″B 105°52′21″Đ / 20,580826591599°B 105,87262345245°Đ | ||
|
| ||
| Diện tích | 15,22 km²[1] | |
| Dân số (2025) | ||
| Tổng cộng | 23.232 người[1] | |
| Mật độ | 1.526 người/km² | |
| Khác | ||
| Website | kimbang | |
Vị trí địa lý
Phường Kim Bảng cách trung tâm tỉnh Ninh Bình khoảng 43 km về phía Bắc, có vị trí địa lý:
- Phía Bắc giáp phường Lê Hồ và phường Kim Thanh
- Phía Tây giáp phường Tam Chúc
- Phía Nam giáp phường Lý Thường Kiệt và phường Phù Vân
- Phía Đông giáp phường Hà Nam
Phường Kim Bảng có diện tích 15,22 km²; dân số năm 2025 là 23.232 người; mật độ dân số đạt 1526 người/km².
Phường này nằm trên Quốc lộ 21B và cũng là nơi có sông Đáy chảy qua.
Hành chính
Phường Kim Bảng chia thành 9 tổ dân phố: Vân Lâm, Quế Lâm, Quế, Phương Khê, Mã Não, Đanh Xuyên, Điền Xá, Đặng Xá, Chanh Thôn.
Lịch sử
Thị trấn Quế trước đây là một phần của phường Kim Bảng, được thành lập vào ngày 1 tháng 4 năm 1986 trên cơ sở các xã Kim Bình, Văn Xá và Ngọc Sơn.[2]
Ngày 23 tháng 7 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 89/NQ-CP.[3] Theo đó, điều chỉnh 6,04 ha diện tích tự nhiên của xã Kim Bình (gồm diện tích nhà máy nước và trạm bơm trục đứng Quế) về thị trấn Quế quản lý.
Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1288/NQ-UBTVQH15[4] về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Nam giai đoạn 2023 – 2025. Theo đó, thành lập phường Quế thuộc thị xã Kim Bảng trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị trấn Quế.
Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (có hiệu lực kể từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Hà Nam và tỉnh Nam Định vào tỉnh Ninh Bình. Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2025. Cũng trong ngày này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15 trong đó về việc sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Quế, phường Ngọc Sơn và xã Văn Xá (thị xã Kim Bảng) thành phường mới có tên gọi là phường Kim Bảng thuộc tỉnh Ninh Bình.[1]
Di tích
- Chùa Bà Đanh, hay Bảo Sơn Tự, là một ngôi chùa cổ nổi tiếng tọa lạc tại TDP Đanh Xuyên, phường Kim Bảng, tỉnh Ninh Bình, gắn liền với câu thành ngữ dân gian "vắng tanh như chùa Bà Đanh".
- Di tích lịch sử đình Phương Khê ở phường Kim Bảng là nơi thờ Đinh Tiên Hoàng Đế và bà Hoàng hậu Dương Thị Nguyệt người Kim Bảng, tương truyền vùng đất này là nơi vua đặt đồn trại và tuyển dụng binh lính trong chiến dịch dẹp loạn 12 sứ quân.[5]
- Miếu thờ thần Linh Lang Bạch Mã: Được dựng từ triều nhà Đinh, là một trong 4 di tích lịch sử có liên quan đến thời gian khởi nghiệp dẹp loạn 12 sứ quân thống nhất đất nước của Đinh Tiên Hoàng Đế tại TDP Đặng Xá, phường Kim Bảng, Ninh Bình. Đền tọa lạc tại đầu TDP, nơi tiếp giáp của 3 TDP: Đặng Xá, Điền Xá và Chanh Thôn.
- Cụm di tích Miếu Trung – Chùa Đặng – Đền miếu Bà: Di tích thời Đinh. Khi Đinh Bộ Lĩnh chiêu mộ hào kiệt đi dẹp loạn 12 sứ quân đã được vợ chồng hào trưởng Dương Đỉnh, Đặng thị Kính (vốn người Đặng Xá, Kim Bảng là cặp vợ chồng có của cải và uy tín ở địa phương) gả con gái tên là Dương Thị Nguyệt về làm vợ và đã sinh ra con gái đầu đặt tên là Đinh Thị Ngọc. Đinh Bộ Lĩnh đã về Đặng Xá lập đồn trại và truyền hịch Cần Vương dẹp giặc và đã có trên 600 người ứng mộ cùng với 180 tráng đinh Đặng Xá, Đồng Lạc, Khê Vĩ. Bình được 12 sứ quân thống nhất đất nước, đón Dương Thị Nguyệt về kinh đô Hoa Lư lập làm Hoàng hậu. Bà Hoàng hậu quê Kim Bảng cũng chính là người đã truyền dạy trò Xuân Phả hiện còn lưu giữ và trao truyền đến ngày nay ở đền Đại Hải Long Vương (Thanh Hóa). Sau này khi Lê Hoàn lên ngôi Hoàng đế, đã tôn phong Đinh Tiên Hoàng, hạ sắc chỉ cho xã Đại Hoàng lập miếu thờ và truyền chỉ cho thiên hạ cứ nơi nào vua Đinh đã lập đồn trại thì đều được rước sắc về lập đền thờ cúng. Dân Đặng Xá đã tới kinh thành rước sắc về lập miếu để thờ và được gọi là miếu Trung. Hiện nay, ở TDP Đặng Xá có di tích miếu Trung nằm gần chùa Khánh Hưng thờ Vua Đinh Tiên Hoàng cùng hoàng hậu Nguyệt Nương; các di tích đền miếu Bà và miếu Bóng Bà thờ công chúa Ngọc Nương.
Chú thích
- ^ a b c Nghị quyết của Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025
- ^ Quyết định 34-HĐBT năm 1986 về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, thị trấn thuộc tỉnh Hà Nam Ninh
- ^ Nghị quyết số 89/NQ-CP năm 2013 về việc điều chỉnh địa giới hành chính các huyện Duy Tiên, Bình Lục, Thanh Liêm, Kim Bảng để mở rộng địa giới hành chính thành phố Phủ Lý và thành lập các phường thuộc thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
- ^ "Nghị quyết số 1288/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Nam giai đoạn 2023 – 2025". Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. ngày 14 tháng 11 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2024.
- ^ "Hà Nam từ thế kỷ 10 đến giữa thế kỷ 19". Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2020.
Liên kết ngoài
